# Czy funkcjonariusz Straży Granicznej odzyska świadczenie motywacyjne po uniewinnieniu (art. 117d ustawy o SG)?

*Data publikacji: 2026-05-31 · zweryfikowano: 2026-06-01 · Wersja HTML: https://lexedit.ai/odpowiedzi/ga-odmowa-swiadczenia-motywacyjnego-strazy-granicznej-po-uniewinnieniu*

## TL;DR
Funkcjonariusz Straży Granicznej, wobec którego wszczęto postępowanie dyscyplinarne lub karne, traci prawo do wypłaty świadczenia motywacyjnego na podstawie art. 117d ust. 6 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej. Orzecznictwo jest podzielone: większość wyroków WSA potwierdza, że odmowa ma charakter definitywny i nie przewiduje wyrównania za okres postępowania nawet po uniewinnieniu. Jednak przełomowy wyrok NSA z 2025 r. (III OSK 1786/23) uznał, że wstrzymanie wypłaty ma charakter tymczasowy i po uniewinnieniu prawo do świadczenia powinno zostać przywrócone.

## Czy funkcjonariusz SG może odzyskać świadczenie motywacyjne po uniewinnieniu?

Zgodnie z art. 117d ust. 6 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej, świadczenia motywacyjnego nie przyznaje się funkcjonariuszowi, przeciwko któremu wszczęto postępowanie karne lub dyscyplinarne — do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania. Przepis art. 117d ust. 7 ustawy o Straży Granicznej nakazuje niezwłoczne wydanie decyzji stwierdzającej ustanie prawa do wypłaty świadczenia. Większość sądów administracyjnych przyjmuje, że odmowa ta ma charakter definitywny — świadczenie nie zostaje wypłacone z wyrównaniem za okres wsteczny, nawet po uniewinnieniu. Tak stanowił m.in. WSA w Warszawie: „odmowa przyznania świadczenia motywacyjnego ma charakter definitywny, a nie zawieszający. Świadczenie motywacyjne nie zostaje bowiem wypłacone z wyrównaniem, za okres wsteczny, w razie uniewinnienia policjanta" ([II SA/Wa 1702/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-sa-wa-1702-24/odmowa-swiadczenia-motywacyjnego-policjanta-po-uniewinnieniu-2146762)). Podobnie WSA w Gliwicach: „Stwierdzenie, że decyzję 'wydaje się', i to 'niezwłocznie', a nie że 'można wydać' wskazuje, że ma ona charakter związany i organ nie ma żadnej możliwości podjęcia odmiennego rozstrzygnięcia" ([III SA/Gl 38/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-sa-gl-38-23/policjant-traci-swiadczenie-motywacyjne-przez-postepowanie-dyscyplinarne-497334)).

## Przełom NSA: wstrzymanie, nie utrata prawa

Kluczowy zwrot w orzecznictwie przyniósł wyrok NSA z 18 lutego 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA oraz decyzje obu instancji, stwierdzając, że decyzja o ustaniu prawa do wypłaty świadczenia motywacyjnego nie powoduje utraty samego prawa. NSA wyraźnie rozróżnił utratę prawa do wypłaty świadczenia od utraty prawa do świadczenia motywacyjnego: „Decyzja ta nie powoduje utraty prawa do świadczenia motywacyjnego, a tym samym - po upadku przesłanki, z powodu którego zaprzestano wypłaty świadczenia motywacyjnego organ - nie ma podstaw do ustalenia na nowo w drodze decyzji prawa do świadczenia motywacyjnego. Prawo do świadczenia motywacyjnego bowiem istnieje, jedynie została wstrzymana jego realizacja." ([III OSK 1786/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-1786-23/swiadczenie-motywacyjne-funkcjonariuszy-strazy-granicznej-po-uniewinnieniu-2233953)). NSA powiązał ten wniosek z art. 117d ust. 9 ustawy o Straży Granicznej, który statuuje zamknięty katalog przesłanek warunkujących brak możliwości wypłaty — a okres postępowania dyscyplinarnego po uniewinnieniu nie mieści się w tym katalogu.

