II SA/Go 629/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi inwestorów A.M. i W.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), który utrzymał w mocy sprzeciw Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) do zawiadomienia o zakończeniu budowy części mieszkalnej budynku. PINB zgłosił sprzeciw, ponieważ inwestycja istotnie odbiegała od ustaleń pozwolenia na budowę, a wcześniejsza decyzja zatwierdzająca projekt zamienny i pozwalająca na wznowienie robót budowlanych została wydana w sytuacji uchylenia pierwotnego pozwolenia na budowę. WINB podtrzymał tę decyzję, wskazując, że w okolicznościach sprawy wymagana była decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, a nie samo zawiadomienie o zakończeniu budowy. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów k.p.a. poprzez niezastosowanie art. 9 i 12 § 1 k.p.a., domagając się potraktowania zawiadomienia jako wniosku o pozwolenie na użytkowanie lub pouczenia o takiej możliwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę. Sąd uznał, że zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w sytuacji gdy organ stwierdzi istotne odstępstwa od projektu lub prowadził postępowanie legalizacyjne, wymagana jest decyzja o pozwoleniu na użytkowanie. W niniejszej sprawie, po uchyleniu pierwotnego pozwolenia na budowę i wydaniu decyzji zatwierdzającej projekt zamienny, zawiadomienie o zakończeniu budowy było nieprawidłowe. Sąd podkreślił, że organy nie miały obowiązku przekwalifikowania wniosku ani udzielania szczegółowych pouczeń, które wykraczałyby poza ramy art. 8 i 9 k.p.a. i mogłyby być uznane za poradę prawną lub uprzedzanie rozstrzygnięcia merytorycznego. Ponadto, pouczenie nie przerywa biegu terminu do wniesienia sprzeciwu. Wniesienie sprzeciwu przez organ zostało uznane za korzystniejsze dla inwestorów niż brak reakcji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących zawiadomienia o zakończeniu budowy i pozwolenia na użytkowanie, a także zakresu obowiązku informacyjnego organów administracji.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pierwotne pozwolenie na budowę zostało uchylone, a postępowanie legalizacyjne zostało przeprowadzone.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w sytuacji, gdy organ stwierdził istotne odstępstwa od projektu budowlanego lub prowadził postępowanie legalizacyjne, inwestor powinien uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, czy wystarczy zawiadomienie o zakończeniu budowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W sytuacji, gdy organ stwierdził istotne odstępstwa od projektu budowlanego lub prowadził postępowanie legalizacyjne (np. zatwierdził projekt zamienny po uchyleniu pierwotnego pozwolenia na budowę), wymagane jest uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, a nie samo zawiadomienie o zakończeniu budowy.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 55 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, który wprost stanowi, że przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 49 ust. 5 albo art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, w tym w przypadku stwierdzenia istotnych odstępstw lub prowadzenia postępowania legalizacyjnego.
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek pouczyć stronę o konieczności zmiany trybu postępowania (np. z zawiadomienia o zakończeniu budowy na wniosek o pozwolenie na użytkowanie) lub przekwalifikować złożony wniosek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ administracji nie ma obowiązku pouczania strony o konieczności zmiany trybu postępowania ani przekwalifikowania wniosku, jeśli wniosek jest jasny i jednoznaczny, a jego treść wskazuje na konkretny tryb postępowania. Pouczenie nie może być traktowane jako udzielanie pomocy prawnej czy zastępowanie aktywności strony.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy są związane treścią wniosku strony (art. 61 § 1, art. 63 § 2, art. 64 § 2 k.p.a.). Pouczenie strony (art. 9 k.p.a.) ma charakter informacyjny i nie może zawierać sugestii co do wyboru najkorzystniejszego scenariusza postępowania ani wykraczać poza ramy udzielania informacji, uprzedzając rozstrzygnięcie merytoryczne. Ponadto, pouczenie nie przerywa biegu terminu do wniesienia sprzeciwu.
Przepisy (15)
Główne
Prawo budowlane art. 55 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 54 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 54 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo budowlane art. 49 § 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 51 § 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 63 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 64 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
W sytuacji istotnych odstępstw od projektu budowlanego lub prowadzenia postępowania legalizacyjnego, wymagane jest uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, a nie samo zawiadomienie o zakończeniu budowy. • Organ nie ma obowiązku pouczania strony o konieczności zmiany trybu postępowania ani przekwalifikowania wniosku, jeśli jest on jasny i jednoznaczny. • Pouczenie strony nie przerywa biegu terminu do wniesienia sprzeciwu.
Odrzucone argumenty
Organy powinny z urzędu potraktować zawiadomienie o zakończeniu budowy jako wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie lub pouczyć strony o takiej możliwości. • Niezastosowanie art. 9 i 12 § 1 k.p.a. przez organy.
Godne uwagi sformułowania
nie czyni organu administracji pełnomocnikiem strony • obowiązek w nim zawarty nie może on też być utożsamiony z udzielaniem stronom pomocy prawnej czy zastępowaniem ich aktywności poprzez instruowanie o wyborze optymalnego sposobu postępowania • samowolna zmiana trybu byłaby ewidentnym naruszeniem zasady związania organu treścią żądania wszczynającego postepowania administracyjne
Skład orzekający
Jacek Jaśkiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Michał Ruszyński
sędzia
Jarosław Piątek
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących zawiadomienia o zakończeniu budowy i pozwolenia na użytkowanie, a także zakresu obowiązku informacyjnego organów administracji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pierwotne pozwolenie na budowę zostało uchylone, a postępowanie legalizacyjne zostało przeprowadzone.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z procedurami budowlanymi i interpretacją przepisów przez organy administracji oraz sądy. Wyjaśnia obowiązki stron i organów w skomplikowanych sytuacjach prawnych.
“Zawiadomienie o zakończeniu budowy czy pozwolenie na użytkowanie? Kiedy organ może zgłosić sprzeciw?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.