Orzeczenie · 2026-04-22

II SA/Rz 1418/25Oddalenie skargi na odpłatność za pobyt w dps

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Miejsce
Rzeszów
Data
2026-04-22
NSAAdministracyjneNiskawsa
pomoc społecznadom pomocy społecznejodpłatnośćzaległościzwrot wydatkówgminaskarżącydecyzja administracyjnaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie, utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza ustalającą odpłatność za pobyt córki skarżącego, R.Z., w domu pomocy społecznej. Postępowanie administracyjne obejmowało szereg decyzji ustalających różne kwoty odpłatności w okresach od 2021 do 2024 roku. Ostatecznie, decyzją z lipca 2025 r., Burmistrz ustalił skarżącemu łączną kwotę 22 703,07 zł do zwrotu jako należność Gminy, która pokryła zastępczo opłaty za pobyt córki. Skarżący wniósł skargę, argumentując, że ustalona kwota jest za wysoka i nie jest w stanie jej partycypować. Sąd administracyjny, po analizie akt sprawy i przepisów prawa, stwierdził, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy, w tym dotyczące zastępczego ponoszenia opłat przez gminę i możliwości ubiegania się o ulgi. Ponieważ skarżący nie złożył wniosku o zastosowanie ulgi przewidzianej w art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, mimo pouczenia, sąd uznał skargę za niezasadną i oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Niska
Do czego można powołać

Potwierdzenie prawidłowości procedury ustalania odpłatności za pobyt w DPS i dochodzenia zwrotu zastępczo poniesionych wydatków przez gminę, a także znaczenia złożenia wniosku o ulgę.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i braku złożenia wniosku o ulgę przez stronę, co ogranicza jej uniwersalne zastosowanie jako precedensu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organy administracji prawidłowo ustaliły wysokość odpłatności za pobyt córki skarżącego w domu pomocy społecznej i czy skarżący jest zobowiązany do zwrotu zastępczo poniesionych przez gminę wydatków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy prawidłowo ustaliły wysokość odpłatności i obowiązek zwrotu wydatków, ponieważ skarżący nie złożył wniosku o zastosowanie ulg, mimo pouczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o pomocy społecznej, w tym dotyczące zastępczego ponoszenia opłat przez gminę i możliwości ubiegania się o ulgi. Brak złożenia wniosku o ulgę przez skarżącego zwalniał organy z obowiązku jej rozpatrywania.

Czy skarżący wykazał istnienie przesłanek do zastosowania ulgi w spłacie należności za pobyt córki w domu pomocy społecznej na podstawie art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał istnienia takich przesłanek, ponieważ nie złożył stosownego wniosku.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że możliwość zastosowania ulgi (odstąpienie od żądania zwrotu, umorzenie, odroczenie lub rozłożenie na raty) wymaga złożenia wniosku przez osobę zainteresowaną lub pracownika socjalnego. Skarżący, mimo pouczenia, nie skorzystał z tej możliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę R.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie, utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza ustalającą odpłatność za pobyt córki skarżącego w domu pomocy społecznej.

Przepisy (19)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.s. art. 61 § 3

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 91 § 3

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 104 § 4

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 103 § 2

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 104 § 3

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 104 § 5

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 104 § 6

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 104 § 7

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 104 § 8

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

P.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy. • Skarżący nie złożył wniosku o zastosowanie ulgi przewidzianej w art. 104 ust. 4 u.p.s., mimo pouczenia. • Gmina miała prawo do zastępczego pokrycia opłat za pobyt córki w DPS i dochodzenia ich zwrotu.

Odrzucone argumenty

Ustalona kwota odpłatności jest za wysoka. • Skarżący nie jest w stanie partycypować w kosztach pobytu córki w DPS.

Godne uwagi sformułowania

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, a wyłącznym jej kryterium jest legalność czyli zgodność z prawem • W ramach tej kontroli Sąd bierze pod uwagę naruszenia prawa i przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy • W przypadku niewywiązywania się osób [...] z obowiązku opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej, ustalonego w decyzji lub umowie [...], opłaty te zastępczo wnosi gmina • W przypadkach szczególnie uzasadnionych, zwłaszcza jeżeli żądanie zwrotu wydatków [...] stanowiłoby dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie lub też niweczyłoby skutki udzielanej pomocy, właściwy organ [...] może odstąpić od żądania takiego zwrotu, umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty.

Skład orzekający

Magdalena Józefczyk

sprawozdawca

Maria Mikolik

przewodniczący

Piotr Godlewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawidłowości procedury ustalania odpłatności za pobyt w DPS i dochodzenia zwrotu zastępczo poniesionych wydatków przez gminę, a także znaczenia złożenia wniosku o ulgę."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i braku złożenia wniosku o ulgę przez stronę, co ogranicza jej uniwersalne zastosowanie jako precedensu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma znaczenie praktyczne dla osób zobowiązanych do ponoszenia opłat za pobyt bliskich w DPS, ale jej rutynowy charakter i brak nietypowych okoliczności obniżają jej ogólną atrakcyjność.

“Czy gmina może żądać zwrotu opłat za pobyt w DPS, gdy nie złożysz wniosku o ulgę?”

Dane finansowe

WPS: 22 703,07 PLN

Sektor

opieka_zdrowotna_i_spoleczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst