Orzeczenie · 2025-09-17

II SAB/GL 104/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2025-09-17
NSAAdministracyjneWysokawsa
cudzoziemcyzezwolenie na pobytrezydent długoterminowy UEbezczynność organuprawo administracyjneustawa o cudzoziemcachprawo do sąduNSAWSA

Skarżący I. F. złożył skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, wskazując, że jego wniosek złożony 30 maja 2023 r. nie został rozpatrzony przez 23 miesiące. Wojewoda Śląski w odpowiedzi na skargę powołał się na art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, który zawieszał bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt do 30 września 2025 r. Sąd uznał jednak, że takie wielokrotne przedłużanie zawieszenia terminów, mimo ustabilizowania się sytuacji po wybuchu wojny w Ukrainie, stanowi rażące naruszenie prawa i ograniczenie prawa do sądu, zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd odmówił zastosowania przepisu przedłużającego zawieszenie terminów po 30 czerwca 2024 r. jako niezgodnego z Konstytucją RP. W związku z tym, że decyzja została wydana dopiero 16 czerwca 2025 r., sąd stwierdził bezczynność Wojewody Śląskiego z rażącym naruszeniem prawa. Postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu umorzono z uwagi na wydanie decyzji, a zasądzono koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów zawieszających terminy załatwiania spraw administracyjnych w kontekście prawa do sądu i zasady pewności prawa, zwłaszcza w sprawach cudzoziemców.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej wielokrotnymi nowelizacjami, ale stanowi ważny głos w dyskusji o proporcjonalności ograniczeń praw jednostki w sytuacjach nadzwyczajnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wielokrotne przedłużanie zawieszenia terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców, w tym zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, stanowi rażące naruszenie prawa i ograniczenie prawa do sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wielokrotne przedłużanie zawieszenia terminów, w szczególności po ustabilizowaniu się sytuacji związanej z konfliktem na Ukrainie, stanowi rażące naruszenie prawa i ograniczenie prawa do sądu, niezgodne z Konstytucją RP.

Uzasadnienie

Sąd, powołując się na orzecznictwo NSA, uznał, że okres zawieszenia terminów załatwiania spraw cudzoziemców, wprowadzony w związku z konfliktem na Ukrainie, powinien mieć charakter epizodyczny. Długotrwałe przedłużanie tego zawieszenia, zwłaszcza po ustabilizowaniu się sytuacji, narusza prawo do sądu i zasadę pewności prawa.

Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w sprawie rozpatrzenia wniosku o zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE, mimo przepisów zawieszających bieg terminów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ sąd odmówił zastosowania przepisów przedłużających zawieszenie terminów po 30 czerwca 2024 r.

Uzasadnienie

Po odmowie zastosowania przepisów przedłużających zawieszenie terminów, sprawa skarżącego powinna zostać rozpatrzona w ustawowym terminie 6 miesięcy. Wydanie decyzji po upływie tego terminu (i po złożeniu skargi) oznacza bezczynność organu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Stwierdzono nieważność
Stwierdzono bezczynność Wojewody Śląskiego z rażącym naruszeniem prawa. Postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu umorzono.

Przepisy (26)

Główne

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.c. art. 210 § 1

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.p.o.u. art. 100d

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

ustawa zmieniająca z 2024 r. art. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw

Pomocnicze

P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 53 § 2b

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 37 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 149 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 154 § 6

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 12 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 14 kwietnia 2023 r. o zmianie nazw uczelni służb państwowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej, ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz niektórych innych ustaw art. 12 pkt 5

Ustawa z dnia 9 lutego 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych art. 1 pkt 1

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wielokrotne przedłużanie zawieszenia terminów załatwiania spraw cudzoziemców, w tym zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, stanowi rażące naruszenie prawa i ograniczenie prawa do sądu. • Przepisy zawieszające bieg terminów powinny mieć charakter epizodyczny i nie mogą być wielokrotnie przedłużane po ustabilizowaniu się sytuacji nadzwyczajnej.

Odrzucone argumenty

Argument Wojewody o zawieszeniu biegu terminów na podstawie art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, który miał chronić przed zarzutem bezczynności.

Godne uwagi sformułowania

Wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych może prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko 'szczególne' (dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności), lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu. • Takie rozwiązanie należy zaś ocenić krytycznie nie tylko przez pryzmat art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, lecz również z punktu widzenia konstytucyjnej zasady pewności prawa wywodzonej z art. 2 Konstytucji RP.

Skład orzekający

Grzegorz Dobrowolski

sprawozdawca

Stanisław Nitecki

przewodniczący

Tomasz Dziuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów zawieszających terminy załatwiania spraw administracyjnych w kontekście prawa do sądu i zasady pewności prawa, zwłaszcza w sprawach cudzoziemców."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej wielokrotnymi nowelizacjami, ale stanowi ważny głos w dyskusji o proporcjonalności ograniczeń praw jednostki w sytuacjach nadzwyczajnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawa do sądu i nadużywania przepisów epizodycznych przez administrację, co ma znaczenie dla wielu cudzoziemców oczekujących na decyzje.

Sąd administracyjny: Długie czekanie na decyzję ws. pobytu to rażące naruszenie prawa, nawet w czasach kryzysu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst