II SA/Go 730/25Oddalenie skargi zawieszenie czynnościach służbowych żołnierza
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi sierż. M.U. na decyzję Dowódcy Dywizji, która utrzymała w mocy decyzję o zawieszeniu żołnierza w czynnościach służbowych oraz w części uposażenia. Podstawą zawieszenia było wszczęcie przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. (oszustwo na kwotę 37 048,24 zł). W uzasadnieniu decyzji organów wskazano, że zgodnie z art. 225 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, wszczęcie postępowania karnego w sprawie o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego jest obligatoryjną przesłanką do zawieszenia żołnierza w czynnościach służbowych na okres nie dłuższy niż 3 miesiące. Podkreślono, że nie jest wymagane prawomocne orzeczenie winy, a sam fakt postawienia zarzutów jest wystarczający. Organ odwoławczy uznał, że okres 3 miesięcy zawieszenia jest adekwatny do wagi zarzucanego czynu, który negatywnie wpływa na wizerunek żołnierza i Sił Zbrojnych. Skarżący zarzucał naruszenie prawa materialnego, w tym art. 225 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny oraz art. 42 ust. 3 Konstytucji RP (domniemanie niewinności), a także naruszenie przepisów postępowania (art. 8, 107 § 3, 7, 77 § 1, 80, 11 k.p.a.) poprzez nienależyte uzasadnienie i niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 225 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, wskazując na obligatoryjność zawieszenia w przypadku wszczęcia postępowania karnego. Podkreślono, że instytucja zawieszenia ma charakter prewencyjny i służy ochronie dobra służby oraz interesu publicznego, a nie jest karą. Sąd stwierdził, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. są nieuzasadnione, a uzasadnienie decyzji organu odwoławczego było wystarczające. Sąd powołał się na ugruntowaną linię orzeczniczą, zgodnie z którą dopuszczalność zawieszenia funkcjonariusza uzależniona jest od samego faktu postawienia zarzutów, a nie od stwierdzenia winy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie obligatoryjności zawieszenia żołnierza w czynnościach służbowych po wszczęciu postępowania karnego, niezależnie od domniemania niewinności i braku środków zapobiegawczych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej regulacji zawartej w ustawie o obronie Ojczyzny, ale jego argumentacja może być pomocna w interpretacji podobnych przepisów dotyczących innych służb mundurowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wszczęcie postępowania karnego przeciwko żołnierzowi zawodowemu stanowi obligatoryjną przesłankę do jego zawieszenia w czynnościach służbowych, niezależnie od braku prawomocnego wyroku skazującego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wszczęcie postępowania karnego w sprawie o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego jest obligatoryjną przesłanką do zawieszenia żołnierza w czynnościach służbowych, zgodnie z art. 225 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 225 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny nakłada na organ bezwzględny obowiązek orzeczenia o zawieszeniu w przypadku spełnienia przesłanek, tj. wszczęcia postępowania karnego. Podkreślono, że instytucja ta ma charakter prewencyjny i służy ochronie dobra służby, a nie jest karą. Powołano się na orzecznictwo dotyczące ustawy o Policji, zgodnie z którym dopuszczalność zawieszenia funkcjonariusza uzależniona jest od samego faktu postawienia zarzutów.
Czy zawieszenie żołnierza w czynnościach służbowych przed prawomocnym wyrokiem sądu, w sytuacji gdy organy ścigania nie zastosowały środka zapobiegawczego, narusza zasadę domniemania niewinności (art. 42 ust. 3 Konstytucji RP)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zawieszenie w czynnościach służbowych nie stanowi kary i nie narusza domniemania niewinności, gdyż jego celem jest ochrona interesu służby i zapewnienie prawidłowego jej funkcjonowania w sytuacji podejrzenia popełnienia przestępstwa.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że zawieszenie w czynnościach służbowych nie jest karą, a jedynie środkiem o charakterze prewencyjnym, mającym na celu ochronę dobra postępowania lub służby. Ocena sytuacji służbowej i charakteru zarzucanego czynu nie przesądza o winie, lecz stanowi uzasadnione działanie prewencyjne. Podkreślono, że wojsko jest instytucją zaufania publicznego, a postępowanie karne wobec żołnierza może negatywnie wpływać na jego wizerunek i wizerunek Sił Zbrojnych.
Czy organ administracyjny ma obowiązek szczegółowo analizować wpływ zarzucanego czynu na wykonywanie obowiązków służbowych lub brać pod uwagę przebieg dotychczasowej służby przy orzekaniu o zawieszeniu żołnierza w czynnościach służbowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku obligatoryjnego zawieszenia na podstawie art. 225 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, organ nie jest uprawniony do uwzględniania takich okoliczności, gdyż pozostają one bez wpływu na wynik postępowania.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że z uwagi na obligatoryjność zawieszenia w czynnościach służbowych w sytuacji wszczęcia postępowania karnego, organ nie jest uprawniony do uwzględniania takich okoliczności jak przebieg służby czy zakres obowiązków, ponieważ kwestie te są indyferentne dla rozstrzygnięcia sprawy.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (12)
Główne
u.o.O. art. 225 § ust. 1
Ustawa o obronie Ojczyzny
Wszczęcie postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, stanowi obligatoryjną przesłankę do zawieszenia żołnierza zawodowego w czynnościach służbowych na okres nie dłuższy niż 3 miesiące.
u.o.O. art. 225 § ust. 5
Ustawa o obronie Ojczyzny
Decyzja o zawieszeniu w czynnościach służbowych podlega natychmiastowemu wykonaniu.
u.o.O. art. 456 § ust. 1
Ustawa o obronie Ojczyzny
Żołnierzowi zawodowemu zawieszonemu w czynnościach służbowych zawiesza się połowę ostatnio otrzymanego uposażenia zasadniczego oraz wypłatę dodatków o charakterze stałym.
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Definicja przestępstwa oszustwa.
Konstytucja RP art. 42 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Domniemanie niewinności.
Pomocnicze
u.o.O. art. 470 § ust. 1
Ustawa o obronie Ojczyzny
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 225 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez niewłaściwe zastosowanie i brak wnikliwej analizy przesłanek dotyczących wpływu czynu na obowiązki służbowe. • Naruszenie art. 42 ust. 3 Konstytucji RP (domniemanie niewinności) poprzez zawieszenie przed prawomocnym orzeczeniem. • Naruszenie art. 8 i 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji. • Naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego. • Naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez uchybienie zasadzie przekonywania.
Godne uwagi sformułowania
Instytucja zawieszenia w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku polega na tym, że pomimo ciążących na żołnierzu zawodowym zarzutów nie dochodzi do jego zwolnienia przed definitywnym rozstrzygnięciem przez właściwe organy w odrębnym postępowaniu karnym, czy rzeczywiście jest on winny przestępstwa. • Dopuszczalność zawieszenia żołnierza w wykonywaniu przez niego czynności służbowych uzależniona została przez ustawodawcę od samego faktu postawienia zarzutów w postępowaniu karnym, nie zaś od stwierdzenia winy żołnierzy co do popełnionych czynów. • Wojsko jest instytucją zaufania publicznego, tym samym wykonywanie obowiązków służbowych przez żołnierza, wobec którego toczy się postępowanie karne, pozostaje w sprzeczności z interesem społecznym tożsamym z interesem służby oraz prowadzi do naruszenia dobrego imienia służby.
Skład orzekający
Grażyna Staniszewska
przewodniczący sprawozdawca
Jarosław Piątek
członek
Kamila Karwatowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obligatoryjności zawieszenia żołnierza w czynnościach służbowych po wszczęciu postępowania karnego, niezależnie od domniemania niewinności i braku środków zapobiegawczych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej regulacji zawartej w ustawie o obronie Ojczyzny, ale jego argumentacja może być pomocna w interpretacji podobnych przepisów dotyczących innych służb mundurowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami żołnierzy w obliczu postępowania karnego i konfliktu z zasadą domniemania niewinności, co jest interesujące dla prawników i osób związanych z wojskiem.
“Czy wszczęcie postępowania karnego automatycznie oznacza zawieszenie żołnierza? WSA rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.