Orzeczenie · 2025-10-08

II SA/Ke 219/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Miejsce
Kielce
Data
2025-10-08
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkaaltanabudynek rekreacji indywidualnejplan miejscowylinia zabudowylegalizacjanadzór budowlany

Sprawa dotyczyła skargi M. i R. K. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę wolno stojącego parterowego budynku rekreacji indywidualnej. Skarżący twierdzili, że obiekt jest altaną, której budowa nie wymaga zgłoszenia. Organy nadzoru budowlanego oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznały jednak, że obiekt ten, ze względu na swoje cechy (pełne ściany, węzeł sanitarny, trwałe związanie z gruntem), nie może być zakwalifikowany jako altana, lecz jako budynek rekreacji indywidualnej, którego budowa wymagała wcześniejszego zgłoszenia. Dodatkowo, ustalono, że budynek został usytuowany poza nieprzekraczalną linią zabudowy określoną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, co stanowiło przeszkodę nie do pokonania w procesie legalizacji. W związku z brakiem wymaganego zgłoszenia i naruszeniem planu miejscowego, sąd oddalił skargę, podtrzymując decyzję o nakazie rozbiórki.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja definicji altany i budynku rekreacji indywidualnej w kontekście Prawa budowlanego, znaczenie zgodności z planem miejscowym dla legalizacji samowoli budowlanej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia planu miejscowego i kwalifikacji obiektu jako budynku, a nie altany.

Zagadnienia prawne (3)

Czy obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej z pełnymi ścianami, oknami, drzwiami, węzłem sanitarnym i trwale związany z gruntem, może być zakwalifikowany jako wolno stojąca altana, której budowa nie wymaga zgłoszenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taki obiekt nie może być zakwalifikowany jako altana w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego (art. 29 ust. 2 pkt 3 i 4), lecz jako wolno stojący parterowy budynek rekreacji indywidualnej, którego budowa wymaga zgłoszenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obiekt z pełnymi ścianami, oknami, drzwiami i węzłem sanitarnym, trwale związany z gruntem, nie spełnia cech lekkiej, ażurowej konstrukcji altany. Nie jest to również altana działkowa, gdyż nie znajduje się na terenie ROD. Spełnia natomiast definicję budynku rekreacji indywidualnej.

Czy usytuowanie obiektu budowlanego poza nieprzekraczalną linią zabudowy określoną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uniemożliwia jego legalizację?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym usytuowanie obiektu poza nieprzekraczalną linią zabudowy, stanowi przeszkodę nie do pokonania w procesie legalizacji samowoli budowlanej.

Uzasadnienie

Zaświadczenie Prezydenta Miasta potwierdziło, że obiekt znajduje się poza nieprzekraczalną linią zabudowy, co jest naruszeniem planu miejscowego. Zgodność z planem jest warunkiem niezbędnym do legalizacji obiektu budowlanego.

Czy naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. (brak możliwości wypowiedzenia się stron przed wydaniem decyzji przez organ II instancji) miało istotny wpływ na wynik sprawy?

Odpowiedź sądu

Nie, mimo stwierdzenia naruszenia, sąd uznał, że nie miało ono istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ kluczowe kwestie faktyczne i prawne były jasne, a stanowisko skarżących znane.

Uzasadnienie

Kwestia sporna dotyczyła interpretacji przepisów Prawa budowlanego i kwalifikacji obiektu, a nie ustaleń faktycznych. Stanowisko skarżących było znane organowi odwoławczemu z odwołania, a kluczowe okoliczności (brak zgłoszenia, naruszenie planu) nie wymagały dodatkowych dowodów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę wolno stojącego parterowego budynku rekreacji indywidualnej.

Przepisy (19)

Główne

P.b. art. 49e § pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o całkowitej rozbiórce obiektu budowlanego w przypadku nieprzedłożenia dokumentów legalizacyjnych, co obejmuje również sytuację, gdy przedłożone zaświadczenie o zgodności z planem miejscowym wykazuje naruszenie.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi, gdy nie ma podstaw do jej uwzględnienia.

Pomocnicze

P.b. art. 29 § ust. 1 pkt 16

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Budowa wolno stojącego parterowego budynku rekreacji indywidualnej o powierzchni zabudowy do 35 m2 wymaga zgłoszenia.

P.b. art. 29 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepisy dotyczące budowy altan (wolno stojących lub działkowych), które nie wymagają pozwolenia ani zgłoszenia.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie przepisów postępowania skutkuje uwzględnieniem skargi tylko wtedy, gdy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd bada legalność zaskarżonych orzeczeń w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami, wnioskami skargi ani podstawą prawną.

P.b. art. 48 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wstrzymanie budowy prowadzonej bez wymaganego zgłoszenia lub pozwolenia.

P.b. art. 48b § ust. 1 i 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, w tym zaświadczenia o zgodności z planem miejscowym.

P.b. art. 3 § pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja budynku jako obiektu trwale związanego z gruntem, wydzielonego przegrodami, posiadającego fundamenty i dach.

P.b. art. 3 § pkt 6

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja obiektu budowlanego.

P.b. art. 28 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia.

u.rod art. 2 § pkt 9a

Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych

Definicja altany działkowej.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny materiału dowodowego według zasad logiki i doświadczenia życiowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obiekt budowlany nie spełnia definicji altany ze względu na pełne ściany, obecność węzła sanitarnego i trwałe związanie z gruntem. • Budynek został usytuowany z naruszeniem nieprzekraczalnej linii zabudowy określonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. • Naruszenie planu miejscowego uniemożliwia legalizację samowoli budowlanej.

Odrzucone argumenty

Obiekt powinien być zakwalifikowany jako altana, której budowa nie wymaga zgłoszenia. • Organ powinien nakazać doprowadzenie obiektu do stanu pozwalającego uznać go za altanę (np. wymiana szkła na ażury). • Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. przez organ II instancji miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Godne uwagi sformułowania

pod pojęciem wolno stojącej altany [...] należy rozumieć budowlę o lekkiej konstrukcji, często ażurowej, stawianej w ogrodzie, przeznaczonej do wypoczynku i ochrony przez słońcem i deszczem • konstrukcja wybudowanego obiektu nie jest lekka ze względu na sposób zakotwienia w gruncie oraz pełne ściany z oknami i drzwiami • nie może być zakwalifikowany jako altana działkowa [...] ponieważ nie jest on położony na terenie rodzinnego ogrodu działkowego • nieprzekraczalna linia zabudowy to linia wyznaczona na rysunku planu, poza którą zakazuje się realizacji wszelkich budynków lub części budynków • Decyzja o rozbiórce ma w takim przypadku charakter związany, co oznacza, że organ jest nie tylko uprawniony, lecz zobligowany do wydania nakazu rozbiórki

Skład orzekający

Renata Detka

przewodniczący sprawozdawca

Sylwester Miziołek

sędzia

Jacek Kuza

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja definicji altany i budynku rekreacji indywidualnej w kontekście Prawa budowlanego, znaczenie zgodności z planem miejscowym dla legalizacji samowoli budowlanej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia planu miejscowego i kwalifikacji obiektu jako budynku, a nie altany.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne rozróżnienie między altaną a budynkiem rekreacyjnym, co ma kluczowe znaczenie dla legalności budowy i może prowadzić do nakazu rozbiórki. Ilustruje też konsekwencje naruszenia planu miejscowego.

Altana czy budynek? Sąd wyjaśnia, kiedy ogrodowa konstrukcja może grozić rozbiórką.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst