II SA/Rz 11/23Naruszenie stanu wody interpretacja prawa wodnego
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi J.L. była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 14 października 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 25 sierpnia 2022 r. w przedmiocie naruszenia stanu wody na działkach. Wójt odmówił nakazania przywrócenia poprzedniego stanu wody przez właścicieli części działek, a nakazał właścicielowi działki nr ewid. [...] ukształtowanie powierzchni nasypu w taki sposób, aby uzyskać 3% spadek terenu w kierunku północno-zachodnim. Skarżący zarzucał organom brak obiektywizmu i błędną interpretację przepisów. SKO utrzymało decyzję Wójta w mocy, uznając, że organ I instancji zebrał kompletny materiał dowodowy i powołał biegłego, a opinia biegłego jest wiarygodna. Sąd uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. Kluczowym problemem prawnym była wykładnia art. 234 ust. 5 Prawa wodnego, dotyczącego 5-letniego terminu na wszczęcie postępowania. Organy administracji przyjęły, że termin ten należy liczyć od momentu dowiedzenia się o szkodliwym oddziaływaniu, nawet jeśli miało to miejsce przed wejściem w życie obecnej ustawy Prawo wodne. Sąd uznał tę wykładnię za wadliwą, sprzeczną z zasadą lex retro non agit i przepisami Konstytucji RP. Podkreślono, że przy braku przepisów przejściowych, należy przyjąć, że bieg terminu rozpoczął się z dniem wejścia w życie ustawy (1 stycznia 2018 r.). Sąd wskazał również na potrzebę zbadania, czy sprawa nie powinna być rozstrzygana na podstawie przepisów dotyczących utrzymania urządzeń wodnych (art. 191 P.w.), a nie tylko art. 234 P.w. Wskazano, że proponowane przez organy rozwiązanie (kształtowanie nasypu) może prowadzić do spływu wód na działkę skarżącego, nie zapobiegając skutecznie szkodom.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów prawa międzyczasowego w kontekście Prawa wodnego, ochrona praw nabytych, zasada zaufania do organów państwa, właściwość organów w sprawach dotyczących urządzeń wodnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wejściem w życie nowej ustawy Prawo wodne i stosowaniem terminów prekluzyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Jak należy interpretować 5-letni termin, o którym mowa w art. 234 ust. 5 Prawa wodnego, w sytuacji gdy właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu przed wejściem w życie tej ustawy, a postępowanie administracyjne zostało wszczęte pod jej rządami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin 5 lat, o którym mowa w art. 234 ust. 5 Prawa wodnego, należy liczyć od dnia wejścia w życie ustawy (1 stycznia 2018 r.), jeśli nie ma przepisów przejściowych stanowiących inaczej, a fakty szkodliwego oddziaływania miały miejsce przed tą datą. Organy administracji nie mogą stosować wykładni, która prowadzi do pogorszenia sytuacji prawnej obywatela i narusza zasadę ochrony praw nabytych oraz zasadę zaufania do organów państwa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji dokonały wadliwej wykładni art. 234 ust. 5 Prawa wodnego, stosując wykładnię językową bez uwzględnienia zasad prawa międzyczasowego (lex retro non agit) i przepisów Konstytucji RP. Wskazano, że przy braku przepisów przejściowych, bieg terminu powinien rozpocząć się z dniem wejścia w życie ustawy, co oznacza, że wniosek skarżącego złożony w 2021 r. był skuteczny.
Czy w przypadku nienależytego utrzymania urządzenia wodnego (rowu-przekopy) właściwym trybem postępowania jest art. 234 Prawa wodnego, czy też przepisy dotyczące utrzymania urządzeń wodnych (art. 191 P.w.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organy powinny zbadać, czy szkody na działce skarżącego są wynikiem nienależytego utrzymania urządzenia wodnego (rowu-przekopy), co mogłoby skutkować zastosowaniem art. 191 Prawa wodnego i właściwością organów Wód Polskich, a nie tylko art. 234 P.w. W przypadku likwidacji urządzenia wodnego, możliwe jest nakazanie jego odbudowy na podstawie art. 191 ust. 3 P.w.
Uzasadnienie
Sąd zwrócił uwagę, że organy nie wyjaśniły jednoznacznie charakteru "przekopy" jako urządzenia wodnego i czy szkody wynikają z jej nienależytego utrzymania. Wskazano, że jeśli szkody są następstwem nienależytego utrzymania rowu, właściwość organu i podstawa prawna rozstrzygnięcia mogą być inne niż przyjęte przez organy.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (19)
Główne
P.w. art. 234 § ust. 3
Ustawa Prawo wodne
P.w. art. 234 § ust. 5
Ustawa Prawo wodne
P.w. art. 191 § ust. 1
Ustawa Prawo wodne
P.w. art. 234 § ust. 1
Ustawa Prawo wodne
P.w. art. 234 § ust. 2
Ustawa Prawo wodne
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
P.w. art. 29
Ustawa Prawo wodne
Przepis uchylony, analogiczny do art. 234 P.w., ale nie zawierający ograniczenia czasowego.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.a.n. art. 5
Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów
P.w. art. 16 § pkt 65 lit. a
Ustawa Prawo wodne
P.w. art. 188 § ust. 1
Ustawa Prawo wodne
P.w. art. 191 § ust. 3
Ustawa Prawo wodne
P.w. art. 65 § § 1
Ustawa Prawo wodne
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwa wykładnia art. 234 ust. 5 Prawa wodnego przez organy administracji, która narusza zasady prawa międzyczasowego i konstytucyjne prawo do ochrony własności. • Niewłaściwe zastosowanie art. 234 Prawa wodnego bez rozważenia przepisów dotyczących utrzymania urządzeń wodnych (art. 191 P.w.). • Proponowane przez organy rozwiązanie (kształtowanie nasypu) nie zapobiega skutecznie szkodom na działce skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
"lex retro non agit" • "zasada zaufania obywatela do władzy publicznej" • "nie można zaakceptować stanowiska sugerującego, że zastosowanie norm z art. 191 P.w. jest niemożliwe z uwagi na nieistnienie rowu." • "Wątpliwym jest rozwiązanie przyjęte przez organy, a polegające na nakazaniu wykonania nasypu na działce nr [...], który zbierając z niej wodę, poprowadzi ją na sąsiednie działki i w efekcie na dz. [...] skarżącego."
Skład orzekający
Elżbieta Mazur - Selwa
przewodniczący-sprawozdawca
Magdalena Józefczyk
sędzia
Maria Mikolik
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów prawa międzyczasowego w kontekście Prawa wodnego, ochrona praw nabytych, zasada zaufania do organów państwa, właściwość organów w sprawach dotyczących urządzeń wodnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wejściem w życie nowej ustawy Prawo wodne i stosowaniem terminów prekluzyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu naruszenia stosunków wodnych i pokazuje, jak kluczowa jest prawidłowa interpretacja przepisów prawa, zwłaszcza w kontekście zmian legislacyjnych i ochrony praw obywatela.
“Sąd: Nowe prawo wodne nie działa wstecz – kluczowa interpretacja dla właścicieli gruntów.”
Dane finansowe
WPS: 300 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.