II SA/Bd 856/25Brak podstaw do waloryzacji odszkodowania za wywłaszczenie
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M. W. na postanowienie Wojewody Kujawsko-Pomorskiego utrzymujące w mocy postanowienie Starosty o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie waloryzacji odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną w 1974 r. Skarżący, jako spadkobierca, domagał się waloryzacji odszkodowania wypłaconego jego poprzednikom prawnym, argumentując, że jego wartość rynkowa została skrajnie zaniżona. Organy administracji obu instancji odmówiły wszczęcia postępowania, opierając się na art. 61a § 1 k.p.a., wskazując na oczywisty brak podstawy prawnej do waloryzacji odszkodowania, które zostało już ustalone i wypłacone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał te rozstrzygnięcia za prawidłowe. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, w tym art. 132 ust. 3, dopuszczają waloryzację odszkodowania na dzień jego zapłaty, ale warunkiem jest, aby decyzja ustalająca odszkodowanie nie została dotychczas wykonana. W niniejszej sprawie odszkodowanie zostało ustalone i wypłacone, co wyklucza możliwość jego waloryzacji. Sąd odrzucił również zarzuty naruszenia przepisów postępowania i Konstytucji RP, uznając, że w sytuacji braku podstawy materialnoprawnej, organy nie miały obowiązku prowadzenia dalszego postępowania dowodowego w celu ustalenia wartości rynkowej nieruchomości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie braku możliwości waloryzacji odszkodowania za wywłaszczenie, które zostało już ustalone i wypłacone, nawet jeśli jego wartość rynkowa znacząco wzrosła.
Dotyczy stanu prawnego i faktycznego związanego z wywłaszczeniami dokonanymi na podstawie przepisów sprzed ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdzie odszkodowanie zostało już wypłacone.
Zagadnienia prawne (2)
Czy istnieje podstawa prawna do waloryzacji odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną i wypłaconą na podstawie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie istnieje podstawa prawna do waloryzacji odszkodowania, które zostało już ustalone i wypłacone.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, w tym art. 132 ust. 3, dopuszczają waloryzację odszkodowania na dzień jego zapłaty, jednakże warunkiem zastosowania tej normy do stanów faktycznych sprzed wejścia w życie ustawy jest ustalenie, że decyzja ustalająca odszkodowanie za wywłaszczenie nie została dotychczas wykonana. W niniejszej sprawie odszkodowanie zostało ustalone i wypłacone, co wyklucza możliwość jego waloryzacji.
Czy odmowa wszczęcia postępowania w sprawie waloryzacji odszkodowania, z uwagi na brak podstawy prawnej, jest zgodna z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 61a § 1 k.p.a.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa wszczęcia postępowania jest zgodna z prawem, gdy istnieje oczywisty brak podstaw prawnych do wydania decyzji załatwiającej wniesione żądanie.
Uzasadnienie
Art. 61a § 1 k.p.a. pozwala na odmowę wszczęcia postępowania z "innych uzasadnionych przyczyn", co obejmuje sytuacje, gdy brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Taka sytuacja zachodzi, gdy na pierwszy rzut oka można stwierdzić, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania, co nie wymaga analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (13)
Główne
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Umożliwia odmowę wszczęcia postępowania z "innych uzasadnionych przyczyn", w tym oczywistego braku podstaw prawnych do rozpatrzenia żądania.
u.g.n. art. 132 § ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Wysokość odszkodowania ustalana w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty; ma zastosowanie do odszkodowań ustalonych na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, pod warunkiem, że decyzja ustalająca odszkodowanie nie została dotychczas wykonana.
Pomocnicze
Ustawa z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz podziale nieruchomości w miastach i osiedlach art. 2
Przepis określający podstawę ustalania terenów budowlanych.
Ustawa z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz podziale nieruchomości w miastach i osiedlach art. 5 § ust. 2
Regulował przejście nieruchomości na własność Państwa z mocy prawa.
Ustawa z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz podziale nieruchomości w miastach i osiedlach art. 10 § ust. 1
Określał zasady wypłaty odszkodowania za nieruchomości przejęte na własność Państwa.
u.g.n. art. 128
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Generalna zasada wywłaszczenia za odszkodowaniem odpowiadającym wartości praw.
u.g.n. art. 129 § ust. 5 pkt 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Dotyczy spraw, w których wydano akt w zakresie odjęcia własności nieruchomości, a nie zostało do tej pory ustalone i wypłacone odszkodowanie.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Określa zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawę oddalenia skargi.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 61 § 1 i § 4 k.p.a. poprzez odmowę wszczęcia postępowania. • Naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego. • Naruszenie art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez sporządzenie lakonicznego uzasadnienia. • Naruszenie art. 10 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne pominięcie przesłanek gospodarczo uzasadnionej waloryzacji. • Naruszenie art. 6, 8, 9 i 12 k.p.a. poprzez prowadzenie postepowania w sposób arbitralny. • Naruszenie art. 2 i 45 Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
brak jest przepisów, które stanowiłyby podstawę waloryzacji ustalonego i wypłaconego na rzecz osób upoważnionych odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości • odmowa wszczęcia postępowania "z innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, gdy brak jest podstaw do prowadzenia postępowania • za inną uzasadnioną przyczynę odmowy wszczęcia postępowania w rozumieniu art. 61a § 1 k.p.a. uznać należy oczywisty brak podstaw prawnych do wydania decyzji załatwiającej wniesione żądanie • przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz podziale nieruchomości w miastach i osiedlach nie przewidywały możliwości waloryzacji ustalonego i wypłaconego odszkodowania • żadne bowiem przepisy prawa (obecnie obowiązujące, jak i w dacie wywłaszczenia) nie określają mechanizmu waloryzowania odszkodowania po wydaniu decyzji ustalającej jego wysokość i co najważniejsze - po wykonaniu takiej decyzji.
Skład orzekający
Joanna Janiszewska - Ziołek
przewodniczący sprawozdawca
Mariusz Pawełczak
sędzia
Jarosław Wichrowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku możliwości waloryzacji odszkodowania za wywłaszczenie, które zostało już ustalone i wypłacone, nawet jeśli jego wartość rynkowa znacząco wzrosła."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i faktycznego związanego z wywłaszczeniami dokonanymi na podstawie przepisów sprzed ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdzie odszkodowanie zostało już wypłacone.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy istotnego zagadnienia prawnego związanego z historycznymi wywłaszczeniami i możliwością dochodzenia wyższych odszkodowań po latach. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.
“Czy można waloryzować odszkodowanie za wywłaszczenie sprzed lat? Sąd administracyjny odpowiada.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.