Orzeczenie · 2026-01-23

II SA/Gl 1175/25Uchylenie decyzji opłaty przekształceniowej

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2026-01-23
NSANieruchomościWysokawsa
nieruchomościprzekształcenie użytkowania wieczystegoprawo własnościopłata przekształceniowawaloryzacjadecyzja administracyjnapostępowanie administracyjneSKOWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał sprawę ze skargi P. S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta D. ustalającą opłatę roczną z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Prezydent Miasta ustalił opłatę w wysokości 50,83 zł, powołując się na przepisy ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami. SKO, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie, uznając, że nie ma materialnoprawnej podstawy do wydawania decyzji administracyjnych w przedmiocie ustalenia wysokości zwaloryzowanej opłaty rocznej. SKO argumentowało, że projektodawca ustawy wykluczył władcze rozstrzyganie o waloryzacji w formie decyzji, przewidując jedynie zawiadomienie. WSA w Gliwicach uznał jednak, że stanowisko SKO jest błędne. Sąd podkreślił, że waloryzacja opłaty przekształceniowej stanowi nowe obciążenie finansowe i powinna być rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania (art. 78 Konstytucji RP) oraz art. 7 ust. 8a ustawy o przekształceniu. Sąd stwierdził, że art. 7 ust. 8a u.p. może mieć zastosowanie również do sytuacji waloryzacji opłaty, umożliwiając stronie złożenie wniosku o ustalenie jej wysokości w drodze decyzji. WSA uchylił zaskarżoną decyzję SKO, zasądzając jednocześnie od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że waloryzacja opłaty przekształceniowej powinna być rozstrzygana decyzją administracyjną, a nie tylko zawiadomieniem, oraz że art. 7 ust. 8a u.p. ma zastosowanie do tej sytuacji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe i waloryzacji opłat z tym związanych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy waloryzacja opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności powinna być rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej, czy wystarczy zawiadomienie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Waloryzacja opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności powinna być rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej, a nie jedynie poprzez zawiadomienie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że waloryzacja opłaty stanowi nowe obciążenie finansowe, które powinno być rozstrzygane decyzją administracyjną, aby zapewnić stronie prawo do kontroli instancyjnej i sądowej, zgodnie z zasadami demokratycznego państwa prawnego i Konstytucją RP.

Czy art. 7 ust. 8a ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności ma zastosowanie do sytuacji waloryzacji opłaty przekształceniowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, art. 7 ust. 8a ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności może mieć zastosowanie do sytuacji waloryzacji opłaty przekształceniowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kategoria 'kwoty należnej do zapłaty' zawarta w art. 7 ust. 8a u.p. obejmuje wszystkie przypadki, w których nowy właściciel jest zobowiązany do uiszczania należności z tytułu opłaty przekształceniowej, w tym po jej waloryzacji, co pozwala na złożenie wniosku o ustalenie wysokości zwaloryzowanej opłaty w drodze decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach.

Przepisy (32)

Główne

u.p. art. 7 § ust. 8a

Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

Może mieć zastosowanie do sytuacji waloryzacji opłaty przekształceniowej, umożliwiając stronie złożenie wniosku o ustalenie jej wysokości w drodze decyzji.

u.p. art. 10 § ust. 1

Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

Opłata może podlegać waloryzacji zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 u.g.n.

u.p. art. 10 § ust. 2

Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

Waloryzacji dokonuje właściwy organ z urzędu albo na wniosek właściciela nieruchomości, nie częściej niż raz na 3 lata. O wysokości zwaloryzowanej opłaty właściwy organ zawiadamia właściciela nieruchomości.

u.p. art. 7 § ust. 8a

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

Jeżeli właściciel nie zgadza się z wysokością opłaty jednorazowej lub wysokością kwoty należnej do zapłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia informacji, wniosek o ustalenie wysokości opłaty jednorazowej lub kwoty należnej do zapłaty w drodze decyzji.

Pomocnicze

u.g.n. art. 5

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 5

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Zasady waloryzacji opłaty.

k.p.a. art. 138 § par. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § par. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 268a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 78

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

P.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p. art. 4 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

u.p. art. 4 § ust. 4

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

u.p. art. 6 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

u.p. art. 7 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

u.p. art. 7 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

u.p. art. 7 § ust. 5

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

u.p. art. 7 § ust. 6

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

u.p. art. 7 § ust. 7

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

u.p. art. 10 § ust. 3

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

u.p. art. 11 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

Argumenty

Skuteczne argumenty

SKO błędnie uznało, że waloryzacja opłaty przekształceniowej nie może być przedmiotem decyzji administracyjnej. • Naruszenie art. 7 ust. 8a u.p. poprzez jego niezastosowanie do sytuacji waloryzacji opłaty. • Naruszenie zasad konstytucyjnych (art. 2, 7, 78 Konstytucji RP) poprzez pozbawienie strony prawa do dwuinstancyjnej kontroli rozstrzygnięcia o jej prawach i obowiązkach finansowych.

Godne uwagi sformułowania

nie istnieje materialnoprawna podstawa do wydawania w trybie przepisów k.p.a. decyzji administracyjnych w przedmiocie ustalenia wysokości zwaloryzowanej opłaty rocznej • zrezygnowano z władczego rozstrzygania o waloryzacji, tj. w formie decyzji administracyjnej organu, przewidując, że nastąpi to zawiadomieniem • nie spełnia wymogów demokratycznego państwa prawnego samo tylko wydanie przez organ zawiadomienia (informacji) o nowej wysokości opłaty • Zasadą jest również dwuinstancyjność postępowania administracyjnego (art. 78 Konstytucji RP oraz art. 15 k.p.a.) • Określona przez ustawodawcę w art. 7 ust. 8a u.p. kategoria 'kwoty należnej do zapłaty' nie została zdefiniowana, wobec czego należy przyjąć, że obejmuje wszystkie przypadki, w których nowy właściciel jest zobowiązany do uiszczania należności z tytułu opłaty przekształceniowej.

Skład orzekający

Artur Żurawik

sprawozdawca

Edyta Kędzierska

członek

Stanisław Nitecki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że waloryzacja opłaty przekształceniowej powinna być rozstrzygana decyzją administracyjną, a nie tylko zawiadomieniem, oraz że art. 7 ust. 8a u.p. ma zastosowanie do tej sytuacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe i waloryzacji opłat z tym związanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z prawami właścicieli nieruchomości i interpretacją przepisów dotyczących opłat przekształceniowych, co jest istotne dla wielu osób i firm.

“Czy waloryzacja opłaty za przekształcenie użytkowania wieczystego musi być decyzją administracyjną?”

Dane finansowe

WPS: 50,83 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst