II SA/Gd 1153/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzje organów obu instancji odmawiające obywatelce Ukrainy, K. D., prawa do świadczenia wychowawczego. Organy uznały, że skarżąca nie przebywa legalnie w Polsce i nie posiada dostępu do rynku pracy, opierając się na braku formalnej karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy". Sąd orzekający podzielił jednak stanowisko orzecznictwa, zgodnie z którym kluczowe jest faktyczne uprawnienie do wykonywania pracy, a nie tylko adnotacja na karcie pobytu. Sąd wskazał, że skarżąca złożyła wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy, co potwierdza stempel w paszporcie, a zgodnie z przepisami, pobyt jest wówczas legalny od dnia złożenia wniosku do czasu wydania ostatecznej decyzji. Ponadto, złożenie wniosku o kartę pobytu i brak jej wydania w ustawowym terminie, zgodnie z art. 19 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, nie powinno pozbawiać prawa do świadczenia. Sąd podkreślił, że organy nie dokonały rzetelnej analizy stanu faktycznego i naruszyły przepisy k.p.a., wydając decyzje przedwcześnie. W związku z tym, uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem powyższych wytycznych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących legalności pobytu cudzoziemców w Polsce w kontekście świadczeń rodzinnych, znaczenie stempla w paszporcie jako potwierdzenia legalności pobytu, oraz uprawnienia do pracy wynikające z przepisów, a nie tylko z adnotacji na karcie pobytu.
Dotyczy specyficznej sytuacji obywateli Ukrainy, ale zasady interpretacji przepisów o legalności pobytu i dostępie do rynku pracy mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy obywatel Ukrainy, który złożył wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy i posiada stempel w paszporcie potwierdzający ten fakt, może być uznany za przebywającego legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu uzyskania świadczenia wychowawczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pobyt obywatela Ukrainy jest uznawany za legalny od dnia złożenia wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy do dnia wydania ostatecznej decyzji, co potwierdza stempel w paszporcie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że złożenie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy, potwierdzone stemplem w paszporcie, czyni pobyt legalnym zgodnie z art. 108 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, nawet jeśli decyzja w sprawie zezwolenia nie została jeszcze wydana.
Czy brak adnotacji "dostęp do rynku pracy" na karcie pobytu automatycznie wyklucza cudzoziemca z prawa do świadczenia wychowawczego, jeśli posiada on faktyczne uprawnienie do pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak adnotacji na karcie pobytu ma charakter informacyjny; kluczowe jest faktyczne posiadanie uprawnienia do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że prawo do świadczenia wychowawczego dla cudzoziemca zależy od posiadania uprawnienia do wykonywania pracy, które może wynikać z zezwolenia na pracę lub z mocy przepisów, a nie wyłącznie z adnotacji na karcie pobytu.
Czy opieszałość organów w wydaniu decyzji o zezwolenie na pobyt czasowy może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia wychowawczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, negatywne konsekwencje wynikające z opieszałości organów w wydaniu decyzji nie mogą obciążać wnioskodawcy ubiegającego się o świadczenie.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że stosowanie negatywnych konsekwencji wobec osoby, która spełniła wymagania, a nie uzyskała świadczenia z powodu opieszałości organów, narusza zasadę sprawiedliwości społecznej.
Czy obywatelka Ukrainy, która przybyła do Polski przed 24 lutego 2022 r., może skorzystać z przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym?
Odpowiedź sądu
Nie, ustawa ta ma zastosowanie do obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski po 24 lutego 2022 r. w związku z działaniami wojennymi.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy jest regulacją szczególną i nie powinna być interpretowana rozszerzająco, a jej przepisy dotyczą osób, które przybyły do Polski po wskazanej dacie.
Przepisy (17)
Główne
u.p.p.w.d. art. 1 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje cudzoziemcom przebywającym na terytorium RP na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy lub posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", jeżeli zamieszkują z dziećmi na terytorium RP.
u.p.z.i.r.p. art. 87 § ust. 1 pkt 12 lit. b
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli posiada zezwolenie na pracę oraz przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 2 lub art. 206 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach lub na podstawie umieszczonego w dokumencie podróży odcisku stempla, który potwierdza złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej.
u.c. art. 108 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Jeżeli termin na złożenie wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy został zachowany i wniosek nie zawiera braków formalnych lub braki formalne zostały uzupełnione w terminie: wojewoda umieszcza w dokumencie podróży cudzoziemca odcisk stempla potwierdzającego złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy; pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stanie się ostateczna.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy albo naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty w granicach danej sprawy, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
Pomocnicze
u.c. art. 127
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.c. art. 242
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Karta pobytu w okresie swojej ważności potwierdza tożsamość cudzoziemca podczas jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz uprawnia go, wraz z dokumentem podróży, do wielokrotnego przekraczania granicy bez konieczności uzyskania wizy.
u.c. art. 244 § ust. 1 pkt 11
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
W karcie pobytu umieszcza się adnotację "dostęp do rynku pracy" - w przypadku zezwolenia udzielonego cudzoziemcowi, który jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę.
u.p.o.u. art. 1 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepisy ustawy dotyczą obywateli Ukrainy, którzy przybyli do RP z Ukrainy w związku z działaniami wojennymi po 23 lutego 2022 r.
u.p.o.u. art. 22 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Obywatel Ukrainy jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie pobytu zgodnego z obowiązującymi przepisami, jeżeli jego pobyt jest legalny i podmiot powierzający pracę powiadomił o tym urząd pracy.
u.p.p.w.d. art. 19 § ust. 3
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
W przypadku, gdy przyczyną niedostarczenia wymaganego dokumentu przez osobę składającą wniosek jest brak wydania dokumentu przez właściwą instytucję w ustawowo określonych terminie, świadczenie wychowawcze przysługuje, począwszy od miesiąca, w którym wniosek został złożony.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej obowiązane są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego każdej sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ powinien rozstrzygnąć sprawę na podstawie tak zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Złożenie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy, potwierdzone stemplem w paszporcie, czyni pobyt legalnym. • Posiadanie faktycznego uprawnienia do pracy jest kluczowe, a nie tylko adnotacja na karcie pobytu. • Opieszałość organów w wydaniu decyzji nie może obciążać wnioskodawcy. • Brak wydania karty pobytu w ustawowym terminie nie pozbawia prawa do świadczenia.
Odrzucone argumenty
Brak formalnej karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" wyklucza prawo do świadczenia. • Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy ma zastosowanie do osób przybyłych po 24 lutego 2022 r.
Godne uwagi sformułowania
Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko orzecznictwa, że prawo do uzyskania świadczenia wychowawczego przez cudzoziemca legitymującego się kartą pobytu uzależnione jest nie od wymaganej prawem adnotacji organu "dostęp do rynku pracy", lecz od posiadania przez niego uprawnienia do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. • Oznacza to, że dla ustalenia wobec cudzoziemca prawa do świadczenia wychowawczego wymagane jest spełnienie łącznie dwóch warunków. Po pierwsze, pobyt tego cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej musi być legalny. Po drugie, cudzoziemiec ten musi posiadać uprawnienie do wykonywania na terytorium Rzeczypospolitej pracy, w oparciu o stosowne zezwolenie na pracę lub wskutek zwolnienia ex lege cudzoziemca z obowiązku legitymowania się takim zezwoleniem. • W konsekwencji, jako naruszające zasadę sprawiedliwości społecznej stanowiącą immanentny składnik demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) należy uznać stosowanie negatywnych konsekwencji względem osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia wychowawczego w sytuacji, gdy ta osoba spełniła wszystkie wymagania niezbędne do nadania jej wnioskowi dalszego biegu, a nieuzyskanie tego świadczenia jest wywołane niedoręczeniem wymaganej decyzji o przyznaniu zezwolenia na pobyt czasowy z uwagi na opieszałość Wojewody.
Skład orzekający
Krzysztof Kaszubowski
przewodniczący
Dariusz Kurkiewicz
członek
Jakub Chojnacki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących legalności pobytu cudzoziemców w Polsce w kontekście świadczeń rodzinnych, znaczenie stempla w paszporcie jako potwierdzenia legalności pobytu, oraz uprawnienia do pracy wynikające z przepisów, a nie tylko z adnotacji na karcie pobytu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obywateli Ukrainy, ale zasady interpretacji przepisów o legalności pobytu i dostępie do rynku pracy mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z dostępem do świadczeń socjalnych dla cudzoziemców, w szczególności obywateli Ukrainy, w kontekście złożonych procedur administracyjnych i opieszałości urzędów.
“Legalny pobyt w Polsce potwierdzony stemplem w paszporcie? Sąd wyjaśnia, kiedy ZUS nie może odmówić świadczeń.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.