Orzeczenie · 2026-04-01

II SAB/Gl 5/26Przewlekłość postępowania cudzoziemcy wojewoda 2

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2026-04-01
NSAAdministracyjneWysokawsa
cudzoziemcyprzewlekłość postępowaniazezwolenie na pobytpostępowanie administracyjneterminykodeks postępowania administracyjnegoustawa o pomocy obywatelom Ukrainyustawa o cudzoziemcachsądy administracyjne

Skarżący, S. M., złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Śląskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego przez rażące przekroczenie terminów. Wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy został złożony 26 listopada 2024 r., a do dnia wniesienia skargi organ nie rozpoznał wniosku. Wojewoda Śląski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując na przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy oraz ustawy o cudzoziemcach, które miały zawieszać bieg terminów w określonych sytuacjach. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając przewlekłość postępowania. Zobowiązał Wojewodę do wydania aktu w terminie 30 dni od zwrotu akt sprawy. Sąd podkreślił, że przepisy ograniczające prawo do sądu w sprawach bezczynności lub przewlekłości postępowania, w tym art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, straciły uzasadnienie po 30 czerwca 2024 r. i ich przedłużenie narusza zasadę proporcjonalności. Sąd uznał, że przewlekłość nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, co skutkowało oddaleniem żądania przyznania sumy pieniężnej. Skarga w zakresie stwierdzenia bezczynności została oddalona z uwagi na rozłączny charakter bezczynności i przewlekłości. Sąd zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przewlekłości postępowania w sprawach cudzoziemców, w szczególności w kontekście przepisów wprowadzonych w związku z konfliktem na Ukrainie i ich konstytucyjności po określonym terminie.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami o pomocy obywatelom Ukrainy i ich stosowaniem po 30 czerwca 2024 r. oraz późniejszymi nowelizacjami.

Zagadnienia prawne (4)

Czy organ administracji publicznej dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Wojewoda Śląski dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania.

Uzasadnienie

Organ nie podjął żadnych czynności w sprawie przez długi okres od złożenia wniosku, co narusza zasadę szybkości postępowania. Mimo że przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy mogły wpływać na bieg terminów, Sąd uznał, że ich przedłużenie po 30 czerwca 2024 r. było nieproporcjonalne i naruszało prawo do sądu.

Czy przedłużenie obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy po 30 czerwca 2024 r. jest zgodne z Konstytucją RP i prawem unijnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przedłużenie to narusza zasadę proporcjonalności i prawo do sądu.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko NSA, że dalsze przedłużanie przepisów ograniczających prawo do sądu w sprawach bezczynności lub przewlekłości postępowania po 30 czerwca 2024 r. nie miało uzasadnienia i naruszało Konstytucję RP oraz prawo unijne.

Czy trudności kadrowe organu administracji publicznej lub wpływ spraw usprawiedliwiają przewlekłe prowadzenie postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, te okoliczności nie usprawiedliwiają przewlekłości.

Uzasadnienie

Właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należą do obowiązków publicznych organu i nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki. Pandemia również nie stanowi wystarczającego usprawiedliwienia.

Czy przewlekłość postępowania w niniejszej sprawie miała charakter rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przewlekłość nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.

Uzasadnienie

Choć organ dopuścił się przewlekłości, stosowanie przez niego przepisów art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, nawet jeśli były one później kwestionowane przez NSA, nie pozwalało na przypisanie mu lekceważenia prawa lub działania na szkodę strony w stopniu rażącym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
1) zobowiązano Wojewodę Śląskiego do wydania aktu w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem; 2) stwierdzono, że Wojewoda Śląski dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) oddalono skargę w pozostałym zakresie.

Przepisy (15)

Główne

k.p.a. art. 35 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, z uwzględnieniem terminów określonych w § 3 i 3a.

u.o.c. art. 112a § ust. 1

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni.

u.o.p.o.U. art. 100d

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Przepis dotyczący zawieszenia biegu terminów na załatwianie spraw dotyczących cudzoziemców. Sąd uznał jego przedłużenie po 30.06.2024 r. za niezgodne z prawem.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola sądów administracyjnych obejmuje bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 149 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zobowiązuje organ do wydania aktu lub podjęcia czynności.

Pomocnicze

k.p.a. art. 35 § § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy szczególne mogą określać inne terminy załatwiania spraw niż określone w k.p.a.

k.p.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej.

k.p.a. art. 63 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podanie, żądanie, wniosek powinno czynić zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa.

k.p.a. art. 64 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ wzywa do uzupełnienia braków formalnych wniosku w toku wszczętego postępowania.

u.o.c. art. 112a § ust. 2

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Określa zdarzenia, od których biegnie termin 60 dni na wydanie decyzji.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki stwierdzenia rażącego naruszenia prawa.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c)

Stawki minimalne opłat za czynności radców prawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt stały. • Przedłużenie przepisów ograniczających prawo do sądu w sprawach bezczynności lub przewlekłości postępowania po 30 czerwca 2024 r. jest niezgodne z prawem.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Wojewody o zawieszeniu biegu terminów na podstawie art. 100d u.o.p.o.U. jako usprawiedliwienie braku działania. • Żądanie przyznania sumy pieniężnej z tytułu przewlekłości postępowania. • Żądanie stwierdzenia bezczynności organu.

Godne uwagi sformułowania

przedłużenie obowiązywania art. 100d u.o.p.o.U. na okres po 30 czerwca 2024 r., nie miało już uzasadnienia w konstytucyjnej, traktatowej oraz konwencyjnej przesłance konieczności ograniczenia prawa do sądu • przedłużenie [...] należy uznać za dokonane z oczywistym naruszeniem zasady proporcjonalności • trudności kadrowe organu administracji publicznej ani też znaczny wpływ spraw nie stanowią usprawiedliwienia dla prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny • przewlekłość Wojewody w kategoriach rażącego naruszenia prawa

Skład orzekający

Agnieszka Kręcisz-Sarna

sprawozdawca

Artur Żurawik

przewodniczący

Renata Siudyka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przewlekłości postępowania w sprawach cudzoziemców, w szczególności w kontekście przepisów wprowadzonych w związku z konfliktem na Ukrainie i ich konstytucyjności po określonym terminie."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami o pomocy obywatelom Ukrainy i ich stosowaniem po 30 czerwca 2024 r. oraz późniejszymi nowelizacjami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawem do sądu i przewlekłością postępowań administracyjnych, szczególnie w kontekście przepisów wprowadzonych w związku z kryzysem na granicy wschodniej. Interpretacja przepisów dotyczących cudzoziemców i ich praw jest zawsze istotna.

Czy przepisy o pomocy Ukraińcom blokują prawo do sądu? WSA w Gliwicach odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst