II SA/WA 1168/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę funkcjonariusza Straży Granicznej na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą przyznania świadczenia motywacyjnego. Funkcjonariuszowi odmówiono świadczenia w kwocie 2500 zł miesięcznie z powodu wszczęcia przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego, co stanowi przesłankę negatywną określoną w art. 117d ust. 6 ustawy o Straży Granicznej. Sąd podkreślił, że organy administracji nie są kompetentne do badania konstytucyjności przepisów prawa, a taka kompetencja przysługuje wyłącznie Trybunałowi Konstytucyjnemu. Sąd przyjął, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami, a zarzuty skargi dotyczące naruszenia Konstytucji RP, w tym zasady domniemania niewinności, nie mogły zostać uwzględnione w postępowaniu administracyjnosądowym. Sąd oddalił skargę, uznając, że nie naruszono przepisów prawa materialnego ani procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie braku kompetencji sądów administracyjnych do badania konstytucyjności ustaw oraz interpretacja przesłanek negatywnych do przyznania świadczeń funkcjonariuszom służb mundurowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Straży Granicznej i konkretnego świadczenia motywacyjnego. Interpretacja zasady domniemania niewinności w kontekście postępowań dyscyplinarnych i administracyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariusza Straży Granicznej stanowi bezwzględną przesłankę negatywną do przyznania świadczenia motywacyjnego, nawet jeśli przepisy te budzą wątpliwości co do zgodności z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wszczęcie postępowania dyscyplinarnego stanowi ustawową przesłankę negatywną do przyznania świadczenia motywacyjnego, a sądy administracyjne nie są uprawnione do badania konstytucyjności przepisów prawa ustawowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepis art. 117d ust. 6 ustawy o Straży Granicznej, który stanowi przesłankę negatywną do przyznania świadczenia motywacyjnego w przypadku wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Sąd podkreślił, że kompetencja do badania zgodności ustaw z Konstytucją RP przysługuje wyłącznie Trybunałowi Konstytucyjnemu, a sądy administracyjne nie mogą samodzielnie dokonywać takiej kontroli.
Czy sądy administracyjne mogą badać zgodność przepisów ustawowych z Konstytucją RP w ramach kontroli legalności decyzji administracyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sądy administracyjne nie posiadają kompetencji do badania zgodności przepisów ustawowych z Konstytucją RP. Takie uprawnienie przysługuje wyłącznie Trybunałowi Konstytucyjnemu.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 188 pkt 1 Konstytucji RP, który przyznaje wyłączną kompetencję do badania konstytucyjności przepisów prawa Trybunałowi Konstytucyjnemu. Sąd wskazał, że sądy administracyjne mogą jedynie kierować pytania prawne do TK (art. 193 Konstytucji RP), ale nie mogą samodzielnie orzekać o niezgodności ustaw z Konstytucją.
Czy stosowanie przepisu ograniczającego prawo do świadczenia motywacyjnego z powodu wszczęcia postępowania dyscyplinarnego narusza zasadę domniemania niewinności?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli takie rozwiązanie znajduje oparcie w wartościach konstytucyjnych i służy racjonalnym celom, a w przypadku uniewinnienia funkcjonariusza przewidziano mechanizmy łagodzące negatywne konsekwencje.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że przyjęcie takich rozwiązań, jak zawieszenie w czynnościach służbowych czy odmowa przyznania świadczenia w przypadku wszczęcia postępowania karnego lub dyscyplinarnego, nie narusza zasady domniemania niewinności, jeśli przemawiają za tym racjonalne przesłanki i służą one celom określonym w Konstytucji RP. Świadczenie motywacyjne ma charakter zachęty do pozostania w służbie, a prawodawca mógł racjonalnie zdecydować, aby nie kierować tej zachęty do osób, którym postawiono zarzuty.
Przepisy (13)
Główne
u.o. Straży Granicznej art. 117d § ust. 1 pkt 1-2
Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej
Określa wysokość świadczenia motywacyjnego w zależności od stażu służby.
u.o. Straży Granicznej art. 117d § ust. 6
Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej
Stanowi, że świadczenia nie przyznaje się w przypadku wszczęcia postępowania dyscyplinarnego lub karnego, lub ukarania karą dyscyplinarną do czasu jej zatarcia, a także w razie skazania prawomocnym wyrokiem sądu w przypadku warunkowego umorzenia postępowania karnego przez okres roku od daty uprawomocnienia się orzeczenia.
u.o. Straży Granicznej art. 117d § ust. 7
Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej
Nakazuje niezwłoczne wydanie decyzji o ustaniu prawa do świadczenia w przypadku zaistnienia przesłanek z ust. 6.
Pomocnicze
u.o. Straży Granicznej art. 136bp § ust. 1
Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej
Reguluje możliwość zawieszenia postępowania dyscyplinarnego.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawa.
Konstytucja RP art. 42 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada domniemania niewinności.
Konstytucja RP art. 8 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada stosowania Konstytucji RP.
Konstytucja RP art. 10 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada trójpodziału i równowagi władz.
Konstytucja RP art. 188 § pkt 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wyłączna kompetencja Trybunału Konstytucyjnego do badania konstytucyjności ustaw.
Konstytucja RP art. 193
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Możliwość kierowania pytań prawnych do Trybunału Konstytucyjnego.
Konstytucja RP art. 79
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do wniesienia skargi konstytucyjnej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o oddaleniu skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji prawidłowo zastosowały przepis art. 117d ust. 6 ustawy o Straży Granicznej, który stanowi przesłankę negatywną do przyznania świadczenia motywacyjnego w przypadku wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. • Sądy administracyjne nie są uprawnione do badania konstytucyjności przepisów prawa ustawowego, a taka kompetencja przysługuje wyłącznie Trybunałowi Konstytucyjnemu. • Stosowanie przepisu ograniczającego prawo do świadczenia motywacyjnego z powodu wszczęcia postępowania dyscyplinarnego nie narusza zasady domniemania niewinności, jeśli znajduje oparcie w wartościach konstytucyjnych i służy racjonalnym celom.
Odrzucone argumenty
Zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów Konstytucji RP – jej art. 42 ust. 3 oraz art. 2 - poprzez zastosowanie art. 117d ust. 6 pkt 2 ustawy pragmatycznej, co stanowi przesłankę negatywną przyznania świadczenia należnego na podstawie art. 117 d ust. 1 danego aktu. • Przepis art. 117d ust. 6 pkt 2 ustawy pragmatycznej jest niezgodny z zasadą domniemania niewinności oraz zasadą demokratycznego państwa prawa.
Godne uwagi sformułowania
organy Straży Granicznej (...) nie są kompetentne kontrolować konstytucyjność obowiązujących norm prawnych • wyłączna kompetencja w powyższym zakresie przysługuje Trybunałowi Konstytucyjnemu • nie pozostawiono 'luzu' decyzyjnego przełożonemu, do którego należy przyznanie świadczenia podległemu funkcjonariuszowi • nie naruszono zasady domniemania niewinności - nie rozstrzygnięto zagadnień, dotyczących przypisania winy w postępowaniu dyscyplinarnym • organ nie prowadzi w tym postępowaniu żadnego postępowania wyjaśniającego, na okoliczność ustalenia zasadności postawionych obwinionemu zarzutów dyscyplinarnych. Wszczęcie przeciwko funkcjonariuszowi SG postępowania dyscyplinarnego obliguje go do wydania decyzji o odmowie przyznania świadczenia motywacyjnego
Skład orzekający
Łukasz Krzycki
przewodniczący-sprawozdawca
Izabela Głowacka-Klimas
członek
Anna Pośpiech-Kłak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku kompetencji sądów administracyjnych do badania konstytucyjności ustaw oraz interpretacja przesłanek negatywnych do przyznania świadczeń funkcjonariuszom służb mundurowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Straży Granicznej i konkretnego świadczenia motywacyjnego. Interpretacja zasady domniemania niewinności w kontekście postępowań dyscyplinarnych i administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kompetencji sądów administracyjnych w kontekście kontroli konstytucyjności przepisów, co jest istotne dla prawników. Jednocześnie, dla szerszej publiczności, może być mniej interesująca ze względu na specyfikę prawa administracyjnego i służb mundurowych.
“Sąd administracyjny nie oceni konstytucyjności przepisów. Sprawdź, dlaczego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.