II SA/Kr 636/20Uchylenie postanowienia legalizacja samowoli budowlanej 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia 22 stycznia 2020 r. Postanowieniem tym PINB zmienił swoje wcześniejsze postanowienie z 23 grudnia 2019 r., nakładając na Gminę N. obowiązek przedłożenia dokumentów dotyczących samowolnie wybudowanego przyłącza kanalizacyjnego. WINB uchylił postanowienie PINB z 22 stycznia 2020 r., wskazując, że organ pierwszej instancji nie mógł merytorycznie zmienić własnego, ostatecznego postanowienia z 23 grudnia 2019 r. na podstawie art. 77 § 2 K.p.a. Sąd administracyjny zgodził się z oceną WINB. Stwierdził, że postanowienie wydane na podstawie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego, nakładające obowiązek przedłożenia dokumentów w celu legalizacji samowoli budowlanej, ma szczególny charakter i nie może być zmieniane w oparciu o ogólne przepisy K.p.a. dotyczące postanowień dowodowych. Istnienie ostatecznego postanowienia z 23 grudnia 2019 r. stanowiło przeszkodę do ponownego orzekania w tej samej sprawie (res iudicata). Sąd podkreślił, że wadliwości ostatecznego postanowienia nie można usunąć poprzez zastosowanie art. 77 § 2 K.p.a., a kwestie wadliwego pouczenia o środkach zaskarżenia powinny być rozpatrywane w trybie art. 111 lub 112 K.p.a. Sąd oddalił skargę, uznając postanowienie WINB za zgodne z prawem, jednocześnie zaznaczając, że nie mógł badać prawidłowości ostatecznego postanowienia z 23 grudnia 2019 r. ani celowości wszczęcia postępowania legalizacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady res iudicata w kontekście postanowień wydawanych w postępowaniach legalizacyjnych samowoli budowlanej oraz stosowanie przepisów przejściowych po nowelizacji Prawa budowlanego.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany ostatecznego postanowienia w postępowaniu administracyjnym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie wydane na podstawie art. 49b ust. 2 Prawa budowlane, nakładające obowiązek przedłożenia dokumentów w celu legalizacji samowoli budowlanej, może być merytorycznie zmienione przez organ pierwszej instancji na podstawie art. 77 § 2 K.p.a. w sytuacji, gdy istnieje już ostateczne postanowienie w tej samej sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie wydane na podstawie art. 49b ust. 2 Prawa budowlane nie może być merytorycznie zmienione na podstawie art. 77 § 2 K.p.a., jeśli istnieje już ostateczne postanowienie w tej samej sprawie. Istnienie ostatecznego postanowienia stanowi przeszkodę do ponownego orzekania (res iudicata).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienie z art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego ma szczególny charakter i podlega specyficznej regulacji, wyłączającej możliwość jego zmiany na podstawie ogólnych przepisów K.p.a. dotyczących postanowień dowodowych. Ostateczne postanowienie w sprawie legalizacji samowoli budowlanej nie może być wzruszane w trybie art. 77 § 2 K.p.a.
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił postanowienie organu pierwszej instancji, które próbowało zmienić ostateczne postanowienie dotyczące nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów w postępowaniu legalizacyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy prawidłowo uchylił postanowienie organu pierwszej instancji, ponieważ organ ten nie miał podstaw do merytorycznej zmiany własnego, ostatecznego postanowienia.
Uzasadnienie
WINB uchylił postanowienie PINB, ponieważ PINB naruszył zasadę res iudicata, próbując zmienić ostateczne postanowienie z 23 grudnia 2019 r. Istnienie tego ostatecznego postanowienia uniemożliwiało ponowne orzekanie w tej samej materii.
Jakie przepisy Prawa budowlanego mają zastosowanie do spraw wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji z 16 grudnia 2016 r., dotyczących legalizacji samowoli budowlanej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W sprawach dotyczących art. 49b Prawa budowlanego, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy z 16 grudnia 2016 r., stosuje się przepisy tego artykułu w brzmieniu nadanym tą ustawą.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 26 ust. 2 ustawy nowelizującej z 16 grudnia 2016 r., który stanowi, że w sprawach wszczętych i niezakończonych stosuje się przepisy w nowym brzmieniu. Wprowadziło to m.in. możliwość zaskarżenia postanowienia z art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego zażaleniem.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (21)
Główne
Pr. bud. art. 49b § ust. 2
Ustawa - Prawo budowlane
Nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów w celu legalizacji samowoli budowlanej. Na postanowienie wydane na tej podstawie przysługuje zażalenie (art. 49b ust. 2a).
