Orzeczenie · 2018-09-20

II OSK 962/18Odmowa wjazdu ochrona międzynarodową postępowanie wyjaśniające 3

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2018-09-20

NSAAdministracyjneWysokansa

cudzoziemcyochrona międzynarodowakontrola granicznakodeks graniczny Schengenustawa o cudzoziemcachpostępowanie administracyjneprawo do obronyskarga kasacyjnaNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Straży Granicznej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję o odmowie wjazdu na terytorium RP obywatelowi państwa trzeciego, M. K. Cudzoziemiec zgłosił się na granicy z rodziną, deklarując chęć życia w Polsce i uzyskania pomocy od polskich władz, a jego żona złożyła tożsame oświadczenia. Komendant Placówki Straży Granicznej odmówił wjazdu, uznając, że cudzoziemiec nie spełnia warunków wjazdu i pobytu, a jego deklaracje miały charakter wyłącznie ekonomiczny i rodzinny. WSA uchylił tę decyzję, wskazując na naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o cudzoziemcach, w szczególności brak przeprowadzenia wystarczającego postępowania wyjaśniającego, w tym przesłuchania strony. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną organu, uznał, że choć uzasadnienie wyroku WSA było częściowo wadliwe, to sam wyrok odpowiada prawu. NSA podkreślił, że postępowanie o odmowie wjazdu, choć uproszczone, wymaga przeprowadzenia dowodów, a ograniczenie postępowania do kontroli dokumentów (art. 34 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach) jest możliwe tylko w wyjątkowych, niebudzących wątpliwości okolicznościach. W tej sprawie, wobec twierdzeń cudzoziemca o próbie złożenia wniosku o ochronę międzynarodową i posiadania wypełnionego formularza, organy nie wykazały, że okoliczności nie budziły wątpliwości, opierając się jedynie na lakonicznej notatce służbowej. NSA oddalił skargę kasacyjną, wskazując na potrzebę ponownego rozpoznania sprawy przez organy z uwzględnieniem przedstawionej oceny prawnej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Wymogi postępowania wyjaśniającego w sprawach odmowy wjazdu cudzoziemców, znaczenie notatek służbowych jako dowodów, interpretacja przepisów o ochronie międzynarodowej na granicy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wjazdu na granicy i procedury wyjaśniającej w kontekście potencjalnego wniosku o ochronę międzynarodową.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ administracji może odstąpić od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie określonym w art. 34 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w szczególności od przeprowadzenia dowodu z przesłuchania cudzoziemca, opierając się jedynie na notatce służbowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji nie może odstąpić od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w tym przesłuchania cudzoziemca, opierając się jedynie na notatce służbowej, jeśli okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości. Ograniczenie postępowania do kontroli dokumentów jest możliwe tylko w wyjątkowych sytuacjach.

Uzasadnienie

NSA uznał, że postępowanie o odmowie wjazdu wymaga przeprowadzenia dowodów, a ograniczenie do kontroli dokumentów jest wyjątkiem. Notatka służbowa nie jest wystarczającym dowodem do stwierdzenia braku wątpliwości, zwłaszcza gdy cudzoziemiec deklaruje chęć złożenia wniosku o ochronę międzynarodową. Wymagane jest udokumentowanie postępowania wyjaśniającego, np. poprzez protokół z przesłuchania.

Czy art. 10d ust. 24 ustawy o Straży Granicznej uprawnia do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego przy dokumentowaniu czynności kontrolnych na granicy?

Odpowiedź sądu

Nie, art. 10d ust. 24 ustawy o Straży Granicznej odnosi się do spraw uregulowanych w tym artykule, a nie do całego rozdziału, co oznacza, że nie uzasadnia stosowania k.p.a. do dokumentowania czynności kontroli granicznej w każdym przypadku.

Uzasadnienie

NSA zinterpretował art. 10d ust. 24 ustawy o Straży Granicznej w sposób funkcjonalny, wskazując, że odesłanie do k.p.a. dotyczy spraw uregulowanych w tym artykule, a nie w całym rozdziale. Wadliwość ta nie miała jednak istotnego wpływu na wynik sprawy.

Czy cudzoziemiec, który posiada wypełniony formularz wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej i deklaruje chęć jego złożenia podczas kontroli granicznej, może być pozbawiony prawa wjazdu na terytorium RP bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, posiadanie wypełnionego formularza wniosku o ochronę międzynarodową i deklarowanie chęci jego złożenia podczas kontroli granicznej powinno co najmniej wskazywać na istnienie wątpliwości, które wymagają przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach.

Uzasadnienie

NSA uznał, że próba złożenia wniosku o ochronę międzynarodową podczas przekraczania granicy, nawet jeśli nie została formalnie przyjęta, powinna wzbudzić wątpliwości organu i skłonić do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a nie do natychmiastowej odmowy wjazdu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną Komendanta Głównego Straży Granicznej od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (25)

Główne

ustawa o cudzoziemcach art. 28 § 1

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

ustawa o cudzoziemcach art. 28 § 2

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

ustawa o cudzoziemcach art. 34 § 2

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

ustawa o cudzoziemcach art. 30

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

ustawa o cudzoziemcach art. 34 § 1

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa o cudzoziemcach art. 33 § 2

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

kodeks graniczny Schengen art. 6 § 1

Rozporządzenie (UE) nr 2016/399 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen)

kodeks graniczny Schengen art. 14 § 1

Rozporządzenie (UE) nr 2016/399 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen)

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o Straży Granicznej art. 10d § 24

Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej

ustawa o Straży Granicznej art. 11 § 1

Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej

k.p.a. art. 7