II SA/Bd 1408/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi B. N. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy, które utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji oddalające zarzuty egzekucyjne w sprawie prowadzonej przeciwko skarżącej w celu wyegzekwowania obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Skarżąca podnosiła, że obowiązek ten nie jest wymagalny, kwestionując moc prawną Programu Szczepień Ochronnych (PSO) jako aktu wewnętrznego, a nie źródła prawa powszechnie obowiązującego. Wskazywała również na brak dokumentów potwierdzających kwalifikację dziecka do szczepień. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę. Sąd uznał, że obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, a odpowiedzialność za jego wykonanie spoczywa na rodzicach. Podkreślono, że niestawienie się na badanie kwalifikacyjne jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku. Sąd odniósł się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt SK 81/19), który zakwestionował sposób ustalania wymagalności i liczby dawek szczepień w Programie Szczepień Ochronnych, ale jednocześnie odroczył utratę mocy obowiązującej przepisów, aby zapewnić ciągłość realizacji szczepień. Sąd uznał, że w tej sytuacji przepisy te nadal mogą być stosowane. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów KPA oraz praw człowieka (art. 8 EKPC, art. 68 Konstytucji RP), wskazując, że obowiązek szczepień służy ochronie zdrowia publicznego i dobra dziecka, a ingerencja w prawa rodzicielskie jest uzasadniona ważnym interesem społecznym i indywidualnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wymagalności obowiązku szczepień ochronnych pomimo kontrowersji prawnych dotyczących Programu Szczepień Ochronnych oraz potwierdzenie dopuszczalności ingerencji państwa w prawa jednostki w celu ochrony zdrowia publicznego i dobra dziecka.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i prawnego, w tym interpretacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego w okresie przejściowym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym, którego realizacja opiera się na Programie Szczepień Ochronnych ogłaszanym w formie komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego, jest wymagalny, jeśli skarżący kwestionuje moc prawną takiego komunikatu jako źródła prawa powszechnie obowiązującego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z ustawy, a jego realizacja, choć oparta na Programie Szczepień Ochronnych, jest wymagalna. Niestawienie się na badanie kwalifikacyjne jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obowiązek szczepień wynika z ustawy, a Program Szczepień Ochronnych stanowi jedynie uszczegółowienie jego realizacji. Brak stawienia się na badanie kwalifikacyjne uniemożliwia lekarzowi stwierdzenie przeciwwskazań i jest równoznaczny z niewykonaniem obowiązku, co aktualizuje możliwość wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Czy obowiązek szczepień ochronnych, ustalany w Programie Szczepień Ochronnych ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, narusza Konstytucję RP, w szczególności art. 87 w zw. z art. 47 i art. 31 ust. 3 oraz art. 68 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w obecnym stanie prawnym, uwzględniając odroczenie utraty mocy obowiązującej przez Trybunał Konstytucyjny, przepisy te mogą być nadal stosowane w celu zapewnienia ciągłości realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego (SK 81/19), który stwierdził niezgodność przepisów z Konstytucją, ale odroczył utratę mocy obowiązującej na 6 miesięcy, aby zapewnić ciągłość realizacji szczepień. Sąd uznał, że w okresie przejściowym przepisy te nadal obowiązują, a odmowa ich zastosowania mogłaby zakłócić proces szczepień.
Czy przymusowe szczepienia ochronne, w tym nałożenie grzywny za ich niewykonanie, stanowią naruszenie prawa do ochrony życia prywatnego i zdrowia (art. 8 EKPC, art. 31 ust. 3, art. 68 Konstytucji RP)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek szczepień jest uzasadnioną ingerencją w prawa jednostki w celu ochrony zdrowia publicznego i dobra dziecka, zgodną z prawem krajowym i międzynarodowym.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że wolność decydowania o życiu osobistym nie jest absolutna i może być ograniczona w celu ochrony zdrowia. Obowiązek szczepień realizuje konstytucyjne prawo do ochrony zdrowia, zwłaszcza dzieci, i służy interesowi społecznemu. Powołano się na orzecznictwo ETPC (sprawa Vavřička), które potwierdza dopuszczalność obowiązkowych szczepień w celu ochrony zdrowia publicznego.
Przepisy (21)
Główne
u.p.e.a. art. 33 § 2 pkt 6c
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.z.z.z. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. b
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.z. art. 5 § ust. 2
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.z. art. 17 § ust. 1
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Pomocnicze
u.z.z.z. art. 17 § ust. 11
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego ogłaszający Program Szczepień Ochronnych, choć nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego, stanowi podstawę do uszczegółowienia realizacji obowiązku szczepień.
k.p.a. art. 124 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 126
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Konstytucja RP art. 87
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 47
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 68
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 72 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.r.o. art. 95 § § 3
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozporządzenie art. 3
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych
u.P.I.S. art. 5 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek szczepień wynika z ustawy i jest wymagalny niezależnie od kontrowersji wokół Programu Szczepień Ochronnych. • Niestawienie się na badanie kwalifikacyjne jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku szczepienia. • Obowiązek szczepień jest uzasadnioną ingerencją w prawa jednostki w celu ochrony zdrowia publicznego i dobra dziecka.
Odrzucone argumenty
Program Szczepień Ochronnych, publikowany w formie komunikatu, nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego, co czyni obowiązek szczepień niewymagalnym. • Brak jest dokumentów potwierdzających kwalifikację dziecka do szczepień. • Obowiązek szczepień narusza prawo do ochrony życia prywatnego i zdrowia.
Godne uwagi sformułowania
Sąd oddalił skargę. • Obowiązek szczepień wynika z ustawowych regulacji, a jedynie jego realizacja odbywa się według Programu Szczepień Ochronnych. • Niestawienie się na badanie kwalifikacyjne jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu. • Dobro dziecka i interes społeczny jednoznacznie wymagają, aby rodzice dziecka korzystali z osiągnięć współczesnej medycyny w sposób wolny od ideologicznych uprzedzeń i dobrowolnie poddawali dziecko szczepieniom ochronnym.
Skład orzekający
Renata Owczarzak
przewodniczący
Joanna Brzezińska
sędzia
Mariusz Pawełczak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymagalności obowiązku szczepień ochronnych pomimo kontrowersji prawnych dotyczących Programu Szczepień Ochronnych oraz potwierdzenie dopuszczalności ingerencji państwa w prawa jednostki w celu ochrony zdrowia publicznego i dobra dziecka."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i prawnego, w tym interpretacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego w okresie przejściowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego i budzącego emocje tematu szczepień dzieci, a także zawiera analizę prawną wyroku Trybunału Konstytucyjnego, co czyni ją interesującą dla prawników i rodziców.
“Czy obowiązek szczepień dziecka jest wymagalny, gdy Program Szczepień Ochronnych budzi wątpliwości prawne? Sąd Administracyjny odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.