## Czy wszczęcie postępowania dyscyplinarnego automatycznie pozbawia świadczenia?

Tak — według utrwalonej linii orzeczniczej WSA samo wszczęcie postępowania dyscyplinarnego jest samoistną przesłanką do wydania decyzji o ustaniu prawa do wypłaty. Organ nie bada zasadności zarzutów. WSA w Warszawie potwierdził: „organ nie prowadzi w tym postępowaniu żadnego postępowania wyjaśniającego, na okoliczność ustalenia zasadności postawionych obwinionemu zarzutów dyscyplinarnych. Wszczęcie przeciwko funkcjonariuszowi SG postępowania dyscyplinarnego obliguje go do wydania decyzji o odmowie przyznania świadczenia motywacyjnego" ([II SA/WA 1168/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-sa-wa-1168-24/odmowa-swiadczenia-motywacyjnego-strazy-granicznej-z-powodu-postepowania-dyscyplinarnego-537629)). Podobnie w sprawie funkcjonariusza, który kwestionował zasadność postępowania: „wszczęcie postępowania dyscyplinarnego jest samoistną przesłanką do ustania prawa do wypłaty świadczenia motywacyjnego" ([II SA/Wa 288/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-sa-wa-288-23/ustanie-prawa-do-swiadczenia-motywacyjnego-strazy-granicznej-780009)).

## Subsydiarny akt oskarżenia a świadczenie motywacyjne

Osobnym zagadnieniem jest to, czy wniesienie subsydiarnego aktu oskarżenia jest równoznaczne z wszczęciem postępowania karnego. NSA wypowiedział się w tej kwestii dwukrotnie — i w dwóch różnych kierunkach. W sprawie „skuteczne wniesienie subsydiarnego aktu oskarżenia powoduje zawisłość sprawy przed sądem i jest równoznaczne z wszczęciem postępowania karnego przeciwko osobie" ([III OSK 5500/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-5500-21/subsydiarny-akt-oskarzenia-swiadczenie-motywacyjne-policja-2688957)), co stanowi przesłankę odmowy świadczenia. Jednak w innej sprawie NSA przyjął odwrotne stanowisko: „wszczęcie postępowania sądowego na skutek subsydiarnego aktu oskarżenia nie jest równoznaczne ze wszczęciem postępowania karnego w rozumieniu przepisów o świadczeniu motywacyjnym dla policjantów" ([III OSK 6252/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-6252-21/swiadczenie-motywacyjne-policjanta-subsydiarny-akt-oskarzenia-2191122)), podkreślając, że odmowa ma charakter sankcyjny i nie powinna być stosowana, gdy postępowanie nie zostało wszczęte przez organy ścigania.

## Konstytucyjność odmowy świadczenia po uniewinnieniu

Funkcjonariusze często zarzucają naruszenie zasady domniemania niewinności ([art. 42 ust. 3 konstytucja](https://lexedit.ai/przepisy/konstytucja-rzeczypospolitej-polskiej/art-42)) oraz zasady demokratycznego państwa prawa. Sądy administracyjne konsekwentnie odpierają ten zarzut, wskazując, że badanie konstytucyjności ustaw należy do wyłącznej kompetencji TK. WSA w Warszawie stwierdził: „Decyzja stwierdzająca ustanie prawa do wypłaty świadczenia motywacyjnego ma charakter związany." ([II SA/Wa 225/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-sa-wa-225-22/odmowa-swiadczenia-motywacyjnego-strazy-granicznej-po-uniewinnieniu-2115876)), a po zakończeniu postępowania prawo powstaje na nowo, ale bez wyrównania za okres zawieszenia. Z kolei WSA w innej sprawie uznał, że stosowanie przepisu ograniczającego świadczenie nie narusza domniemania niewinności, jeśli służy racjonalnym celom — „nie naruszono zasady domniemania niewinności - nie rozstrzygnięto zagadnień, dotyczących przypisania winy w postępowaniu dyscyplinarnym" ([II SA/WA 1168/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-sa-wa-1168-24/odmowa-swiadczenia-motywacyjnego-strazy-granicznej-z-powodu-postepowania-dyscyplinarnego-537629)).

## Źródła

- III OSK 1786/23 (NSA, 18.02.2025)
- II SA/Wa 225/22 (WSA Warszawa, 14.11.2022)
- II SA/Wa 288/23 (WSA Warszawa, 30.01.2024)
- II SA/WA 1168/24 (WSA Warszawa, 04.03.2025)
- II SA/Wa 1702/24 (WSA Warszawa, 25.04.2025)
- III SA/Gl 38/23 (WSA Gliwice, 11.08.2023)
- III OSK 5500/21 (NSA, 21.10.2022)
- III OSK 6252/21 (NSA, 13.12.2022)
- art. 117d ust. 6 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej
- art. 117d ust. 7 ustawy o Straży Granicznej
- art. 117d ust. 9 ustawy o Straży Granicznej
- art. 42 ust. 3 Konstytucji RP

