Orzeczenie · 2021-04-16

II OZ 163/21Wstrzymanie wykonania decyzji o powrocie ryzyko tortur

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2021-04-16
NSAAdministracyjneWysokansa
cudzoziemcydecyzja o powrociezakaz wjazduochrona praw człowiekaEKPCryzyko torturwstrzymanie wykonaniaochrona tymczasowaprawo administracyjneNSA

S.S. złożył skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zobowiązaniu do powrotu i zakazie wjazdu, jednocześnie wnosząc o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Skarżący argumentował, że wykonanie decyzji narazi go na ryzyko aresztowania, tortur oraz naruszenia prawa do rzetelnego procesu w kraju pochodzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania, uznając argumenty skarżącego za zbyt ogólne i nieodnoszące się do jego indywidualnej sytuacji. Sąd pierwszej instancji wskazał również, że decyzja została wydana w trybie art. 329a ustawy o cudzoziemcach, co sugeruje jej niezwłoczne wykonanie. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, uchylił postanowienie WSA i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. NSA uznał, że ryzyko naruszenia art. 3 EKPC (zakaz tortur, nieludzkiego lub poniżającego traktowania) stanowi trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd podkreślił, że przepisy krajowe dotyczące wstrzymania wykonania decyzji o powrocie muszą być wykładane z uwzględnieniem dyrektywy 2008/115/WE, która gwarantuje skuteczne środki odwoławcze, w tym możliwość tymczasowego zawieszenia wykonania decyzji. Mimo pewnych wadliwości wniosku skarżącego, NSA uznał, że waga podnoszonych ryzyk oraz prawdopodobieństwo ich wystąpienia, potwierdzone w publicznie dostępnych źródłach, przemawiają za udzieleniem ochrony tymczasowej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wstrzymanie wykonania decyzji o zobowiązaniu do powrotu w sytuacjach zagrożenia naruszeniem art. 3 EKPC, interpretacja art. 61 § 3 p.p.s.a. w kontekście prawa UE (dyrektywa 2008/115/WE).

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wydania decyzji na podstawie art. 329a ustawy o cudzoziemcach i podnoszenia ryzyka naruszenia praw człowieka.

Zagadnienia prawne (3)

Czy decyzja o zobowiązaniu do powrotu wydana na podstawie art. 329a ustawy o cudzoziemcach, mimo jej natychmiastowego i przymusowego wykonania, może zostać wstrzymana na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w sytuacji, gdy jej wykonanie może narazić cudzoziemca na ryzyko tortur lub innego nieludzkiego traktowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja wydana na podstawie art. 329a ustawy o cudzoziemcach może zostać wstrzymana na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., jeśli jej wykonanie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a przepisy krajowe muszą być wykładane z uwzględnieniem dyrektywy 2008/115/WE.

Uzasadnienie

NSA uznał, że ryzyko naruszenia art. 3 EKPC stanowi trudne do odwrócenia skutki. Podkreślono, że dyrektywa 2008/115/WE gwarantuje prawo do skutecznych środków odwoławczych, w tym tymczasowego zawieszenia wykonania decyzji, co należy uwzględnić przy wykładni przepisów krajowych.

Czy okoliczności wskazujące na ryzyko naruszenia art. 3 EKPC w kraju pochodzenia mogą stanowić podstawę do wstrzymania wykonania decyzji o zobowiązaniu do powrotu, nawet jeśli dotyczą one merytorycznych aspektów skargi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w szczególnych okolicznościach, gdy ryzyko naruszenia praw człowieka jest wysokie, ocena tych okoliczności jest konieczna dla rozstrzygnięcia wniosku o wstrzymanie wykonania, nawet jeśli pokrywa się ona z merytorycznymi zarzutami skargi.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że choć ocena wniosku o wstrzymanie nie powinna przesądzać o merytorycznej ocenie skargi, to w przypadku podnoszenia tak poważnych ryzyk jak tortury, konieczne jest uwzględnienie tych argumentów. Wymagania co do uprawdopodobnienia tych okoliczności są niższe niż przy wydawaniu decyzji administracyjnej.

Czy decyzja o zobowiązaniu do powrotu wydana na podstawie art. 329a ustawy o cudzoziemcach podlega wstrzymaniu na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. pomimo brzmienia art. 329a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach o natychmiastowym i przymusowym wykonaniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepis art. 329a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach nie wyklucza możliwości wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., zwłaszcza w kontekście wymogów prawa unijnego.

Uzasadnienie

NSA uznał, że art. 329a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach nie stanowi przeszkody dla zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a., a wykładnia przepisów krajowych musi uwzględniać prawo unijne, w tym dyrektywę 2008/115/WE.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.c. art. 329a § ust. 1

Ustawa o cudzoziemcach

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 61 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 61 § § 2 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.c. art. 329a § ust. 2

Ustawa o cudzoziemcach

u.c. art. 329 § ust. 1

Ustawa o cudzoziemcach

u.c. art. 348 § pkt 1 lit. b

Ustawa o cudzoziemcach

u.c. art. 351 § pkt 1 lit. b

Ustawa o cudzoziemcach

u.c. art. 356 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o cudzoziemcach

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ryzyko naruszenia art. 3 EKPC (tortury, nieludzkie traktowanie) stanowi trudne do odwrócenia skutki. • Dyrektywa 2008/115/WE wymaga zapewnienia skutecznych środków odwoławczych, w tym możliwości wstrzymania wykonania decyzji o powrocie. • Decyzje wydane na podstawie art. 329a ustawy o cudzoziemcach mogą być wstrzymywane na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego o ryzyku tortur była zbyt ogólna. • Decyzja wydana na podstawie art. 329a ustawy o cudzoziemcach podlega natychmiastowemu i przymusowemu wykonaniu, co wyklucza jej wstrzymanie. • Skarżący nie udowodnił ani nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na ewentualne naruszenie art. 3 EKPC.

Godne uwagi sformułowania

niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków • ochrona istotnych z punktu widzenia ustawodawcy wartości ma znaczenie nadrzędne wobec indywidualnych gwarancji procesowych • polska narusza art. 13 w zw. z art. 3 EKPC • poddanie człowieka torturom niewątpliwie wypełnia znamiona trudnych do odwrócenia skutków • w tych szczególnych okolicznościach sprawy w celu oceny zasadności wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji dokonanie oceny okoliczności, które zdaniem strony mogą jednocześnie stanowić o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, jest konieczne.

Skład orzekający

Małgorzata Miron

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wstrzymanie wykonania decyzji o zobowiązaniu do powrotu w sytuacjach zagrożenia naruszeniem art. 3 EKPC, interpretacja art. 61 § 3 p.p.s.a. w kontekście prawa UE (dyrektywa 2008/115/WE)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydania decyzji na podstawie art. 329a ustawy o cudzoziemcach i podnoszenia ryzyka naruszenia praw człowieka.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych praw człowieka w kontekście decyzji o powrocie cudzoziemca, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i prawnym.

“Ryzyko tortur w kraju pochodzenia wstrzymuje decyzję o powrocie do Polski.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst