Orzeczenie · 2015-12-01

II SA/Ol 627/15Karą pieniężną gry hazardowe poza kasynem uchylenie decyzji 5

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie

Miejsce

Olsztyn

Data

2015-12-01

NSAInneWysokawsa

gry hazardoweautomatykara pieniężnaustawa o grach hazardowychkontrola celnaprawo UEnotyfikacjapodwójne karanieWSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Spółka A została ukarana przez Naczelnika Urzędu Celnego karą pieniężną w wysokości 12.000 zł za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry, stwierdzając naruszenie ustawy o grach hazardowych (u.g.h.). Organ I instancji oparł się na eksperymencie procesowym i opinii biegłego, uznając automat za urządzenie do gier hazardowych. Spółka w odwołaniu zarzuciła naruszenie przepisów UE (brak notyfikacji) oraz podwójne karanie za ten sam czyn (administracyjne i karnoskarbowe). Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy, odrzucając argumenty spółki, w tym dotyczące odmienności jej statusu prawnego (spółka kapitałowa) od osoby fizycznej w kontekście pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spółka powtórzyła zarzuty, dodając kwestię legalności eksperymentu procesowego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. Sąd uznał, że materiał dowodowy został zgromadzony prawidłowo, a eksperyment procesowy był zgodny z prawem. Jednakże, Sąd stwierdził niewłaściwą kwalifikację deliktu przez organy celne – zamiast art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. (urządzanie gier poza kasynem), powinien być zastosowany art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. (urządzanie gier bez wymaganej rejestracji automatu). Ta zmiana kwalifikacji wpływa na sposób ustalenia wysokości kary. Sąd odrzucił argumenty spółki dotyczące braku notyfikacji przepisów technicznych UE, wskazując, że przepis art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. został notyfikowany, a ponadto nie wszystkie przepisy u.g.h. mają charakter techniczny. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia Konstytucji RP w zakresie podwójnego karania, powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zostało dokonane z uwzględnieniem art. 206 p.p.s.a. z uwagi na szczególnie uzasadniony przypadek.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Kwalifikacja prawna czynów z ustawy o grach hazardowych, zwłaszcza w kontekście braku zezwolenia/koncesji oraz wpływu na wysokość kary. Interpretacja przepisów dotyczących notyfikacji prawa UE w kontekście prawa krajowego. Kwestie dowodowe w sprawach o gry hazardowe.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji spółki nieposiadającej żadnych uprawnień do prowadzenia działalności hazardowej. Orzeczenie dotyczy głównie kwalifikacji prawnej czynu, a nie meritum sprawy hazardowej.

Zagadnienia prawne (4)

Czy przepisy ustawy o grach hazardowych (u.g.h.) dotyczące urządzania gier na automatach poza kasynem gry oraz kary pieniężnej za to naruszenie, które nie zostały poddane notyfikacji Komisji Europejskiej zgodnie z dyrektywą 98/34/WE, są bezskuteczne i nie mogą stanowić podstawy do nałożenia kary?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie wszystkie przepisy u.g.h. mają charakter techniczny, a w szczególności przepis art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. (dotyczący urządzania gier bez wymaganej rejestracji automatu) został notyfikowany, co czyni go skutecznym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że argumentacja spółki opierała się na błędnym założeniu o sprzężeniu normy sankcjonowanej (art. 14 ust. 1 u.g.h.) z normą sankcjonującą (art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.), podczas gdy delikt administracyjny z art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. nie jest powiązany z art. 14 ust. 1 u.g.h. Ponadto, przepis art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli, rozszerzony o wymóg rejestracji automatu, został poddany notyfikacji UE.

Czy nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry jest właściwą kwalifikacją czynu, gdy podmiot nie posiadał żadnego zezwolenia lub koncesji na prowadzenie działalności w zakresie gier hazardowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jest to niewłaściwa kwalifikacja. W przypadku braku jakiegokolwiek zezwolenia lub koncesji, czyn powinien być kwalifikowany z art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. (urządzanie gier hazardowych bez koncesji lub zezwolenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu).

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. dotyczy sytuacji, gdy podmiot działa nielegalnie od samego początku (brak zezwolenia, koncesji, rejestracji), podczas gdy art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. dotyczy sytuacji, gdy podmiot działa legalnie, ale z naruszeniem warunków (np. urządzanie gier poza kasynem). Niewłaściwa kwalifikacja wpływa na wysokość kary.

Czy przepisy art. 89 u.g.h. przewidujące karę pieniężną za urządzanie gier hazardowych są niezgodne z Konstytucją RP w zakresie, w jakim dopuszczają stosowanie wobec tego samego podmiotu, za ten sam czyn, kary pieniężnej oraz odpowiedzialności karnoskarbowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te są zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z zasadą proporcjonalnej reakcji państwa.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt P 32/12), który stwierdził zgodność art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. z zasadą proporcjonalności. Sąd podkreślił również, że odpowiedzialność spółki jako osoby prawnej na podstawie art. 89 u.g.h. jest odrębna od odpowiedzialności osoby fizycznej na gruncie Kodeksu karnego skarbowego, a odpowiedzialność posiłkowa spółki na podstawie art. 24 K.k.s. ma inny charakter.

Czy protokół z eksperymentu procesowego przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych, mający wykazać charakter automatu do gier, może stanowić dowód w sprawie, jeśli w protokole brak jest uzasadnienia dla przeprowadzenia eksperymentu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, protokół z eksperymentu może stanowić dowód, a jego przeprowadzenie było zgodne z prawem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że funkcjonariusze celni mieli uprawnienie do przeprowadzenia eksperymentu na podstawie ustawy o Służbie Celnej, a stwierdzenie spełnienia przez automat przesłanek gier hazardowych uzasadniało jego przeprowadzenie jako środka dowodowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji z powodu niewłaściwej kwalifikacji prawnej czynu.

Przepisy (19)

Główne

u.g.h. art. 89 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o grach hazardowych

Niewłaściwie zastosowany przez organy celne jako podstawa do nałożenia kary pieniężnej na spółkę nieposiadającą żadnego zezwolenia.

u.g.h. art. 89 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o grach hazardowych

Właściwa podstawa do nałożenia kary pieniężnej na spółkę urządzającą gry hazardowe bez wymaganej rejestracji automatu.

Pomocnicze

u.g.h. art. 2 § ust. 3 i 4

Ustawa o grach hazardowych

Definicja gier na automatach.

u.g.h. art. 6 § ust. 1

Ustawa o grach hazardowych

Działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona na podstawie koncesji na prowadzenie kasyna gry.

u.g.h. art. 14 § ust. 1

Ustawa o grach hazardowych

Urządzanie gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry.

u.g.h. art. 23a § ust. 1 i 2

Ustawa o grach hazardowych

Wymóg rejestracji automatów i urządzeń do gier.

Ustawa o Służbie Celnej art. 30 § ust. 2 pkt 3

Obowiązki Służby Celnej w zakresie kontroli gier hazardowych.

Ustawa o Służbie Celnej art. 32 § ust. 1 pkt 13

Uprawnienia funkcjonariuszy celnych do przeprowadzania eksperymentów.

Ord.pod. art. 180 § § 1

Ordynacja podatkowa

Dopuszczalność wszelkich środków dowodowych.

K.k.s. art. 107 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Czyn penalizowany jako urządzanie gier hazardowych bez zezwolenia.

K.k.s. art. 24

Kodeks karny skarbowy

Odpowiedzialność posiłkowa spółki.

Konst. RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.

Konst. RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

P.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134 § § 1