Orzeczenie · 2025-10-07

II OSK 833/23Oddalenie skargi kasacyjnej warunki zabudowy

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-07
NSAAdministracyjneWysokansa
warunki zabudowyplan miejscowyzagospodarowanie przestrzennepostępowanie administracyjnebezprzedmiotowość postępowaniaKPAu.p.z.p.Konstytucja RPzasada legalizmu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez J.S. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu o umorzeniu postępowania administracyjnego. Przedmiotem sporu było uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu objętego wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy w trakcie toczącego się postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Konstytucji RP (art. 2, 8 ust. 1 i 2) oraz przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 4 ust. 2, 59 ust. 1, 65 ust. 1 pkt 2) i Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 105). Kwestionował prymat planu miejscowego nad zasadami demokratycznego państwa prawnego oraz zasadę lex retro non agit w kontekście uchwalenia planu po wszczęciu postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, oddalił ją. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 4 ust. 2 i art. 59 ust. 1 u.p.z.p., decyzja o warunkach zabudowy może być wydana jedynie w przypadku braku planu miejscowego. W związku z tym, uchwalenie planu w trakcie postępowania czyni je bezprzedmiotowym, co obliguje do jego umorzenia na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Sąd uznał, że stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie NSA i nie narusza Konstytucji RP, a organy mają obowiązek stosować przepisy obowiązujące w dacie wydawania decyzji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Umorzenie postępowania o warunki zabudowy w przypadku uchwalenia planu miejscowego, interpretacja art. 4 ust. 2 i art. 59 ust. 1 u.p.z.p. w kontekście zasady legalizmu i bezprzedmiotowości postępowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy plan miejscowy został uchwalony w trakcie toczącego się postępowania o warunki zabudowy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w trakcie postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy czyni to postępowanie bezprzedmiotowym i obliguje do jego umorzenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, uchwalenie planu miejscowego czyni postępowanie o ustalenie warunków zabudowy bezprzedmiotowym i wymaga jego umorzenia na podstawie art. 105 KPA.

Uzasadnienie

Przepisy art. 4 ust. 2 i art. 59 ust. 1 u.p.z.p. stanowią, że decyzja o warunkach zabudowy może być wydana tylko w przypadku braku planu miejscowego. W związku z tym, wejście w życie planu w trakcie postępowania sprawia, że dalsze prowadzenie postępowania jest niedopuszczalne i powinno zostać umorzone.

Czy przepisy art. 4 ust. 2 i art. 59 ust. 1 u.p.z.p. oraz art. 105 KPA, w kontekście umorzenia postępowania o warunki zabudowy z powodu uchwalenia planu miejscowego, naruszają zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie naruszają zasad demokratycznego państwa prawnego, a ich stosowanie w opisanej sytuacji jest zgodne z prawem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że stosowanie przepisów u.p.z.p. i KPA w sposób prowadzący do umorzenia postępowania o warunki zabudowy po uchwaleniu planu miejscowego jest zgodne z zasadą legalizmu i nie narusza konstytucyjnych zasad ochrony praw nabytych czy zaufania do władzy publicznej. Ugruntowane orzecznictwo NSA potwierdza prawidłowość takiego podejścia.

Czy w postępowaniu administracyjnym należy stosować przepisy obowiązujące w dniu wszczęcia postępowania, czy w dniu wydawania decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organy administracji mają obowiązek stosować przepisy powszechnie obowiązującego prawa, które są aktualne na dzień wydawania decyzji.

Uzasadnienie

Zasada legalizmu nakłada na organy obowiązek stosowania prawa obowiązującego w momencie podejmowania rozstrzygnięcia. W przypadku uchwalenia planu miejscowego w trakcie postępowania, organy muszą uwzględnić ten fakt przy wydawaniu decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (11)

Główne

u.p.z.p. art. 4 § ust. 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy jedynie w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

u.p.z.p. art. 59 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Zmiana zagospodarowania terenu wymaga ustalenia warunków zabudowy w drodze decyzji jedynie w sytuacji braku planu miejscowego.

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowanie administracyjne podlega umorzeniu, gdy stało się bezprzedmiotowe.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 8 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 8 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.z.p. art. 4 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 65 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez przyznanie prymatu normom u.p.z.p. nad zasadami demokratycznego państwa prawnego. • Naruszenie art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. • Naruszenie art. 4 ust. 2 i art. 59 ust. 1 u.p.z.p. poprzez ich prymat nad zasadami konstytucyjnymi. • Naruszenie zasady lex retro non agit i ochrony praw nabytych przez art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. • Naruszenie art. 105 k.p.a. poprzez jego bezzasadne zastosowanie. • Błędna interpretacja przesłanki 'braku planu miejscowego'. • Niewłaściwe stosowanie stanu prawnego obowiązującego w dniu wydawania decyzji zamiast stanu z dnia wszczęcia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu objętego wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, uniemożliwia kontynuowanie postępowania objętego wnioskiem z uwagi na jego bezprzedmiotowość • określenie sposobu zabudowy terenu w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania stanowi wyjątek i zgodnie z art. 4 ust. 2 u.p.z.p. dopuszczalne jest jedynie w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania • organy administracji obu instancji z chwilą przyjęcia na danym terenie planu miejscowego tracą kompetencję do rozstrzygania sprawy ustalenia warunków zabudowy w ramach postępowania administracyjnego • jedynym dopuszczalnym zakończeniem toczącego się postępowania jest decyzja o jego umorzeniu • organy mają bowiem obowiązek swoje działania opierać na zasadzie legalizmu, tj. muszą stosować przepisy powszechnie obowiązującego prawa, a w świetle istniejących przepisów na dzień wydawania decyzji zobligowane były uwzględnić uchwalenie i wejście w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Skład orzekający

Jerzy Stankowski

sprawozdawca

Mirosław Gdesz

przewodniczący

Tomasz Bąkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania o warunki zabudowy w przypadku uchwalenia planu miejscowego, interpretacja art. 4 ust. 2 i art. 59 ust. 1 u.p.z.p. w kontekście zasady legalizmu i bezprzedmiotowości postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy plan miejscowy został uchwalony w trakcie toczącego się postępowania o warunki zabudowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w planowaniu przestrzennym, które ma bezpośrednie przełożenie na praktykę prawniczą i inwestycyjną.

“Plan miejscowy uchwalony w trakcie postępowania? Sąd wyjaśnia, dlaczego sprawa musi zostać umorzona.”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst