Orzeczenie · 2025-05-29

II SA/Rz 1559/24Odszkodowanie za utratę prawa użytkowania wieczystego droga ekspresową

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Miejsce
Rzeszów
Data
2025-05-29
NSANieruchomościWysokawsa
nieruchomościużytkowanie wieczysteodszkodowaniedroga ekspresowaspecustawa drogowainwestycje celu publicznegoWSARzeszów

Przedmiotem sprawy była skarga A. S.A. na decyzję Wojewody Podkarpackiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty ustalającą odszkodowanie za utratę prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, która została wydzielona pod drogę ekspresową. Spółka domagała się odszkodowania obejmującego wartość wzniesionej na działce infrastruktury drogowej, argumentując naruszenie przepisów KPA i u.g.n. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznały, że odszkodowanie powinno być ustalane wyłącznie na podstawie wartości gruntu, ponieważ infrastruktura drogowa została wzniesiona przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) na podstawie porozumienia i przepisów specustawy drogowej (art. 20a ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych). Sąd podkreślił, że zgodnie z zasadą superficies solo cedit (art. 191 k.c.) oraz przepisami dotyczącymi użytkowania wieczystego (art. 235 k.c.), własność budynków i urządzeń wzniesionych na gruncie Skarbu Państwa przez wieczystego użytkownika stanowi jego własność. Jednakże w tej sprawie infrastruktura została wzniesiona przez inny podmiot publiczny, a przepisy specustawy drogowej zezwalają zarządcy drogi na nieodpłatne zajęcie terenu linii kolejowej na czas realizacji i użytkowania inwestycji, po uprzednim uzgodnieniu z zarządcą infrastruktury. Sąd uznał, że w sytuacji kolizji interesu publicznego (realizacja drogi ekspresowej) z indywidualnym interesem strony, prymat należy przyznać interesowi publicznemu, a odszkodowanie nie powinno obejmować wartości inwestycji celu publicznego zrealizowanej przez inny podmiot publicznoprawny. W związku z tym skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów specustawy drogowej w kontekście odszkodowania za utratę prawa użytkowania wieczystego, prymat interesu publicznego nad indywidualnym w przypadku inwestycji drogowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy infrastruktura drogowa została wzniesiona przez inny podmiot publiczny na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste, na podstawie porozumienia i przepisów specustawy drogowej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy odszkodowanie za utratę prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, wydzielonej pod drogę publiczną, powinno obejmować wartość infrastruktury drogowej wzniesionej na tej nieruchomości przez inny podmiot publiczny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odszkodowanie nie powinno obejmować wartości infrastruktury drogowej wzniesionej przez inny podmiot publiczny, ponieważ została ona wzniesiona na podstawie przepisów specustawy drogowej zezwalających na nieodpłatne zajęcie terenu i realizację inwestycji celu publicznego, a interes publiczny ma prymat nad interesem indywidualnym.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organów, że infrastruktura drogowa została wzniesiona przez GDDKiA na podstawie porozumienia i przepisów specustawy drogowej, które uprawniają zarządcę drogi do nieodpłatnego zajęcia terenu. W przypadku kolizji interesu publicznego z indywidualnym, prymat należy przyznać interesowi publicznemu, a odszkodowanie nie powinno obejmować wartości inwestycji celu publicznego zrealizowanej przez inny podmiot.

Czy ustalenie odszkodowania za utratę prawa użytkowania wieczystego nieruchomości powinno uwzględniać wartość składników majątkowych trwale związanych z gruntem, które nie zostały wzniesione przez użytkownika wieczystego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli te składniki majątkowe zostały wzniesione przez inny podmiot publiczny w ramach realizacji inwestycji celu publicznego na podstawie przepisów szczególnych.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do zasady superficies solo cedit (art. 191 k.c.) i przepisów o użytkowaniu wieczystym (art. 235 k.c.), ale podkreślił, że w sytuacji, gdy infrastruktura została wzniesiona przez inny podmiot publiczny na podstawie specustawy drogowej, nie ma podstaw do wliczania jej wartości do odszkodowania dla pierwotnego użytkownika wieczystego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Skarga A. S.A. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 16 października 2024 r. nr N-I.7581.1.10.2024 w przedmiocie odszkodowania za utratę prawa użytkowania wieczystego nieruchomości została oddalona.

Przepisy (26)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n. art. 98 § ust. 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 130 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 130 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 98 § ust. 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 106 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

specustawa drogowa art. 20a § ust. 1

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

specustawa drogowa art. 20a § ust. 2

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

k.c. art. 191

Kodeks cywilny

k.c. art. 235 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 235 § § 2

Kodeks cywilny

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n. art. 131

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 134

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

specustawa drogowa art. 212 § ust. 1

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

k.p.a. art. 106 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Infrastruktura drogowa została wzniesiona przez GDDKiA na podstawie porozumienia i przepisów specustawy drogowej, co uprawnia zarządcę drogi do nieodpłatnego zajęcia terenu. • Interes publiczny związany z realizacją inwestycji drogowej ma prymat nad indywidualnym interesem strony. • Odszkodowanie nie powinno obejmować wartości inwestycji celu publicznego zrealizowanej przez inny podmiot publicznoprawny.

Odrzucone argumenty

Odszkodowanie za utratę prawa użytkowania wieczystego powinno obejmować wartość drogi ekspresowej wraz z infrastrukturą drogową trwale związaną z gruntem. • Organy wadliwie ustaliły stan faktyczny, uznając nieruchomość za niezabudowaną, podczas gdy znajdowała się na niej droga ekspresowa z infrastrukturą. • Brak jest dokumentu w postaci umowy na umieszczenie środków trwałych na terenie kolejowym.

Godne uwagi sformułowania

Zgodnie z zasadą supreficies solo cedit, stanowią one część składową nieruchomości, jeżeli są trwale z nią związane i dzielą los prawny nieruchomości. • W opisywanej sprawie składniki majątkowe na działce nr [...] zostały wzniesione przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad na podstawie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej oraz Porozumienia nr [...] • W judykaturze wskazuje się również, że w postępowaniu prowadzonym w trybie przepisów specustawy drogowej interes społeczny i gospodarczy ma prymat nad słusznym interesem strony, bowiem inwestycja w zakresie realizacji drogi publicznej ma na celu zaspokojenie określonych potrzeb społeczności lokalnej, co oznacza, że jest inwestycją celu publicznego.

Skład orzekający

Piotr Godlewski

przewodniczący

Magdalena Józefczyk

sprawozdawca

Paweł Zaborniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów specustawy drogowej w kontekście odszkodowania za utratę prawa użytkowania wieczystego, prymat interesu publicznego nad indywidualnym w przypadku inwestycji drogowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy infrastruktura drogowa została wzniesiona przez inny podmiot publiczny na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste, na podstawie porozumienia i przepisów specustawy drogowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kolizji interesu publicznego (budowa drogi ekspresowej) z prawem własności/użytkowania wieczystego, co jest częstym problemem w kontekście inwestycji infrastrukturalnych.

“Czy budowa drogi ekspresowej pozbawia Cię odszkodowania za infrastrukturę na Twojej działce? WSA wyjaśnia.”

Dane finansowe

WPS: 57 240 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst