II SA/Ol 756/07Stwierdzenie nieważności przejęcia gruntów rolnych 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa wywodzi się z decyzji Naczelnika Gminy z dnia "[...]" o przejęciu na własność Państwa jako opuszczonego gospodarstwa rolnego, stanowiącego własność H.K., o łącznej powierzchni 16,79 ha, składającego się z działek nr 53, 67, 238, 55 i 239 położonych we wsi B. oraz działki nr 173 w R. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) decyzją z dnia "[...]" stwierdziło nieważność tej decyzji w części dotyczącej gruntów we wsi B., a w części dotyczącej działki nr 173 w R. orzekło, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ale wywołała nieodwracalne skutki prawne. SKO uzasadniło to tym, że Naczelnik Gminy nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego co do użytkowania lub dzierżawy gospodarstwa i jego uprawy. Nadleśnictwo K. wniosło o ponowne rozpatrzenie sprawy w części dotyczącej pkt 1 decyzji SKO, wskazując na brak przesłanek do przejęcia. Po ponownym rozpatrzeniu, SKO utrzymało w mocy zaskarżony punkt 1 decyzji. Nadleśnictwo zaskarżyło decyzję SKO do WSA, zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. WSA wyrokiem z dnia 31 stycznia 2006 r. uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że SKO nie mogło ograniczyć się do kontroli tylko części decyzji. SKO wniosło skargę kasacyjną, którą NSA uwzględnił, uchylając wyrok WSA i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. NSA wyjaśnił, że dopuszczalne jest zaskarżenie części decyzji, jeśli pozostałe rozstrzygnięcia mogą samodzielnie funkcjonować. WSA, związany wykładnią NSA, oddalił skargę Nadleśnictwa, uznając, że SKO prawidłowo stwierdziło rażące naruszenie prawa przy wydaniu pierwotnej decyzji Naczelnika Gminy z powodu braku postępowania wyjaśniającego i lakonicznego uzasadnienia. Sąd podkreślił, że naruszenie zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 107 § 3 kpa) miało charakter rażący i pozostawało w związku z rozstrzygnięciem sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaDopuszczalność zaskarżenia części decyzji administracyjnej oraz znaczenie prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i sporządzenia uzasadnienia decyzji w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przejmowaniem opuszczonych gospodarstw rolnych na podstawie przepisów z lat 50. i 60. XX wieku.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji organu odwoławczego jedynie w części, gdy decyzja ta utrzymuje w mocy część decyzji organu pierwszej instancji, a pozostała część decyzji organu pierwszej instancji nie została zaskarżona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dopuszczalne jest zaskarżenie części decyzji organu odwoławczego, jeśli pozostałe rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji mogą samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym i nie zostały zaskarżone przez stronę.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że zasada rozporządzalności ma zastosowanie w postępowaniu odwoławczym. Jeśli strona jednoznacznie wskazuje, że zaskarża decyzję w określonej części, organ odwoławczy nie może wykroczyć poza te granice.
Czy brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do uprawy i zagospodarowania gospodarstwa rolnego oraz lakoniczne uzasadnienie decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego jako opuszczonego stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i lakoniczne uzasadnienie decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego jako opuszczonego, w sytuacji gdy przepisy wymagały oceny stanu zagospodarowania i istnienia przesłanek do przejęcia, stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ administracji miał obowiązek wykazać nie tylko opuszczenie gospodarstwa, ale także brak jego uprawy i właściwych zabiegów agrotechnicznych, a ustalenia te powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Brak tych ustaleń i dowodów świadczy o rażącym naruszeniu zasad postępowania administracyjnego.
Czy stwierdzenie nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego jest możliwe, gdy decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne?
Odpowiedź sądu
Nie, nieważności decyzji nie stwierdza się, gdy wywołała ona nieodwracalne skutki prawne, chyba że dotyczy to rażącego naruszenia prawa lub braku podstawy prawnej.
Uzasadnienie
W przypadku działki nr 173, która została sprzedana osobie fizycznej i której obecny stan prawny jest nieodwracalny, SKO nie mogło stwierdzić nieważności decyzji z dnia "[...]" w tej części.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (18)
Główne
Dz. U. Nr 39, poz. 174 ze zm. art. 2 § ust. 1
Ustawa o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym
Dz. U. Nr 39, poz. 198 ze zm. art. 1 § ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Rażące naruszenie prawa, które może stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji.
Pomocnicze
k.p.a. art. 156 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, gdy od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, z wyjątkiem przesłanek z § 1 pkt 2.
k.p.a. art. 157 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 158
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji w całości.
k.p.a. art. 127 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Tryb ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ.
Ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny.
Ppsa art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy.
Ppsa art. 190
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd związany jest wykładnią prawa dokonaną w danej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Dz.U. Nr 153, poz. 1269 art. 1 § § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada informowania stron o ich prawach i obowiązkach.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 45
Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczenie zastępcze.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 107 § 3 kpa) przy wydaniu decyzji Naczelnika Gminy, które miało charakter rażący. • Dopuszczalność zaskarżenia części decyzji organu odwoławczego, zgodnie z wykładnią NSA.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Nadleśnictwa, że naruszenie prawa przy wydaniu decyzji Naczelnika Gminy nie miało charakteru rażącego z uwagi na doręczenie zastępcze. • Argumentacja SK skarżonego przez SKO, że WSA uchylił decyzję z powodu błędnej interpretacji art. 138 kpa.
Godne uwagi sformułowania
nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny • nieodwracalność skutków prawnych musi odnosić się do stanu prawnego, a nie stanu faktycznego • tak zakreślone ramy postępowania nadzorczego, nie nakazują organowi nadzoru przeprowadzania postępowania dowodowego, jakie jest prowadzone w postępowaniu zwykłym • nie tylko musi zachodzić jedna z przesłanek pozytywnych określonych w § 1 pkt 1-7 art. 156 Kpa, ale również nie może zachodzić żadna z przesłanek negatywnych określonych w § 2 powołanego przepisu • brak ustaleń we wskazanym powyżej zakresie uniemożliwił stwierdzenie, że omawiana decyzja z dnia "[...]" odpowiada prawu materialnemu (...) skoro uchybienia proceduralne przed jej wydaniem są tak rażące, iż braki materiału dowodowego tej sprawy nie pozwalają na przyjęcie, że wydana decyzja znajduje oparcie w tych przepisach.
Skład orzekający
Zbigniew Ślusarczyk
przewodniczący
Katarzyna Matczak
sędzia
Irena Szczepkowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Dopuszczalność zaskarżenia części decyzji administracyjnej oraz znaczenie prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i sporządzenia uzasadnienia decyzji w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przejmowaniem opuszczonych gospodarstw rolnych na podstawie przepisów z lat 50. i 60. XX wieku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność postępowań administracyjnych dotyczących nieruchomości i znaczenie formalnych wymogów proceduralnych, nawet w sprawach historycznych. Wykładnia NSA dotycząca zaskarżania części decyzji jest istotna dla praktyki.
“Nieważność decyzji o przejęciu gospodarstwa: kluczowe znaczenie procedury i wykładni NSA.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.