Orzeczenie · 2020-07-28

II SA/Bd 82/20Uchylenie postanowienia o legalizacji ogrodzenia błędna procedura

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy

Miejsce

Bydgoszcz

Data

2020-07-28

NSABudowlaneWysokawsa

prawo budowlanesamowola budowlanaogrodzenielegalizacjapostępowanie administracyjnesąd administracyjnyzabytkiurządzenie budowlane

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę J. Ł. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego zezwalające na dokończenie budowy ogrodzenia. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego. Podstawą uchylenia było stwierdzenie, że organ nadzoru budowlanego zastosował niewłaściwą procedurę legalizacyjną. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, ogrodzenie działki zabudowanej traktowane jest jako urządzenie budowlane, a nie obiekt budowlany, co uzasadnia zastosowanie procedury naprawczej z art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a nie procedury z art. 49b Prawa budowlanego. Organ błędnie zastosował art. 49b Pb, mimo że wcześniej prowadził postępowanie w trybie art. 50 Pb. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na nieprawidłowość decyzji organu z dnia [...] sierpnia 2019 r., która na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakładała na inwestora obowiązek dostarczenia projektu budowlanego. Sąd podkreślił, że przepis ten nie pozwala na nakładanie obowiązku dostarczenia dokumentów, lecz jedynie czynności faktycznych mających na celu doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem. Wskazano również, że w postępowaniu legalizacyjnym inwestor musi wykazać prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co w tym przypadku nie zostało w pełni udokumentowane.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących rozróżnienia między obiektem budowlanym a urządzeniem budowlanym oraz właściwej procedury legalizacyjnej w przypadku samowoli budowlanej, a także stosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 Pb.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji budowy ogrodzenia na działce zabudowanej, w szczególności w obszarze wpisanym do rejestru zabytków. Interpretacja art. 51 ust. 1 pkt 2 Pb ma szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (5)

Czy postanowienie w przedmiocie zezwolenia na dokończenie budowy, o którym mowa w art. 46b ust. 6 Prawa budowlanego, rozstrzyga sprawę co do jej istoty i czy przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienie to rozstrzyga sprawę co do jej istoty i przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 PPSA.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko wyrażone w postanowieniu NSA z 12.09.2007 r., II OSK 1009/07, że tego typu postanowienie ma charakter rozstrzygający co do istoty sprawy.

Jaka procedura legalizacyjna powinna zostać zastosowana w przypadku budowy ogrodzenia na działce zabudowanej, które zostało wykonane bez wymaganego zgłoszenia lub pozwolenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W przypadku budowy ogrodzenia na działce zabudowanej, które ma charakter urządzenia budowlanego, powinna zostać zastosowana procedura przewidziana w art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a nie procedura z art. 49b Prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że ogrodzenie działki zabudowanej jest urządzeniem technicznym związanym z istniejącymi zabudowaniami (art. 3 pkt 9 Pb), a nie obiektem budowlanym (art. 3 pkt 3 Pb). Procedura z art. 49b Pb dotyczy obiektów budowlanych lub ich części, natomiast procedura z art. 50 i 51 Pb ma zastosowanie w innych przypadkach robót budowlanych bez wymaganego zgłoszenia lub pozwolenia, w tym dla urządzeń technicznych.

Czy organ nadzoru budowlanego może w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nałożyć na inwestora obowiązek dostarczenia projektu budowlanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie pozwala na nakładanie obowiązku dostarczenia dokumentów, takich jak projekt budowlany, lecz jedynie czynności faktycznych mających na celu doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo i doktrynę, zgodnie z którą dokumenty, ekspertyzy czy oceny stanowią element postępowania dowodowego, a możliwość żądania ich przez organ nadzoru budowlanego uregulowana jest w art. 81c Pb, a nie w art. 51 Pb. Artykuł 51 Pb dotyczy czynności faktycznych naprawiających odstępstwa od przepisów technicznych.

Czy w postępowaniu legalizacyjnym lub naprawczym organ nadzoru budowlanego ma prawo badać, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ nadzoru budowlanego ma prawo badać, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a niespełnienie tego wymogu skutkuje odmową doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że skoro w postępowaniach o pozwolenie na budowę lub legalizację inwestor musi wykazać prawo do dysponowania nieruchomością, to taki sam warunek musi być spełniony w postępowaniu naprawczym. Wymóg ten może być spełniony poprzez złożenie oświadczenia lub przedstawienie dokumentów potwierdzających tytuł prawny.

Czy zarzuty dotyczące naruszenia prawa własności skarżącego (np. naruszenie granicy działki, immisje) mogą być uwzględnione na etapie postępowania przed sądem administracyjnym w kontekście uchylenia postanowienia o zezwoleniu na dokończenie budowy?

Odpowiedź sądu

Zarzuty te były przedwczesne i mogą się zaktualizować dopiero po wydaniu rozstrzygnięcia w prawidłowym trybie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kwestie naruszenia prawa własności skarżącego nie były zasadne na tym etapie postępowania, ponieważ dotyczyły potencjalnych skutków budowy, a nie samej procedury legalizacyjnej. Mogą one zostać rozpatrzone po prawidłowym przeprowadzeniu postępowania przez organ nadzoru budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżone postanowienie zezwalające na dokończenie budowy ogrodzenia z powodu zastosowania niewłaściwej procedury legalizacyjnej przez organ nadzoru budowlanego.

Przepisy (30)

Główne

Pb art. 49b § ust. 6

Ustawa Prawo budowlane

Pb art. 29 § ust. 4 pkt 2

Ustawa Prawo budowlane

ppsa art. 3 § § 2 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pb art. 50 § ust. 1 pkt 1

Ustawa Prawo budowlane

Pb art. 51 § ust. 1 pkt 2

Ustawa Prawo budowlane

Pomocnicze

k.p.a. art. 123