II OSK 56/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka X Sp. z o.o. zaskarżyła uchwałę Rady Gminy Zambrów w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru Czerwony Bór, argumentując naruszenie swojego interesu prawnego i prawa własności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, uznając uchwałę za zgodną z prawem. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów o planowaniu przestrzennym i Konstytucji RP, a także naruszenie przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, stosując art. 189 P.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i odrzucił skargę. Sąd kasacyjny uznał, że skarżąca spółka, będąca jedynie dzierżawcą działki, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi na uchwałę intencyjną na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Sąd podkreślił, że uchwała o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego ma charakter aktu prawa wewnętrznego, nie wywołuje skutków na zewnątrz i nie narusza bezpośrednio interesu prawnego podmiotu, który nie jest właścicielem nieruchomości. Interes prawny musi wynikać z normy prawa materialnego, a nie z faktycznego władania nieruchomością.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kręgu podmiotów posiadających legitymację procesową do zaskarżania uchwał dotyczących planowania przestrzennego, zwłaszcza w kontekście praw dzierżawców.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dzierżawcy i uchwały intencyjnej; może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów uchwał lub sytuacji prawnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dzierżawca nieruchomości posiada interes prawny do zaskarżenia uchwały rady gminy o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dzierżawca nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym do zaskarżenia uchwały intencyjnej, ponieważ jego prawa wynikają z umowy cywilnoprawnej i są zależne od praw właściciela, a uchwała taka nie wywołuje skutków materialnoprawnych.
Uzasadnienie
Sąd kasacyjny uznał, że uchwała o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego ma charakter aktu prawa wewnętrznego i nie narusza bezpośrednio interesu prawnego podmiotu, który nie jest właścicielem nieruchomości. Interes prawny musi wynikać z normy prawa materialnego, a nie z faktycznego władania nieruchomością.
Czy uchwała o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego narusza prawo własności lub wolność działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego ma charakter intencyjny i nie przesądza o przeznaczeniu terenu ani nie kształtuje sytuacji prawnej podmiotów spoza systemu administracji publicznej, w związku z czym nie może naruszać prawa własności ani wolności działalności gospodarczej.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że uchwała intencyjna jedynie określa obszar objęty planem i nie zawiera wskazań co do zgodności z przepisami ani propozycji przeznaczenia terenu, przez co nie wywołuje skutków materialnoprawnych.
Przepisy (14)
Główne
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Przepis ten stanowi podstawę do zaskarżania uchwał organów gminy przez podmioty, których interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Sąd uznał, że dzierżawca nie posiada interesu prawnego w rozumieniu tego przepisu.
P.p.s.a. art. 189
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten umożliwia NSA uchylenie orzeczenia WSA i odrzucenie skargi, jeżeli istniały podstawy do odrzucenia skargi przez sąd pierwszej instancji.
P.p.s.a. art. 58 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki odrzucenia skargi, w tym brak naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 14 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Konstytucja RP art. 21 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 22
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
P.p.s.a. art. 134 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 193
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca spółka, będąc dzierżawcą, nie posiada interesu prawnego do zaskarżenia uchwały intencyjnej o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego.
Odrzucone argumenty
Uchwała o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego narusza prawo własności i wolność działalności gospodarczej skarżącej spółki. • Uchwała intencyjna została podjęta z naruszeniem zasady proporcjonalności i przekroczeniem władztwa planistycznego gminy.
Godne uwagi sformułowania
Dzierżawca nie posiada interesu prawnego na gruncie art. 101 ust. 1 u.s.g. • Skarga złożona na podstawie przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis. • Uchwała o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu ma charakter aktu prawa wewnętrznego, które wiążą tylko organ gminy, nie wywołują skutków na zewnątrz. • Interes prawny musi wynikać z normy prawa materialnego, a nie z faktycznego władania nieruchomością.
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący
Małgorzata Masternak - Kubiak
sprawozdawca
Magdalena Dobek-Rak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów posiadających legitymację procesową do zaskarżania uchwał dotyczących planowania przestrzennego, zwłaszcza w kontekście praw dzierżawców."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dzierżawcy i uchwały intencyjnej; może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów uchwał lub sytuacji prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia legitymacji procesowej w sprawach planowania przestrzennego, co jest kluczowe dla prawników zajmujących się tą dziedziną. Pokazuje, jak sąd rozgranicza interes prawny od faktycznego.
“Dzierżawca nie może skarżyć planu miejscowego? NSA wyjaśnia, kto ma interes prawny.”
Dane finansowe
WPS: 300 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.