II PZP 1/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 13 lutego 2014 r. odmówił podjęcia uchwały w odpowiedzi na zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w T. Dotyczyło ono możliwości zawarcia umowy prorogacyjnej (umowy o poddanie się jurysdykcji sądu niebędącego według ustawy miejscowo właściwym) w sprawach z zakresu prawa pracy. Zagadnienie to wyłoniło się w kontekście sprawy, w której Sąd Rejonowy w T. przekazał sprawę do Sądu Rejonowego w O., uznając się za niewłaściwy miejscowo. Powód kwestionował to postanowienie, wskazując, że praca była wykonywana na terenie T. Sąd Najwyższy uznał, że przedstawione zagadnienie prawne nie spełnia wymogów formalnych do podjęcia uchwały, ponieważ nie było bezpośrednio związane z rozpoznawaną sprawą. Strony nie zawarły umowy prorogacyjnej, a Sąd Rejonowy w T. był właściwy miejscowo do rozpoznania sprawy, biorąc pod uwagę art. 461 § 1 k.p.c. Brak wskazania w pozwie okoliczności uzasadniających właściwość sądu mógł zostać uzupełniony w toku czynności przygotowawczych do rozprawy, które mają charakter ochronny dla pracownika. Sąd Najwyższy zaznaczył przy tym, że w jego ocenie, zawarcie umowy prorogacyjnej w sprawach z zakresu prawa pracy nie jest dopuszczalne ze względu na szczególne, ochronne regulacje właściwości miejscowej sądu pracy (art. 461 k.p.c.) oraz możliwość modyfikacji właściwości jedynie na zgodny wniosek stron po powstaniu sporu (art. 461 § 3 k.p.c.).
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie niedopuszczalności zawierania umów prorogacyjnych w sprawach z zakresu prawa pracy oraz interpretacja przepisów dotyczących właściwości miejscowej sądu pracy i czynności przygotowawczych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w sprawach pracowniczych; Sąd Najwyższy nie podjął uchwały w kwestii dopuszczalności umowy prorogacyjnej jako takiej, a jedynie odmówił jej podjęcia w tej konkretnej sprawie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu prawa pracy istnieje możliwość zawarcia umowy o poddanie sądowi pierwszej instancji, który według ustawy nie jest miejscowo właściwy, sporu już wynikłego lub sporów mogących w przyszłości wyniknąć z oznaczonego stosunku prawnego (tzw. umowa prorogacyjna)?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, uznając, że zagadnienie prawne nie było związane z rozpoznawaną sprawą.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zagadnienie prawne nie spełnia wymogów formalnych do podjęcia uchwały, ponieważ strony nie zawarły umowy prorogacyjnej, a sąd pierwszej instancji był właściwy miejscowo. Brak wskazania w pozwie okoliczności uzasadniających właściwość sądu mógł zostać uzupełniony w toku czynności przygotowawczych.
Czy sąd pierwszej instancji, do którego wpłynął pozew w sprawie z zakresu prawa pracy, jest właściwy miejscowo, nawet jeśli w pozwie nie wskazano okoliczności uzasadniających tę właściwość, ale zachodzi jedna z podstaw określonych w art. 461 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd jest właściwy miejscowo, jeśli zachodzi jedna z podstaw określonych w art. 461 § 1 k.p.c., co powinno być stwierdzone w toku czynności przygotowawczych do rozprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że sąd pracy nie jest niewłaściwy miejscowo, gdy pozew wpłynął do sądu właściwego, nawet jeśli w pozwie nie wskazano okoliczności uzasadniających tę właściwość. Brak ten może być uzupełniony w ramach czynności wyjaśniających.
Czy w sprawach z zakresu prawa pracy dopuszczalne jest zawarcie umowy prorogacyjnej (art. 46 § 1 k.p.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w ocenie Sądu Najwyższego nie jest dopuszczalne zawarcie umowy prorogacyjnej w sprawach z zakresu prawa pracy.
Uzasadnienie
Szczególna i wyczerpująca regulacja właściwości miejscowej sądu pracy (art. 461 k.p.c.) wyłącza możliwość ustalania właściwości na podstawie przepisów o postępowaniu zwykłym, w tym poprzez umowę prorogacyjną. Możliwość modyfikacji właściwości miejscowej istnieje jedynie na zgodny wniosek stron po powstaniu sporu (art. 461 § 3 k.p.c.).
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. R. | osoba_fizyczna | powód |
| D. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w O. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 461 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa właściwość miejscową sądu w sprawach z zakresu prawa pracy (właściwość przemienna).
Pomocnicze
k.p.c. art. 46 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy możliwości zawarcia umowy o poddanie się jurysdykcji sądu niebędącego według ustawy miejscowo właściwym.
k.p.c. art. 202
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje kwestię niewłaściwości sądu dającej się usunąć za pomocą umowy stron.
k.p.c. art. 187 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa wymogi formalne pozwu, w tym konieczność wskazania okoliczności uzasadniających właściwość sądu.
k.p.c. art. 200 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje przekazanie sprawy sądowi właściwemu w przypadku stwierdzenia niewłaściwości.
k.p.c. art. 467
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wstępnego badania sprawy w sprawach z zakresu prawa pracy.
k.p.c. art. 468 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa cele czynności wyjaśniających w sprawach z zakresu prawa pracy.
k.p.c. art. 461 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje możliwość przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na zgodny wniosek stron z uwagi na względy celowościowe.
k.p.c. art. 1105 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy umów wyłączających jurysdykcję sądów polskich w sprawach z zakresu prawa pracy.
k.p.c. art. 1164
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zapisu na sąd polubowny w sprawach z zakresu prawa pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy nie spełnia wymogów formalnych do podjęcia uchwały, ponieważ nie jest związane z rozpoznawaną sprawą. • Strony w rozpoznawanej sprawie nie zawarły umowy prorogacyjnej. • Sąd Rejonowy w T. był właściwy miejscowo do rozpoznania sprawy zgodnie z art. 461 § 1 k.p.c. • Brak wskazania w pozwie okoliczności uzasadniających właściwość sądu może być uzupełniony w toku czynności przygotowawczych do rozprawy.
Godne uwagi sformułowania
nie spełnia ono powyższych wymagań odnośnie do związku problemu prawnego przedstawionego przez Sąd odwoławczy z rozpoznawaną sprawą • nie można stwierdzić, że występuje w niniejszej sprawie w rozumieniu art. 390 § 1 k.p.c. • nie jest dopuszczalne zawarcie między stronami stosunku pracy umowy prorogacyjnej • szczególna i wyczerpująca regulacja właściwości miejscowej sądu (art. 461 k.p.c.) wyłącza każdą właściwość ustalaną zgodnie z przepisami o postępowaniu zwykłym
Skład orzekający
Roman Kuczyński
przewodniczący
Jerzy Kuźniar
członek
Jolanta Strusińska-Żukowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedopuszczalności zawierania umów prorogacyjnych w sprawach z zakresu prawa pracy oraz interpretacja przepisów dotyczących właściwości miejscowej sądu pracy i czynności przygotowawczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w sprawach pracowniczych; Sąd Najwyższy nie podjął uchwały w kwestii dopuszczalności umowy prorogacyjnej jako takiej, a jedynie odmówił jej podjęcia w tej konkretnej sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie pracy – możliwości umownego ustalania właściwości sądu, co ma bezpośrednie przełożenie na praktykę prawniczą. Wyjaśnia również rolę czynności przygotowawczych w sprawach pracowniczych.
“Czy pracownik i pracodawca mogą umownie wybrać sąd do rozstrzygnięcia sporu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.