Pr. bud. art. 30 § ust. 1
Ustawa - Prawo budowlane
Dotyczy obowiązku zgłoszenia budowy.
Pr. bud. art. 30 § ust. 2
Ustawa - Prawo budowlane
Wymienia dokumenty, które należy przedłożyć w ramach zgłoszenia budowy.
Pr. bud. art. 29 § ust. 1
Ustawa - Prawo budowlane
Określa przypadki, w których budowa wymaga zgłoszenia.
p.p.s.a. art. 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
P.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola legalności działalności administracji.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie przez sąd administracyjny.
Ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców art. 26 § ust. 2
Przepis przejściowy dotyczący stosowania przepisów Prawa budowlanego po nowelizacji.
Ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców art. 5
Nowelizuje m.in. art. 49b Prawa budowlanego.
Pomocnicze
K.p.a. art. 77 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten nie stanowi podstawy do merytorycznej zmiany ostatecznego postanowienia w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów.
K.p.a. art. 123 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 123 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
pkt 2 - uchylenie postanowienia.
K.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Stosowanie przepisów do postanowień.
K.p.a. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
pkt 3 - stwierdzenie nieważności decyzji z powodu naruszenia zasady res iudicata.
K.p.a. art. 58 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy przywrócenia terminu.
K.p.a. art. 111
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy sprostowania postanowień.
K.p.a. art. 112
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy błędnego pouczenia o środku zaskarżenia.
K.p.a. art. 126
Kodeks postępowania administracyjnego
Odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów o decyzjach do postanowień, od których przysługuje zażalenie.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił postanowienie organu pierwszej instancji, ponieważ organ ten nie miał podstaw do merytorycznej zmiany własnego, ostatecznego postanowienia. • Istnienie ostatecznego postanowienia z 23 grudnia 2019 r. stanowiło przeszkodę do ponownego orzekania w tej samej sprawie (res iudicata). • Przepisy przejściowe ustawy nowelizującej Prawo budowlane z 2016 r. nakazują stosowanie nowych przepisów do spraw wszczętych i niezakończonych, co skutkuje możliwością zaskarżenia postanowienia z art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej, że organ pierwszej instancji mógł zmienić swoje ostateczne postanowienie na podstawie art. 77 § 2 K.p.a. • Argumentacja skarżącej dotycząca wadliwości pierwotnego postanowienia z 23 grudnia 2019 r. i braku możliwości jego zaskarżenia (sąd nie badał tej kwestii w ramach tej skargi).
Godne uwagi sformułowania
Istnienie w obrocie prawnym ostatecznego postanowienia z 23 grudnia 2019 r. stanowiło przeszkodę do ponownego orzekania w przedmiocie nałożenia obowiązków na Gminę N., wobec treści art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. bowiem mogłoby to skutkować wydaniem aktu dotkniętego kwalifikowaną wadą nieważności (res iudicata). • Wadliwości ostatecznego postanowienia wydanego na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane nie można więc usunąć poprzez zastosowanie regulacji z art. 77 § 2 K.p.a. • Przepis ten nie stanowi podstawy do autokontroli wydanego w sprawie postanowienia nakładającego obowiązek przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji obiektu budowlanego.
Skład orzekający
Joanna Tuszyńska
przewodniczący
Małgorzata Łoboz
sprawozdawca
Anna Szkodzińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady res iudicata w kontekście postanowień wydawanych w postępowaniach legalizacyjnych samowoli budowlanej oraz stosowanie przepisów przejściowych po nowelizacji Prawa budowlanego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany ostatecznego postanowienia w postępowaniu administracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii proceduralnej w prawie budowlanym, a mianowicie możliwości zmiany ostatecznego postanowienia administracyjnego. Jest to istotne dla prawników procesowych i praktyków prawa budowlanego.
“Czy można zmienić ostateczne postanowienie w sprawie samowoli budowlanej? Sąd wyjaśnia granice prawa.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.