## Źródła (orzeczenia)

- [II SA/Wa 1702/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-sa-wa-1702-24/odmowa-swiadczenia-motywacyjnego-policjanta-po-uniewinnieniu-2146762) — Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie — wyrok z 2025-04-25
  > „odmowa przyznania świadczenia motywacyjnego ma charakter definitywny, a nie zawieszający. Świadczenie motywacyjne nie zostaje bowiem wypłacone z wyrównaniem, za okres wsteczny, w razie uniewinnienia policjanta"
- [III SA/Gl 38/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-sa-gl-38-23/policjant-traci-swiadczenie-motywacyjne-przez-postepowanie-dyscyplinarne-497334) — Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach — wyrok z 2023-08-11
  > „Stwierdzenie, że decyzję "wydaje się", i to "niezwłocznie", a nie że "można wydać" wskazuje, że ma ona charakter związany i organ nie ma żadnej możliwości podjęcia odmiennego rozstrzygnięcia"
- [III OSK 1786/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-1786-23/swiadczenie-motywacyjne-funkcjonariuszy-strazy-granicznej-po-uniewinnieniu-2233953) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2025-02-18
  > „Decyzja ta nie powoduje utraty prawa do świadczenia motywacyjnego, a tym samym - po upadku przesłanki, z powodu którego zaprzestano wypłaty świadczenia motywacyjnego organ - nie ma podstaw do ustalenia na nowo w drodze decyzji prawa do świadczenia motywacyjnego. Prawo do świadczenia motywacyjnego bowiem istnieje, jedynie została wstrzymana jego realizacja."
- [II SA/WA 1168/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-sa-wa-1168-24/odmowa-swiadczenia-motywacyjnego-strazy-granicznej-z-powodu-postepowania-dyscyplinarnego-537629) — Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie — wyrok z 2025-03-04
  > „organ nie prowadzi w tym postępowaniu żadnego postępowania wyjaśniającego, na okoliczność ustalenia zasadności postawionych obwinionemu zarzutów dyscyplinarnych. Wszczęcie przeciwko funkcjonariuszowi SG postępowania dyscyplinarnego obliguje go do wydania decyzji o odmowie przyznania świadczenia motywacyjnego"
- [II SA/Wa 288/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-sa-wa-288-23/ustanie-prawa-do-swiadczenia-motywacyjnego-strazy-granicznej-780009) — Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie — wyrok z 2024-01-30
  > „wszczęcie postępowania dyscyplinarnego jest samoistną przesłanką wydania decyzji stwierdzającej ustalenie prawa do wypłaty świadczenia motywacyjnego"
- [III OSK 5500/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-5500-21/subsydiarny-akt-oskarzenia-swiadczenie-motywacyjne-policja-2688957) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2022-10-21
  > „skuteczne wniesienie subsydiarnego aktu oskarżenia przeciwko policjantowi powoduje już wszczęcie postępowania karnego przeciwko niemu, co w konsekwencji świadc"
- [III OSK 6252/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-osk-6252-21/swiadczenie-motywacyjne-policjanta-subsydiarny-akt-oskarzenia-2191122) — Naczelny Sąd Administracyjny — wyrok z 2022-12-13
  > „wszczęcie postępowania sądowego na skutek wniesienia subsydiarnego w rozumieniu art. 55 § 1 k.p.k. aktu oskarżenia przeciwko policjantowi nie oznacza wszczęcia postępowania karnego uniemożliwiaj"
- [II SA/Wa 225/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-sa-wa-225-22/odmowa-swiadczenia-motywacyjnego-strazy-granicznej-po-uniewinnieniu-2115876) — Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie — wyrok z 2022-11-14
  > „decyzja stwierdzająca ustanie prawa do wypłaty świadczenia motywacyjnego ustaje z mocy prawa i"

## Przepisy

- [art. 42 ust. 3 konstytucja](https://lexedit.ai/przepisy/konstytucja-rzeczypospolitej-polskiej/art-42) — Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

---

**Lexedit** — agent AI do researchu prawnego po polskim prawie: 1,4 mln orzeczeń (SN, NSA, WSA, sądy apelacyjne), 100 tys. aktów prawnych z wersjami historycznymi. Każde cytowanie w memo jest klikalne i weryfikowane względem treści źródła. Wypróbuj: https://lexedit.ai/research

Więcej odpowiedzi: https://lexedit.ai/odpowiedzi · Indeks dla agentów AI: https://lexedit.ai/llms.txt