II OSK 525/26Odrzucenie skargi o wznowienie postępowania po terminie 77
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez adwokata M. M. od postanowienia WSA w Warszawie, które odrzuciło jego skargę o wznowienie postępowania. Skarga o wznowienie dotyczyła postanowienia referendarza sądowego przyznającego wynagrodzenie za zastępstwo prawne z urzędu. Adwokat domagał się wyższej kwoty, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisów dotyczących minimalnych stawek wynagrodzenia za pomoc prawną. WSA odrzucił skargę o wznowienie, wskazując na upływ 5-letniego terminu przewidzianego w art. 278 p.p.s.a. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził prawidłowość stanowiska WSA. Sąd podkreślił, że choć art. 190 ust. 4 Konstytucji RP stanowi podstawę do wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia TK o niezgodności przepisu z Konstytucją, to wznowienie to musi nastąpić "na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania". Oznacza to, że termin 5 lat określony w art. 278 p.p.s.a. ma zastosowanie również w takich przypadkach, gdyż ochrona prawomocności orzeczeń sądowych jest wartością konstytucyjną. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że postanowienie referendarza sądowego uprawomocniło się w dniu 8 września 2018 r., a skarga o wznowienie została wniesiona 4 czerwca 2024 r., czyli po upływie ustawowego terminu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.
Dotyczy spraw sądowoadministracyjnych i specyfiki wznowienia postępowania na gruncie p.p.s.a.
Zagadnienia prawne (2)
Czy termin 5 lat do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, określony w art. 278 p.p.s.a., ma zastosowanie również w sytuacji, gdy podstawą wznowienia jest orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego wydano prawomocne orzeczenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, termin 5 lat do wniesienia skargi o wznowienie postępowania ma zastosowanie również w sytuacji, gdy podstawą wznowienia jest orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że art. 190 ust. 4 Konstytucji RP stanowi, iż wznowienie postępowania następuje "na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania". Oznacza to, że przepisy proceduralne, w tym dotyczące terminów, nadal obowiązują. Ochrona prawomocności orzeczeń sądowych jest wartością konstytucyjną, a instytucja wznowienia postępowania jest środkiem nadzwyczajnym, który nie może być stosowany bez żadnych ograniczeń czasowych.
Czy skarga o wznowienie postępowania od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu może być wniesiona po upływie 5 lat od jego uprawomocnienia się, nawet jeśli podstawą jest orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga o wznowienie postępowania od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu nie może być wniesiona po upływie 5 lat od jego uprawomocnienia się, nawet jeśli podstawą jest orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego.
Uzasadnienie
Postanowienie referendarza sądowego uprawomocniło się w dniu 8 września 2018 r. Skarga o wznowienie postępowania została wniesiona 4 czerwca 2024 r., co oznacza uchybienie 5-letniemu terminowi z art. 278 p.p.s.a. Orzeczenie TK o niezgodności przepisu z Konstytucją nie znosi obowiązku dochowania tego terminu.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (23)
Główne
p.p.s.a. art. 272 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa wznowienia postępowania w oparciu o wyrok TK.
p.p.s.a. art. 278
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Termin 5 lat do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa wznowienia postępowania w oparciu o orzeczenie TK.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada szybkości i sprawności postępowania.
p.p.s.a. art. 182 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania skargi kasacyjnej od postanowienia kończącego postępowanie na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu badanie nieważności postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zastosowanie do rozpoznania skargi kasacyjnej od postanowienia.
p.p.s.a. art. 269 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zarzut naruszenia polegający na zaniechaniu zastosowania się do wykładni prawa.
p.p.s.a. art. 270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa wznowienia postępowania.
p.p.s.a. art. 271
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa wznowienia postępowania.
p.p.s.a. art. 273
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa wznowienia postępowania.
p.p.s.a. art. 276
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zarzut naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 280 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa odrzucenia skargi o wznowienie.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 8 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Stosowanie przepisów UE i ratyfikowanych umów międzynarodowych.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie praw i wolności.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1 zdanie drugie
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Równość wobec prawa.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności.
Konstytucja RP art. 92 § ust. 1 zdanie pierwsze
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zakres delegacji ustawowej do wydawania rozporządzeń.
Dz. U. z 2023 r. poz. 2631 art. § 2 pkt 1 w związku z § 4 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Przepisy dotyczące kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, uznane za niezgodne z Konstytucją.
Dz. U. z 2023 r. poz. 1964, ze zm.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Stawki minimalne opłat za czynności adwokackie.
Ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego art. art. 408 k.p.c.
Zmiana terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania cywilnego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 278 p.p.s.a. w zw. z art. 190 ust. 4, art. 8 ust. 2, art. 87 ust. 1 i art. 2 Konstytucji RP – przez błędną wykładnię uznającą dopuszczalność ograniczenia możliwości wznowienia postępowania w sytuacji, gdy podstawa żądania wynika z orzeczenia TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją. • Naruszenie art. 269 § 1 p.p.s.a. oraz art. 190 p.p.s.a. – polegające na zaniechaniu zastosowania się do wykładni prawa nakazującej interpretację przepisów p.p.s.a. dotyczących wznowienia postępowania w sposób prokonstytucyjny. • Naruszenie art. 58 § 1 pkt 6, art. 58 § 3 w zw. z art. 276 p.p.s.a., art. 278 p.p.s.a. – polegające na odrzuceniu skargi o wznowienie w sytuacji, gdy żądanie wynikało ze stwierdzenia przez TK niezgodności z Konstytucją przepisów, na podstawie których wydano postanowienie.
Godne uwagi sformułowania
ochrona prawomocności orzeczeń sądowych • instytucja wznowienia postępowania jest instrumentem wyjątkowym • podważenie prawomocności powinno być możliwe jedynie w określonym czasie od uprawomocnienia się orzeczenia • nie można absolutyzować prawa do wznowienia postępowania ustanowionego w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy spraw sądowoadministracyjnych i specyfiki wznowienia postępowania na gruncie p.p.s.a.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem do wznowienia postępowania po orzeczeniu TK a zasadą prawomocności orzeczeń, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego otwiera drzwi do wznowienia każdego postępowania? NSA odpowiada: niekoniecznie!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.