II OSK 48/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Dolnośląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który stwierdził bezczynność Wojewody w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy dla A.Z. WSA zobowiązał Wojewodę do załatwienia wniosku w terminie 30 dni, stwierdził rażące naruszenie prawa i przyznał skarżącej 2.500 zł. Wojewoda zarzucił naruszenie przepisów, wskazując m.in. na wydanie decyzji po wniesieniu skargi na bezczynność oraz na wejście w życie nowelizacji ustawy o cudzoziemcach, która zmieniła terminy. NSA uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uchylając punkt wyroku zobowiązujący do wydania decyzji, ponieważ decyzja została już wydana. Sąd podkreślił, że kontrola legalności powinna uwzględniać przepisy obowiązujące w okresie, którego skarga dotyczy, a wydanie decyzji po wejściu w życie nowelizacji nie niweczy oceny bezczynności i przewlekłości, które miały miejsce wcześniej. NSA utrzymał w mocy stwierdzenie bezczynności organu z rażącym naruszeniem prawa (ponad trzy lata oczekiwania) oraz przyznanie skarżącej kwoty 2.500 zł, uznając ją za adekwatną do zwłoki. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. uznano za bezzasadny, gdyż uzasadnienie WSA było kompletne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących bezczynności organów administracji, w szczególności w kontekście nowelizacji przepisów proceduralnych i prawa o cudzoziemcach. Ustalenie momentu oceny bezczynności i wpływu zmian prawa na ocenę zachowania organu.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów w trakcie postępowania administracyjnego i sądowego. Konkretne zastosowanie do spraw dotyczących zezwoleń na pobyt.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd administracyjny może zobowiązać organ do wydania decyzji, jeśli sprawa została już załatwiona przed wydaniem wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sprawa została załatwiona przed wydaniem wyroku, sąd powinien zastosować art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i stwierdzić bezczynność lub przewlekłość, ale nie zobowiązywać do wydania aktu.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że zobowiązanie do wydania aktu jest możliwe tylko, gdy akt nie został wydany na dzień orzekania. W przypadku załatwienia sprawy po wniesieniu skargi, ale przed wyrokiem, stosuje się inne przepisy.
Czy nowelizacja ustawy o cudzoziemcach z 2022 r. może wyłączyć bezprawność zachowania organu, które miało miejsce przed jej wejściem w życie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nowelizacja nie może wyłączyć bezprawności zachowań organu, które już zaistniały według stanu prawnego obowiązującego w momencie wystąpienia tych zachowań.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił zasadę tempus regit actum i wskazał, że kontrola legalności braku wydania aktu powinna być dokonana z uwzględnieniem przepisów obowiązujących w okresie, którego skarga dotyczy. Wydłużony termin na załatwienie sprawy nie mógł mieć wpływu na ocenę bezczynności, która miała miejsce przed wejściem w życie nowelizacji.
Czy przyznanie sumy pieniężnej na rzecz strony skarżącej jest uzasadnione w przypadku stwierdzenia bezczynności organu trwającej ponad trzy lata?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przyznanie sumy pieniężnej jest uzasadnione jako środek dyscyplinująco-represyjny i rekompensata za doznany uszczerbek, jeśli organ dopuścił się rażącej zwłoki.
Uzasadnienie
NSA uznał przyznanie 2.500 zł za prawidłowe i odpowiednie względem zwłoki, podkreślając, że nie jest to odszkodowanie, ale środek mający na celu zrekompensowanie uszczerbku i zdyscyplinowanie organu.
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku załatwienia sprawy po wniesieniu skargi na bezczynność, sąd powinien zastosować art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i stwierdzić bezczynność lub przewlekłość.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, ale tylko jeśli akt taki nie został wydany na dzień orzekania.
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może orzec o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Ustawa o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw art. 13 § ust. 3
Nowelizacja wprowadziła art. 112a ustawy o cudzoziemcach, który wszedł w życie 29 stycznia 2022 r. i określił terminy załatwiania spraw.
Ustawa o cudzoziemcach art. 112a
Przepis określający terminy załatwiania spraw o zezwolenie na pobyt czasowy.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. można skutecznie postawić, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów lub nie wskazuje stanu faktycznego i jego podstaw.
k.p.a. art. 35 § § 1 i § 3
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący terminów załatwiania spraw administracyjnych.
k.p.a. art. 36 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący obowiązku zawiadomienia strony o zwłoce w załatwieniu sprawy.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania przez NSA.
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w szczególnie uzasadnionym przypadku.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez zobowiązanie organu do wydania decyzji, która została już wydana.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 13 ust. 3 ustawy o zmianie ustawy o cudzoziemcach, dotyczący nieuwzględnienia nowelizacji przy liczeniu terminów. • Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. dotyczący wadliwości uzasadnienia wyroku WSA.
Godne uwagi sformułowania
Kontrola legalności braku wydania odpowiedniego aktu kończącego postępowanie powinna być dokonana z uwzględnieniem przepisów obowiązujących w okresie, którego skarga dotyczy. • Zasadnicza zasada prawa czasowego - tempus regit actum, skutki określonych zdarzeń prawnych należy oceniać według stanu prawnego obowiązującego w momencie zaistnienia tych zdarzeń. • Przyznanie sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu.
Skład orzekający
Jan Szuma
sędzia
Leszek Kiermaszek
sędzia
Małgorzata Miron
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności organów administracji, w szczególności w kontekście nowelizacji przepisów proceduralnych i prawa o cudzoziemcach. Ustalenie momentu oceny bezczynności i wpływu zmian prawa na ocenę zachowania organu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów w trakcie postępowania administracyjnego i sądowego. Konkretne zastosowanie do spraw dotyczących zezwoleń na pobyt.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne radzą sobie z problemem długotrwałej bezczynności organów, zwłaszcza w kontekście zmian prawnych. Jest to istotne dla prawników procesowych i osób zajmujących się prawem migracyjnym.
“NSA: Zmiana prawa nie zmaże winy za wieloletnią bezczynność urzędu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.