Orzeczenie · 2026-05-28

II SAB/Gl 79/26Bezczynność wojewody w sprawie pobytu czasowego 32

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2026-05-28
NSAAdministracyjneWysokawsa
bezczynnośćprzewlekłość postępowaniapobyt czasowycudzoziemcyKodeks postępowania administracyjnegoustawa o cudzoziemcachprawo do sąduKonstytucja RPorzecznictwo NSA

Skarżący złożył skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o pobyt czasowy, złożonego 19 grudnia 2024 r. Pomimo upływu ustawowego terminu, sprawa nie została załatwiona. Wojewoda argumentował, że bieg terminu został zawieszony na mocy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, a także z powodu braków formalnych wniosku i nadzwyczajnej sytuacji związanej z pandemią oraz napływem migrantów z Ukrainy. Sąd administracyjny, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał, że przepisy zawieszające terminy postępowań w sprawach cudzoziemców są niezgodne z Konstytucją RP, w szczególności z prawem do sądu. W związku z tym, sąd stwierdził bezczynność organu, zobowiązał Wojewodę do wydania aktu w terminie 30 dni, przyznał skarżącemu 500 zł zadośćuczynienia, ale jednocześnie stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oddalając skargę w pozostałym zakresie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ważność orzecznictwa NSA kwestionującego zgodność przepisów specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy z Konstytucją RP w zakresie zawieszania terminów postępowań administracyjnych i ograniczania prawa do sądu.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, ale jego argumentacja dotycząca zgodności przepisów z Konstytucją ma szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ dopuścił się bezczynności.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził bezczynność organu, ponieważ wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy nie został rozpoznany w ustawowym terminie, a argumenty organu o zawieszeniu biegu terminu na podstawie specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy zostały odrzucone w świetle orzecznictwa NSA kwestionującego zgodność tych przepisów z Konstytucją RP.

Czy bezczynność organu w sprawie wniosku o pobyt czasowy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo stwierdzonej bezczynności, nie miała ona charakteru rażącego, biorąc pod uwagę nadzwyczajne okoliczności związane z pandemią, konfliktem zbrojnym na Ukrainie i napływem migrantów, a także dynamikę zmian prawnych.

Czy przepisy zawieszające terminy postępowań administracyjnych w sprawach cudzoziemców (art. 100d u.p.o.Ukr.) są zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z prawem do sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przepisy te, w zakresie w jakim uniemożliwiają skuteczną ochronę sądową przed opieszałością organów, są niezgodne z Konstytucją RP.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko NSA, zgodnie z którym art. 100d u.p.o.Ukr. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z 2024 r. jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ponieważ ogranicza prawo do sądu i sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Inne
1) zobowiązano Wojewodę do wydania aktu w terminie 30 dni; 2) stwierdzono bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4) oddalono skargę w pozostałym zakresie.

Przepisy (31)

Główne

k.p.a. art. 37

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.c. art. 112a § 1

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.o.c. art. 112a § 2

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.p.o.Ukr. art. 100d § 3

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

u.p.o.Ukr. art. 100d § 4

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Pomocnicze

u.p.o.Ukr. art. 100c

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

u.p.o.Ukr. art. 100d § 1

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

u.p.o.Ukr. art. 100d § 2

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

u.p.o.Ukr. art. 100d

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 53 § 2b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 154 § 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 77 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dz. U. z 2024 r., poz. 854 art. 1 § 3

Ustawa z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie u.p.o.Ukr.

Dz.U. 2024 poz 572 art. 37

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o pobyt czasowy. • Przepisy zawieszające terminy postępowań administracyjnych w sprawach cudzoziemców są niezgodne z Konstytucją RP (prawo do sądu).

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że bieg terminu został zawieszony na mocy specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. • Organ podniósł, że wniosek był obarczony brakami formalnymi, które nie zostały uzupełnione. • Organ wskazał na nadzwyczajne okoliczności (pandemia, konflikt na Ukrainie) jako przyczynę opóźnień.

Godne uwagi sformułowania

Sąd podzielając powyższe stanowisko należy przyjąć, że ze względu na datę złożenia przez Skarżącego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy (tj. 19 grudnia 2024 r.) oraz nierozpoznanie przedmiotowego wniosku w terminie określonym w art. 112a ust. 1 u.o.c., należało stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności, albowiem na dzień złożenia skargi (tj. 10 lutego 2026 r.) termin na załatwienie sprawy niewątpliwie już upłynął. • Naczelny Sąd Administracyjny w ostatnim czasie odmawia zastosowania art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie u.p.o.Ukr. (...) jako niezgodnego z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

Skład orzekający

Wojciech Gapiński

przewodniczący

Edyta Kędzierska

sędzia

Krzysztof Nowak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność orzecznictwa NSA kwestionującego zgodność przepisów specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy z Konstytucją RP w zakresie zawieszania terminów postępowań administracyjnych i ograniczania prawa do sądu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, ale jego argumentacja dotycząca zgodności przepisów z Konstytucją ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjnego - prawa do sądu i jego ograniczeń w kontekście specustaw, co jest istotne dla prawników i obywateli.

“Sąd administracyjny: Specustawa o pomocy Ukrainie narusza Konstytucję? Kluczowe orzeczenie w sprawie bezczynności urzędu.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst