Orzeczenie · 2026-07-23

II SAB/Gl 121/26Bezczynność wojewody zezwole na pobyt 58

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2026-07-23
NSAAdministracyjneWysokawsa
bezczynność organucudzoziemcyzezwolenie na pobytrezydent długoterminowy UEKodeks postępowania administracyjnegoustawa o pomocy obywatelom Ukrainyprawo do sąduterminy postępowaniaWojewoda

Skarżący M.M. wniósł skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Zarzucił organowi naruszenie przepisów KPA przez rażące przekroczenie terminów. Wojewoda Śląski w odpowiedzi na skargę argumentował, że postępowanie zostało zawieszone na mocy przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, które wyłączają stosowanie przepisów o bezczynności i przedłużają terminy załatwiania spraw. Sąd administracyjny w Gliwicach, rozpoznając skargę, uznał, że przepisy te, w szczególności art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, są niezgodne z Konstytucją RP (zasada prawa do sądu) i prawem UE (prawo do skutecznego środka prawnego). Sąd podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, że odmowa zastosowania tych przepisów jest uzasadniona, a trudności kadrowe czy dodatkowe zadania organu nie stanowią usprawiedliwienia dla bezczynności. W związku z tym, Sąd zobowiązał Wojewodę do wydania aktu w terminie 60 dni, stwierdził bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oddalił skargę w pozostałym zakresie i zasądził koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie stosowania przepisów K.p.a. w przypadku bezczynności organów, mimo istnienia przepisów szczególnych, które mogą być niezgodne z Konstytucją RP i prawem UE. Podkreślenie znaczenia prawa do sądu i skutecznego środka prawnego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy, ale jego argumentacja dotycząca zgodności przepisów z Konstytucją i prawem UE ma szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zawieszające terminy załatwiania spraw i wyłączające stosowanie przepisów o bezczynności, są zgodne z Konstytucją RP i prawem UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te, w szczególności art. 100d ustawy, są niezgodne z konstytucyjną zasadą prawa do sądu oraz prawem do skutecznego środka prawnego przed sądem.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko NSA, że przepisy te naruszają prawo do sądu i prawo do skutecznego środka prawnego, ponieważ uniemożliwiają jednostce dochodzenie ochrony sądowej przed opieszałością organów. Wątpliwości co do zgodności z prawem UE również istnieją.

Czy organ pozostaje w bezczynności, jeśli nie rozpoznał wniosku o zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE w ustawowym terminie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ pozostaje w bezczynności, nawet jeśli powołuje się na przepisy zawieszające terminy, które sąd uznał za niezgodne z prawem.

Uzasadnienie

Wniosek wpłynął w październiku 2025 r., a do dnia orzekania nie został rozpoznany. Pomimo argumentacji organu o zawieszeniu terminów, sąd stwierdził bezczynność, ponieważ przepisy te nie mogły być stosowane.

Czy trudności kadrowe, znaczny wpływ spraw lub dodatkowe zadania nałożone na organ mogą usprawiedliwiać bezczynność?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, te okoliczności nie stanowią usprawiedliwienia dla bezczynności i nie kwalifikują jej jako braku rażącego naruszenia prawa, ale nie usprawiedliwiają opieszałości.

Uzasadnienie

Organizacja pracy i zapewnienie kadry to zadania publiczne, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki. Pandemia również nie stanowi wystarczającej okoliczności usprawiedliwiającej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Stwierdzono nieważność
Zobowiązano Wojewodę Śląskiego do wydania aktu w sprawie w terminie 60 dni od dnia zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem. Stwierdzono, że Wojewoda dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Skarga została oddalona w pozostałym zakresie.

Przepisy (14)

Główne

k.p.a. art. 37 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada szybkości postępowania.

k.p.a. art. 35 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zawiadomienia strony o przyczynach zwłoki i nowym terminie.

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zobowiązanie organu do wydania aktu, stwierdzenie bezczynności.

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

u.o.c. art. 210 § 1

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Termin wydania decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE (6 miesięcy).

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada prawa do sądowej kontroli działalności administracji publicznej.

Karta Praw Podstawowych art. 47

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 154 § 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość wymierzenia grzywny organowi.

u.p.o.u. art. 100c

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Zakres stosowania przepisów dotyczących obywateli Ukrainy.

u.p.o.u. art. 100d

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Zawieszenie terminów i wyłączenie stosowania przepisów o bezczynności; uznane za niezgodne z Konstytucją RP i prawem UE.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy zawieszające terminy i wyłączające bezczynność są niezgodne z Konstytucją RP i prawem UE. • Trudności kadrowe i dodatkowe zadania organu nie usprawiedliwiają bezczynności.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu o zawieszeniu terminów na mocy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy.

Godne uwagi sformułowania

przepisy te budziły wątpliwości zarówno co do zakresu ich stosowania (...), a także wątpliwości co do ich zgodności z prawem unijnym • rozwiązanie ustawowe (...) w świetle, którego cudzoziemiec nie może skorzystać z prawa domagania się (realnej) ochrony sądowej w sytuacji istniejącej opieszałości bezczynności bądź przewlekłego działania organu, jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą prawa do sądu. • okoliczności te wiążą się z niedochowaniem przez organ należytej staranności w zabezpieczeniu dostatecznej obsady kadrowej zapewniającej terminowe załatwianie spraw administracyjnych.

Skład orzekający

Aneta Majowska

sprawozdawca

Beata Kalaga-Gajewska

członek

Rafał Wolnik

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania przepisów K.p.a. w przypadku bezczynności organów, mimo istnienia przepisów szczególnych, które mogą być niezgodne z Konstytucją RP i prawem UE. Podkreślenie znaczenia prawa do sądu i skutecznego środka prawnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy, ale jego argumentacja dotycząca zgodności przepisów z Konstytucją i prawem UE ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zgodności przepisów krajowych z Konstytucją i prawem UE, a także prawa obywateli do szybkiego rozpatrzenia ich spraw przez administrację publiczną. Pokazuje, jak sądy egzekwują te prawa.

“Czy przepisy chroniące uchodźców mogą blokować prawo do sądu? WSA w Gliwicach odpowiada!”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst