II SA/Gd 320/15Naruszenie prawa budowlanego po latach ograniczenia terminem
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa wywodzi się ze skargi I. i G. Ż. na decyzję Wojewody z dnia 22 kwietnia 2015 r., która utrzymała w mocy decyzję Starosty z dnia 23 lutego 2015 r. Decyzja Starosty stwierdzała, że pierwotna decyzja z dnia 24 czerwca 2003 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę została wydana z naruszeniem prawa, zgodnie z przesłankami wznowienia postępowania określonymi w art. 145 § 1 pkt 2 i 5 kpa. Podstawą wznowienia było podejrzenie popełnienia przestępstwa przez urzędnika wydającego decyzję (art. 231 § 1 kk, postępowanie karne umorzone z powodu przedawnienia) oraz wyjście na jaw istotnych nowych okoliczności faktycznych dotyczących wadliwości projektu budowlanego (m.in. naruszenie granic działki, brak przejazdu bramnego). Organy administracji, mimo stwierdzenia podstaw do wznowienia postępowania, nie mogły uchylić pierwotnej decyzji z 2003 r. z uwagi na upływ ponad 10 lat od jej wydania, co stanowi bezwzględną przesłankę negatywną określoną w art. 146 § 1 kpa. Zgodnie z art. 151 § 2 kpa, w takiej sytuacji organ ogranicza się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa i wskazania przyczyn braku możliwości jej uchylenia. Skarżący domagali się uchylenia decyzji i nakazania podjęcia czynności eliminujących zagrożenie, kwestionując zastosowanie art. 146 kpa oraz podnosząc kwestię zagrożenia dla życia i zdrowia ludzkiego (brak przejazdu bramnego). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał jednak, że organy prawidłowo zastosowały przepisy kpa, w tym art. 146 § 1 kpa, a także prawidłowo zinterpretowały zakres sprzeciwu prokuratora, który dotyczył jedynie wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd podkreślił, że upływ terminu stanowi bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania co do istoty sprawy w trybie wznowienia. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżone decyzje za zgodne z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 kpa) w kontekście upływu terminów (art. 146 kpa) oraz skutków umorzenia postępowania karnego z powodu przedawnienia.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której stwierdzono naruszenie prawa lub przestępstwo przy wydawaniu decyzji, ale upłynął termin do jej uchylenia. Interpretacja przepisów kpa.
Zagadnienia prawne (4)
Czy po upływie 10 lat od wydania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, możliwe jest jej uchylenie w trybie wznowienia postępowania, nawet jeśli stwierdzono jej wydanie z naruszeniem prawa lub w wyniku przestępstwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, po upływie 10 lat od doręczenia decyzji, uchylenie jej z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa nie jest możliwe na podstawie art. 146 § 1 kpa. Organ może jedynie stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Przepis art. 146 § 1 kpa stanowi bezwzględną przesłankę negatywną uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania po upływie określonych terminów (10 lat dla przyczyn z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa). Nawet jeśli stwierdzono naruszenie prawa lub popełnienie przestępstwa, upływ terminu uniemożliwia merytoryczne orzekanie co do istoty sprawy i uchylenie decyzji.
Czy sprzeciw prokuratora wniesiony na podstawie art. 184 kpa może obejmować żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli jego treść jednoznacznie wskazuje na wniosek o wznowienie postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ rozpoznający sprzeciw prokuratora powinien badać jedynie te podstawy i żądania, które zostały w nim jednoznacznie zawarte. W przypadku wątpliwości, organ powinien zwrócić się do prokuratora o sprecyzowanie.
Uzasadnienie
Sprzeciw prokuratora nie jest samodzielnym środkiem zaskarżenia, lecz może dotyczyć różnych środków prawnych. Rolą organu jest rozpatrzenie konkretnego żądania zawartego w sprzeciwie. W tej sprawie sprzeciw prokuratora dotyczył jedynie wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji, dlatego organ nie mógł badać przesłanek nieważności.
Czy umorzenie postępowania karnego z powodu przedawnienia karalności czynu wyklucza możliwość wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 kpa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umorzenie postępowania karnego z powodu przedawnienia nie oznacza, że czynu nie popełniono. Pozwala to na wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 3 kpa, jeśli istnieje przesłanka wskazująca na popełnienie czynu.
Uzasadnienie
Umorzenie postępowania karnego z powodu przedawnienia oznacza jedynie brak możliwości pociągnięcia do odpowiedzialności karnej, a nie brak popełnienia czynu. W kontekście wznowienia postępowania administracyjnego, fakt umorzenia z powodu przedawnienia nie stanowi przeszkody do jego wznowienia, jeśli istnieją dowody lub przesłanki wskazujące na popełnienie przestępstwa.
Czy nowe opinie biegłych lub ekspertyzy techniczne mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa, jeśli istniały w dniu wydania decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli nowe okoliczności faktyczne wynikające z tych opinii lub ekspertyz istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Nie można jednak utożsamiać nowej okoliczności faktycznej z nowym dowodem w postaci opinii, która nie istniała wcześniej.
Uzasadnienie
Podstawą wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa mogą być nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istotne dla sprawy, które istniały w dniu wydania decyzji, a nie były znane organowi. Opinie biegłych mogą ujawnić takie okoliczności, nawet jeśli same opinie zostały sporządzone później.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (13)
Główne
k.p.a. art. 184 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Prokuratorowi służy prawo wniesienia sprzeciwu od decyzji ostatecznej, jeżeli przepisy przewidują wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności decyzji albo jej uchylenie lub zmianę.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została w wyniku przestępstwa.
k.p.a. art. 145 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie karne nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi.
k.p.a. art. 151 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.
k.p.a. art. 146 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli uzna ją za niezasadną.
Pomocnicze
k.p.a. art. 186
Kodeks postępowania administracyjnego
W przypadku wniesienia sprzeciwu przez prokuratora, właściwy organ administracji wszczyna w sprawie postępowanie z urzędu.
k.k. art. 231 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy przestępstwa przekroczenia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego.
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
P.p.s.a. art. 134 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu.
Pr. bud. art. 50
Ustawa Prawo budowlane
Dotyczy postępowania w przypadku samowolnych robót budowlanych lub naruszenia przepisów.
Pr. bud. art. 51
Ustawa Prawo budowlane
Dotyczy postępowania w przypadku samowolnych robót budowlanych lub naruszenia przepisów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji prawidłowo zastosowały art. 146 § 1 kpa, który stanowi bezwzględną przesłankę negatywną uchylenia decyzji po upływie 10 lat. • Sprzeciw prokuratora dotyczył jedynie wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji, co ograniczyło zakres rozpoznania przez organy. • Umorzenie postępowania karnego z powodu przedawnienia nie wyklucza wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 3 kpa.
Odrzucone argumenty
Skarżący argumentowali, że art. 146 kpa nie wyłącza możliwości uchylenia decyzji w przypadku zagrożenia dla życia i zdrowia ludzkiego (art. 145 § 2 kpa). • Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji, mimo że sprzeciw prokuratora dotyczył wznowienia postępowania. • Skarżący domagali się nakazania organowi podjęcia czynności eliminujących zagrożenie, co wykraczało poza zakres postępowania w sprawie wznowienia.
Godne uwagi sformułowania
upływ terminów określonych w art. 146 § 1 kpa stanowi bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie • Umorzenie postępowania natomiast z powodu przedawnienia karalności czynu nie oznacza bowiem, że czynu nie popełniono • Rolą organu rozpoznającego sprzeciw prokuratora nie jest zaś odniesienie się i zbadanie wszystkich możliwych podstaw do złożenia przez prokuratora środków prawnych a jedynie tego, który w danej sprawie konkretnie został złożony.
Skład orzekający
Jolanta Górska
przewodniczący-sprawozdawca
Janina Guść
sędzia
Mariola Jaroszewska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 kpa) w kontekście upływu terminów (art. 146 kpa) oraz skutków umorzenia postępowania karnego z powodu przedawnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której stwierdzono naruszenie prawa lub przestępstwo przy wydawaniu decyzji, ale upłynął termin do jej uchylenia. Interpretacja przepisów kpa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak długoterminowe konsekwencje wadliwych decyzji administracyjnych mogą być ograniczone przez upływ czasu, nawet jeśli naruszenie prawa jest oczywiste. Pokazuje też rolę prokuratury w kontroli administracji.
“Nawet oczywiste naruszenie prawa nie zawsze da się naprawić – upływ czasu zamyka drogę do uchylenia decyzji.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.