II SA/Wa 2230/18

II SA/Wa 2230/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-04-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-12-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Maciejuk
Konrad Łukaszewicz /sprawozdawca/
Piotr Borowiecki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6142 Szkoły wyższe niepaństwowe, w tym  zawodowe
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
III OSK 1483/21 - Wyrok NSA z 2022-10-11
Skarżony organ
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 134 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 35, art 79a par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz (spr.), Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi S. N. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie była decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (zwanego dalej: "Ministrem") z dnia [...] października 2018 r. o numerze [...] o umorzeniu w całości postępowania w sprawie wydania pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Wnioskiem z dnia [...] maja 2018 r. S. N. (zwana dalej: "Skarżącą") wystąpiła o udzielenie pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej pod nazwą "[...] " i prowadzenie przez nią studiów pierwszego stopnia o profilu praktycznym na kierunku "pedagogika".
Pismem z dnia [...] maja 2018 r. wniosek został przekazany do zaopiniowania przez Polską Komisję Akredytacyjną, która zaopiniowała go negatywnie w uchwale z dnia [...] lipca 2018 r.
Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy, Prezydium Polskiej Komisji Akredytacyjnej podjęło w dniu [...] września 2018 r. uchwałę, mocą której pozytywnie zaopiniowało wniosek Skarżącej. Uchwała ta została przekazana Ministrowi i wpłynęła do siedziby Ministerstwa w dniu [...] września 2018 r.
Pismem z tego samego dnia Minister zawiadomił Skarżącą – w trybie art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, ze zm.; zwanej dalej: "k.p.a.") – o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem i wypowiedzenia się w sprawie. Strona skorzystała ze swego uprawnienia w dniu [...] października 2018 r.
Pismem z dnia [...] października 2018 r. Skarżąca poinformowała Ministra, iż nie wnosi zastrzeżeń co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, natomiast jej zastrzeżenia budzi konieczność umorzenia postępowania w sprawie z uwagi na treść przepisów ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. wprowadzających ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz.1669; zwanej dalej: "ustawą wprowadzającą").
Zdaniem Skarżącej, ustawodawca wprowadzając nowe regulacje nie wziął pod uwagę specyfiki postępowań o wydanie decyzji na utworzenie uczelni niepublicznej, które są postępowaniami m.in. wielowątkowymi i długotrwałymi. Skarżąca powołała się również na zasadę ochrony praw nabytych, w tym przypadku prawa podmiotowego, sprowadzającego się do uprawnienia do utworzenia uczelni niepublicznej. Skarżąca podniosła również, że złożony przez nią wniosek powinien być rozpatrywany na gruncie przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, zaś wyznaczony przez organ termin zakończenia postępowania do dnia [...] listopada 2018 r., uznaje za wiążący.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2018 r. Minister umorzył postępowanie w przedmiocie wydania pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej. W podstawie prawnej decyzji organ przywołał art. 197 ust. 1 ustawy wprowadzjacej, a następnie wskazał w uzasadnieniu, iż wniosek Skarżącej został złożony przed dniem wejścia w życie nowej ustawy – co nastąpiło w dniu [...] października 2018 r. – zatem organ był obowiązany by umorzyć to postępowanie jako niezakończone. Organ wskazał przy tym, iż stanowiska tego nie mogą zmienić podniesione przez Skarżącą argumenty, gdyż nie mają one znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra z dnia [...] października 2018 r. Skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania: tj. generalnych zasad wynikających z art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a., jak również przepisu art. 79a § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wskazania zależnych od niej przesłanek, które nie zostały na dzień wysłania informacji w trybie art. 10 § 1 k.p.a. spełnione lub wykazane, co skutkowało wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.
Rozwijając postawione zarzuty Skarżąca wskazała, iż była przekonana, iż warunki wymagane dla pozytywnego rozpatrzenia przedmiotowej sprawy pozostają spełnione, chociażby z uwagi na wydanie pozytywnej opinii przez Prezydium Polskiej Komisji Akredytacyjnej. Skarżąca podniosła, iż ufała informacjom przekazywanym jej przez organ administracji i nie została poinformowana o planowanych zmianach w prawie o szkolnictwie wyższym. Zdaniem Skarżącej, działanie organu bazowało tylko i wyłącznie na literalnym brzmieniu przepisu art. 197 ust. 1 ustawy wprowadzającej, co doprowadziło do naruszenia zasady ochrony ekspektatywy prawa podmiotowego, tj. uprawnienia do utworzenia uczelni niepublicznej, jako że nabycia owego prawa Skarżąca mogła zasadnie oczekiwać.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie czy orzekający w sprawie organ prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrolując sprawę w ramach wskazanych wyżej kompetencji, Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem decyzja Ministra odpowiada prawu.
