Orzeczenie · 2020-10-14

II SA/Kr 636/20Uchylenie postanowienia legalizacja samowoli budowlanej 2

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Miejsce
Kraków
Data
2020-10-14
NSABudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlanaprzyłącze kanalizacyjnepostanowienielegalizacjaKPAorgan nadzoru budowlanegoterminres iudicata

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia 22 stycznia 2020 r. Postanowieniem tym PINB zmienił swoje wcześniejsze postanowienie z 23 grudnia 2019 r., nakładając na Gminę N. obowiązek przedłożenia dokumentów dotyczących samowolnie wybudowanego przyłącza kanalizacyjnego. WINB uchylił postanowienie PINB z 22 stycznia 2020 r., wskazując, że organ pierwszej instancji nie mógł merytorycznie zmienić własnego, ostatecznego postanowienia z 23 grudnia 2019 r. na podstawie art. 77 § 2 K.p.a. Sąd administracyjny zgodził się z oceną WINB. Stwierdził, że postanowienie wydane na podstawie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego, nakładające obowiązek przedłożenia dokumentów w celu legalizacji samowoli budowlanej, ma szczególny charakter i nie może być zmieniane w oparciu o ogólne przepisy K.p.a. dotyczące postanowień dowodowych. Istnienie ostatecznego postanowienia z 23 grudnia 2019 r. stanowiło przeszkodę do ponownego orzekania w tej samej sprawie (res iudicata). Sąd podkreślił, że wadliwości ostatecznego postanowienia nie można usunąć poprzez zastosowanie art. 77 § 2 K.p.a., a kwestie wadliwego pouczenia o środkach zaskarżenia powinny być rozpatrywane w trybie art. 111 lub 112 K.p.a. Sąd oddalił skargę, uznając postanowienie WINB za zgodne z prawem, jednocześnie zaznaczając, że nie mógł badać prawidłowości ostatecznego postanowienia z 23 grudnia 2019 r. ani celowości wszczęcia postępowania legalizacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasady res iudicata w kontekście postanowień wydawanych w postępowaniach legalizacyjnych samowoli budowlanej oraz stosowanie przepisów przejściowych po nowelizacji Prawa budowlanego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany ostatecznego postanowienia w postępowaniu administracyjnym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy postanowienie wydane na podstawie art. 49b ust. 2 Prawa budowlane, nakładające obowiązek przedłożenia dokumentów w celu legalizacji samowoli budowlanej, może być merytorycznie zmienione przez organ pierwszej instancji na podstawie art. 77 § 2 K.p.a. w sytuacji, gdy istnieje już ostateczne postanowienie w tej samej sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie wydane na podstawie art. 49b ust. 2 Prawa budowlane nie może być merytorycznie zmienione na podstawie art. 77 § 2 K.p.a., jeśli istnieje już ostateczne postanowienie w tej samej sprawie. Istnienie ostatecznego postanowienia stanowi przeszkodę do ponownego orzekania (res iudicata).

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postanowienie z art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego ma szczególny charakter i podlega specyficznej regulacji, wyłączającej możliwość jego zmiany na podstawie ogólnych przepisów K.p.a. dotyczących postanowień dowodowych. Ostateczne postanowienie w sprawie legalizacji samowoli budowlanej nie może być wzruszane w trybie art. 77 § 2 K.p.a.

Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił postanowienie organu pierwszej instancji, które próbowało zmienić ostateczne postanowienie dotyczące nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów w postępowaniu legalizacyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy prawidłowo uchylił postanowienie organu pierwszej instancji, ponieważ organ ten nie miał podstaw do merytorycznej zmiany własnego, ostatecznego postanowienia.

Uzasadnienie

WINB uchylił postanowienie PINB, ponieważ PINB naruszył zasadę res iudicata, próbując zmienić ostateczne postanowienie z 23 grudnia 2019 r. Istnienie tego ostatecznego postanowienia uniemożliwiało ponowne orzekanie w tej samej materii.

Jakie przepisy Prawa budowlanego mają zastosowanie do spraw wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji z 16 grudnia 2016 r., dotyczących legalizacji samowoli budowlanej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W sprawach dotyczących art. 49b Prawa budowlanego, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy z 16 grudnia 2016 r., stosuje się przepisy tego artykułu w brzmieniu nadanym tą ustawą.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 26 ust. 2 ustawy nowelizującej z 16 grudnia 2016 r., który stanowi, że w sprawach wszczętych i niezakończonych stosuje się przepisy w nowym brzmieniu. Wprowadziło to m.in. możliwość zaskarżenia postanowienia z art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego zażaleniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Sąd oddalił skargę na postanowienie WINB, uznając je za zgodne z prawem.

Przepisy (21)

Główne

Pr. bud. art. 49b § ust. 2

Ustawa - Prawo budowlane

Nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów w celu legalizacji samowoli budowlanej. Na postanowienie wydane na tej podstawie przysługuje zażalenie (art. 49b ust. 2a).

Pr. bud. art. 30 § ust. 1

Ustawa - Prawo budowlane

Dotyczy obowiązku zgłoszenia budowy.

Pr. bud. art. 30 § ust. 2

Ustawa - Prawo budowlane

Wymienia dokumenty, które należy przedłożyć w ramach zgłoszenia budowy.

Pr. bud. art. 29 § ust. 1

Ustawa - Prawo budowlane

Określa przypadki, w których budowa wymaga zgłoszenia.

p.p.s.a. art. 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

P.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola legalności działalności administracji.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie przez sąd administracyjny.

Ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców art. 26 § ust. 2

Przepis przejściowy dotyczący stosowania przepisów Prawa budowlanego po nowelizacji.

Ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców art. 5

Nowelizuje m.in. art. 49b Prawa budowlanego.

Pomocnicze

K.p.a. art. 77 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten nie stanowi podstawy do merytorycznej zmiany ostatecznego postanowienia w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów.

K.p.a. art. 123 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 123 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

pkt 2 - uchylenie postanowienia.

K.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Stosowanie przepisów do postanowień.

K.p.a. art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

pkt 3 - stwierdzenie nieważności decyzji z powodu naruszenia zasady res iudicata.

K.p.a. art. 58 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy przywrócenia terminu.

K.p.a. art. 111

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy sprostowania postanowień.

K.p.a. art. 112

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy błędnego pouczenia o środku zaskarżenia.

K.p.a. art. 126

Kodeks postępowania administracyjnego

Odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów o decyzjach do postanowień, od których przysługuje zażalenie.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy prawidłowo uchylił postanowienie organu pierwszej instancji, ponieważ organ ten nie miał podstaw do merytorycznej zmiany własnego, ostatecznego postanowienia. • Istnienie ostatecznego postanowienia z 23 grudnia 2019 r. stanowiło przeszkodę do ponownego orzekania w tej samej sprawie (res iudicata). • Przepisy przejściowe ustawy nowelizującej Prawo budowlane z 2016 r. nakazują stosowanie nowych przepisów do spraw wszczętych i niezakończonych, co skutkuje możliwością zaskarżenia postanowienia z art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej, że organ pierwszej instancji mógł zmienić swoje ostateczne postanowienie na podstawie art. 77 § 2 K.p.a. • Argumentacja skarżącej dotycząca wadliwości pierwotnego postanowienia z 23 grudnia 2019 r. i braku możliwości jego zaskarżenia (sąd nie badał tej kwestii w ramach tej skargi).

Godne uwagi sformułowania

Istnienie w obrocie prawnym ostatecznego postanowienia z 23 grudnia 2019 r. stanowiło przeszkodę do ponownego orzekania w przedmiocie nałożenia obowiązków na Gminę N., wobec treści art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. bowiem mogłoby to skutkować wydaniem aktu dotkniętego kwalifikowaną wadą nieważności (res iudicata). • Wadliwości ostatecznego postanowienia wydanego na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane nie można więc usunąć poprzez zastosowanie regulacji z art. 77 § 2 K.p.a. • Przepis ten nie stanowi podstawy do autokontroli wydanego w sprawie postanowienia nakładającego obowiązek przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji obiektu budowlanego.

Skład orzekający

Joanna Tuszyńska

przewodniczący

Małgorzata Łoboz

sprawozdawca

Anna Szkodzińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady res iudicata w kontekście postanowień wydawanych w postępowaniach legalizacyjnych samowoli budowlanej oraz stosowanie przepisów przejściowych po nowelizacji Prawa budowlanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany ostatecznego postanowienia w postępowaniu administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii proceduralnej w prawie budowlanym, a mianowicie możliwości zmiany ostatecznego postanowienia administracyjnego. Jest to istotne dla prawników procesowych i praktyków prawa budowlanego.

“Czy można zmienić ostateczne postanowienie w sprawie samowoli budowlanej? Sąd wyjaśnia granice prawa.”

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst