II SA/Rz 451/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi P.O. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) w Rzeszowie, które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakładające na Gminę obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych dotyczących kanalizacji sanitarnej i umorzyło postępowanie organu I instancji. PINB wszczął postępowanie legalizacyjne, uznając, że kanalizacja została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę, powołując się na brak dokumentacji w archiwach. WINB uchylił to postanowienie, stwierdzając, że zgromadzone dokumenty (operat wodno-prawny, mapa inwentaryzacji powykonawczej z adnotacją o zgodności z projektem) uprawdopodabniają legalną realizację inwestycji i nie można domniemywać samowoli budowlanej. WSA w Rzeszowie uchylił postanowienie WINB, podzielając ustalenia co do braku jednoznacznych dowodów samowoli budowlanej, zwłaszcza w kontekście przepisów obowiązujących w latach 1994-1995, które nie nakładały obowiązku bezterminowego przechowywania dokumentacji. Sąd podkreślił jednak, że organy nadzoru budowlanego zaniechały zbadania kwestii wskazanych w art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 Prawa budowlanego, tj. potencjalnego zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi, mienia lub środowiska oraz zgodności z przepisami technicznymi, mimo podnoszenia tych zarzutów przez skarżącego (m.in. nieszczelność kanalizacji w pobliżu ujęcia wody pitnej). Z tego względu, sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji, nakazując organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem tych kwestii.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, legalizacji obiektów sprzed wielu lat oraz obowiązku badania zagrożeń technicznych przez organy nadzoru budowlanego.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentacji budowlanej sprzed kilkudziesięciu lat i konieczności oceny stanu faktycznego na podstawie dostępnych dowodów pośrednich.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak dokumentacji potwierdzającej pozwolenie na budowę po upływie kilkudziesięciu lat od zakończenia inwestycji przesądza o samowoli budowlanej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak dokumentów nie przesądza o samowoli budowlanej, zwłaszcza gdy przepisy obowiązujące w czasie budowy nie nakładały obowiązku bezterminowego przechowywania dokumentacji, a istnieją inne dowody wskazujące na legalny proces inwestycyjny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak odnalezienia decyzji o pozwoleniu na budowę po wielu latach nie jest wystarczający do stwierdzenia samowoli budowlanej, biorąc pod uwagę zmiany w przepisach dotyczących archiwizacji dokumentacji oraz istnienie innych dowodów (projekt, inwentaryzacja powykonawcza) wskazujących na legalny proces inwestycyjny.
Czy organy nadzoru budowlanego, po stwierdzeniu braku podstaw do uznania samowoli budowlanej, są zwolnione z obowiązku badania, czy wykonana budowa nie powoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi, mienia lub środowiska oraz czy jest zgodna z przepisami technicznymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy nadzoru budowlanego są zobowiązane do zbadania tych kwestii, nawet jeśli nie stwierdzono samowoli budowlanej, na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że uchylenie postanowienia o umorzeniu było uzasadnione zaniechaniem przez organy zbadania potencjalnych zagrożeń technicznych i środowiskowych, mimo podnoszenia tych kwestii przez skarżącego, co stanowi naruszenie przepisów postępowania.
Przepisy (12)
Główne
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia z uwagi na naruszenie przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia postanowienia organu I instancji.
P.b. art. 50 § ust. 1 pkt 2 i 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Podstawa do wstrzymania robót budowlanych w przypadku zagrożenia lub istotnego odstępstwa od przepisów.
Pomocnicze
P.b. art. 49f § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy uproszczonego postępowania legalizacyjnego.
P.b. art. 49g § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Określa dokumenty wymagane w postępowaniu legalizacyjnym.
P.b. art. 84 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązek kontroli przestrzegania przepisów prawa budowlanego.
P.b. art. 84a § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązek kontroli zgodności wykonania robót budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi.
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do umorzenia postępowania.
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy umorzenia postępowania w przypadku jego bezprzedmiotowości.
P.b. (1974)
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Przepisy obowiązujące w okresie budowy kanalizacji.
Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki
Przepisy techniczno-budowlane obowiązujące w dacie budowy.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 26 sierpnia 1991 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu zakładania i prowadzenia geodezyjnych ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz uzgodnień i współdziałania w tym zakresie
Dotyczy uzgodnień projektów sieci.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw do domniemania samowoli budowlanej z uwagi na upływ czasu i brak dokumentacji. • Konieczność zbadania kwestii zagrożeń technicznych i środowiskowych przez organy nadzoru budowlanego.
Godne uwagi sformułowania
Z samego bowiem faktu niezachowania się dokumentacji dotyczącej pozwolenia na budowę inwestycji zrealizowanej kilkadziesiąt lat temu nie można wnioskować o samowolnym wykonaniu tej inwestycji. • Organy nadzoru budowlanego były zobowiązane wyjaśnić, czy kanalizacja sanitarna została wykonana w sposób odpowiadający wymogom wynikającym z przepisów techniczno-budowlanych, a także czy została wykonana w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska.
Skład orzekający
Magdalena Józefczyk
przewodniczący
Maria Mikolik
sprawozdawca
Elżbieta Mazur-Selwa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, legalizacji obiektów sprzed wielu lat oraz obowiązku badania zagrożeń technicznych przez organy nadzoru budowlanego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentacji budowlanej sprzed kilkudziesięciu lat i konieczności oceny stanu faktycznego na podstawie dostępnych dowodów pośrednich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie stanu faktycznego przez organy administracji, nawet w przypadku braku dokumentacji, oraz jak sądy administracyjne egzekwują ten obowiązek, chroniąc przed pochopnymi rozstrzygnięciami.
“Czy brak pozwolenia na budowę sprzed lat oznacza samowolę? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.