W stanie faktycznym sprawy organ prawidłowo bowiem przyjął, że zastosowanie znajdował przepis art. 197 ust. 1 ustawy wprowadzającej, zgodnie z którym, postępowania w sprawie wydania pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, umarza się.
Nie ulega wątpliwości, iż datą wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek jest data wpływu do organu żądania strony. Z niespornego stanu faktycznego wynika, iż postępowanie prowadzone na wniosek Skarżącej zostało wszczęte w dniu [...] maja 2018 r. (data wpływu wniosku do siedziby Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego). Od tej daty biegną terminy do załatwienia sprawy administracyjnej, o których mowa w art. 35 k.p.a.
W niniejszej sprawie Minister słusznie wydał decyzję o umorzeniu postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej, bowiem przedmiotowe postępowanie nie zostało zakończone przed dniem 1 października 2018 r., a więc przed dniem wejścia w życie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. W związku z brakiem załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji w przedmiocie utworzenia uczelni niepublicznej, zaistniały zatem przesłanki do umorzenia tego postępowania.
Sąd nie stwierdził naruszenia wskazanych przez Skarżącą przepisów postępowania administracyjnego. Organ administracji publicznej słusznie zauważył, iż przywołane przez Skarżącą zarzuty naruszenia zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasady pogłębiania zaufania (art. 8 k.p.a), a także zasady informowania stron (art. 9 k.p.a.) nie mogą stać w sprzeczności z podstawową zasadą działania wszystkich organów administracji – zasadą praworządności. Działanie na podstawie prawa, to działanie na podstawie przepisów obowiązujących w dniu wydawania decyzji administracyjnej. Zasada praworządności nakłada zatem na organy orzekające obowiązek ustalenia mocy wiążącej przepisu w dniu wydania decyzji (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2017 r. o sygn. akt II GSK 2901/15; dostępne w Internecie pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro zatem organ zasadnie przyjął, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajdywał przepis art. 197 ust. 1 ustawy wprowadzającej, to oczywistym jest, że nie mógł dopuścić się jego naruszenia poprzez literalne zastosowanie.
Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 9 k.p.a. bowiem, na organie administracji nie ciąży obowiązek zawiadamiania strony z urzędu o powszechnie obowiązujących, opublikowanych aktach prawnych (zob. wyrok NSA z dnia 21 października 1987 r. o sygn. akt SA/Gd 657/87, POP 1992, nr 3, poz. 57; wyrok NSA z dnia 17 marca 2000 r. o sygn. akt SA/Gd 2072/97, LEX nr 41534). Natomiast osoba zainteresowana treścią opublikowanych aktów normatywnych może skorzystać z prawa bezpłatnego przeglądania dzienników urzędowych, udostępnianych w formie dokumentu elektronicznego przez właściwe organy administracji publicznej.
W świetle przedstawionego stanu faktycznego sprawy niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 79a § 1 k.p.a. Przepis ten, jak to słusznie podniósł Minister, nie znajdował zastosowania w niniejszej sprawie, wobec konieczności jego umorzenia.
Nieuprawnione jest również stanowisko Skarżącej, jakoby uzyskanie pozytywnej opinii Prezydium Polskiej Komisji Akredytacyjnej stwarzało po jej stronie prawo nabyte czy też rodziło zasadność oczekiwania wydania decyzji o utworzeniu uczelni, bowiem decyzję w tym przedmiocie ostatecznie wydaje Minister. Wprawdzie zasięgnięcie opinii Polskiej Komisji Akredytacyjnej jest obligatoryjne, lecz jak sama jej nazwa wskazuje stanowi ona jedynie opinię, która nie jest dla organu wiążąca.
Końcowo podnieść należy, iż przedmiotem niniejszego postępowania nie była bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, wobec czego Sąd nie badał z jakich względów postępowanie z wniosku Skarżącej nie zostało zakończono przed dniem [...] października 2018 r.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany był skargę oddalić, o czym orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.