Orzeczenie · 2026-01-14

II OSK 496/25Oddalenie skargi kasacyjnej zezwolenie na pobyt UE

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-01-14
NSAAdministracyjneWysokansa
cudzoziemcyzezwolenie na pobytrezydent długoterminowy UEbezczynność organuustawa o pomocy obywatelom Ukrainyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiNSAsądownictwo administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną I.G. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1a p.p.s.a. przez nieuzasadnione oddalenie skargi, mimo bezczynności organu, oraz art. 149 § 1 i 1a p.p.s.a. w zw. z art. 100c ust. 1 lit. c oraz ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (u.p.o.u.), poprzez uznanie, że biegi terminów na załatwienie spraw dotyczących zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE są zawieszone do 30 września 2025 r. NSA, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, stwierdził, że nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. Sąd I instancji nie naruszył przepisów, gdyż regulacja u.p.o.u. (art. 100c i 100d) wyłączała możliwość stwierdzenia bezczynności organu w okresie jej obowiązywania. Wniosek skarżącego złożono w listopadzie 2023 r., a zatem skutek nierozpoczęcia biegu terminu na załatwienie sprawy był prawidłowy. NSA podkreślił, że choć art. 100d u.p.o.u. zawieszał rozpatrywanie wniosków, to jego przedłużenie na okres po 30 czerwca 2024 r. mogło naruszać zasadę proporcjonalności. Niemniej, w dacie orzekania, nawet przy zastosowaniu przepisów o cudzoziemcach, nie zachodziła przeszkoda do kwalifikacji sposobu rozpatrywania wniosku jako naruszenia prawa w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy dotyczących zawieszenia biegu terminów w sprawach zezwoleń na pobyt oraz ich wpływu na możliwość stwierdzenia bezczynności organu. Kwestia proporcjonalności przedłużania tych przepisów.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i okresu obowiązywania przepisów. Wartość precedensowa może być ograniczona przez przyszłe zmiany legislacyjne lub odmienną interpretację przepisów dotyczących proporcjonalności.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w okresie obowiązywania przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zawieszających biegi terminów do załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt, organ może zostać uznany za pozostający w bezczynności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w okresie obowiązywania przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, które zawieszają biegi terminów do załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt, organ nie może być uznany za pozostający w bezczynności.

Uzasadnienie

Przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa wprowadzają zasadę, zgodnie z którą biegi terminów na załatwienie spraw dotyczących m.in. udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE nie rozpoczynają się, a rozpoczęte ulegają zawieszeniu. Zaprzestanie czynności przez organ lub dokonywanie ich z opóźnieniem w tym okresie nie może być podstawą do wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności.

Czy przedłużenie obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy na okres po 30 czerwca 2024 r. narusza zasadę proporcjonalności i konstytucyjne prawa do sądu?

Odpowiedź sądu

Przedłużenie obowiązywania art. 100d u.p.o.u. na okres po 30 czerwca 2024 r. może naruszać zasadę proporcjonalności i prawa do sądu, jednakże w niniejszej sprawie, ze względu na datę złożenia wniosku, nie miało to wpływu na rozstrzygnięcie.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że okres ponad dwóch lat, na jaki przedłużono obowiązywanie art. 100d u.p.o.u., może być uznany za nadmierny, naruszający zasadę proporcjonalności oraz art. 45 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, a także art. 47 i art. 52 ust. 1 Karty Praw Podstawowych. Jednakże, ponieważ wniosek skarżącego został złożony w listopadzie 2023 r., a przepisy te miały zastosowanie, nie można było skutecznie zarzucić organowi bezczynności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (15)

Główne

u.p.o.u. art. 100c § ust. 1 pkt 1 lit. c oraz ust. 3 pkt 1 i 2

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Przepis ten, wraz z art. 100d, wprowadza zasadę zawieszenia biegu terminów do załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt w określonym okresie.

u.p.o.u. art. 100d

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Przepis ten, powielając regulację art. 100c, rozciągnął wpływające na bieg terminu postanowienia na okres od 1 stycznia 2023 r. do 30 września 2025 r., wyłączając możliwość stwierdzenia bezczynności organu.

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut naruszenia przez Sąd I instancji poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi, podczas gdy organ dopuścił się bezczynności.

p.p.s.a. art. 149 § § 1 i 1a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut naruszenia przez Sąd I instancji poprzez uznanie, że biegi terminów na załatwienie spraw dotyczących zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE są zawieszone.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzeczenia NSA o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.c. art. 210 § ust. 1

Ustawa o cudzoziemcach

W związku z art. 223 u.c., stanowi przeszkodę do kwalifikacji sposobu rozpatrywania wniosku jako naruszenia prawa w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.

u.c. art. 223

Ustawa o cudzoziemcach

W związku z art. 210 ust. 1 u.c., stanowi przeszkodę do kwalifikacji sposobu rozpatrywania wniosku jako naruszenia prawa w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.

k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja bezczynności organu, która w niniejszej sprawie nie mogła być stwierdzona z uwagi na przepisy u.p.o.u.

k.p.a. art. 36 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy terminów załatwiania spraw administracyjnych.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu, które może być naruszone przez nadmierne przedłużanie procedur.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada proporcjonalności, która może być naruszona przez nadmierne przedłużanie procedur.

Karta Praw Podstawowych art. 47

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do oikeuden, które może być naruszone przez nadmierne przedłużanie procedur.

Karta Praw Podstawowych art. 52 § ust. 1

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

Ograniczenia praw i wolności, które muszą być proporcjonalne i niezbędne.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1a p.p.s.a. przez nieuzasadnione oddalenie skargi, podczas gdy organ dopuścił się bezczynności. • Naruszenie art. 149 § 1 i 1a p.p.s.a. w zw. z art. 100c ust. 1 lit. c oraz ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy przez uznanie, że biegi terminów na załatwienie spraw dotyczących zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE są zawieszone do 30 września 2025 r.

Godne uwagi sformułowania

wskazana w podstawie skargi kasacyjnej regulacja u.p.o.u. nie mogła w sprawie poddanej kontroli Sądu znajdować zastosowania • zasada, zgodnie z którą bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących m.in. udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu • zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w tych sprawach lub ich dokonywanie z opóźnieniem nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności • przedłużenie obowiązywania art. 100d u.p.o.u. na okres po 30 czerwca 2024 r. [...] traktować jako naruszające zasadę proporcjonalności

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący

Paweł Miładowski

członek

Grzegorz Antas

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy dotyczących zawieszenia biegu terminów w sprawach zezwoleń na pobyt oraz ich wpływu na możliwość stwierdzenia bezczynności organu. Kwestia proporcjonalności przedłużania tych przepisów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i okresu obowiązywania przepisów. Wartość precedensowa może być ograniczona przez przyszłe zmiany legislacyjne lub odmienną interpretację przepisów dotyczących proporcjonalności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii prawnej związanej z legalizacją pobytu cudzoziemców w Polsce w kontekście przepisów specustawy ukraińskiej. Pokazuje, jak przepisy nadzwyczajne wpływają na standardowe procedury administracyjne i dostęp do sądu.

“Czy przepisy specustawy ukraińskiej blokują dostęp do sądu w sprawach zezwoleń na pobyt?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst