II OSK 47/21Plan zagospodarowania teren nauki własność zasiedzenie
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na uchwałę Rady Miasta Stołecznego Warszawy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący kwestionowali przeznaczenie ich nieruchomości na cele publiczne (teren usług nauki), argumentując, że ich prawo własności, nabyte przez zasiedzenie z mocą wsteczną, zostało naruszone. Zarzucali sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 365 § 1 KPC i art. 172 § 3 KC przez niezastosowanie wiążącej mocy postanowienia o zasiedzeniu oraz naruszenie przepisów o planowaniu przestrzennym i Konstytucji przez ograniczenie prawa własności. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że w momencie uchwalania planu miejscowego, prawo własności skarżących nie było ujawnione w księdze wieczystej, która wskazywała Uniwersytet Warszawski jako właściciela. NSA uznał, że przeznaczenie terenu na cele naukowe, będące celem publicznym, było uzasadnione i nie naruszało istoty prawa własności, a także nie stanowiło nadużycia władztwa planistycznego. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, uznając uzasadnienie wyroku WSA za wystarczające.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie pierwszeństwa danych z księgi wieczystej nad prawem nabytym przez zasiedzenie (ale jeszcze nieujawnionym) przy ocenie legalności planu miejscowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy prawo własności ujawnia się w księdze wieczystej po uchwaleniu planu, a poprzednim właścicielem był podmiot publiczny.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przeznaczenie nieruchomości prywatnej na cele publiczne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jest dopuszczalne, gdy prawo własności zostało nabyte przez zasiedzenie, a w momencie uchwalania planu nieruchomość widniała jako własność poprzedniego właściciela w księdze wieczystej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jest dopuszczalne, jeśli w momencie uchwalania planu nieruchomość widniała jako własność poprzedniego właściciela w księdze wieczystej, a przeznaczenie na cele publiczne nie narusza istoty prawa własności i jest uzasadnione interesem publicznym.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w dacie uchwalania planu miejscowego prawo własności skarżących nie było ujawnione w księdze wieczystej, która wskazywała Uniwersytet Warszawski jako właściciela. Przeznaczenie terenu na cele naukowe (cel publiczny) nie naruszało istoty prawa własności i było proporcjonalne do interesu publicznego.
Czy sąd administracyjny jest związany postanowieniem o zasiedzeniu nieruchomości przy ocenie legalności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego przed ujawnieniem prawa własności w księdze wieczystej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd administracyjny ocenia legalność planu na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie jego uchwalenia, uwzględniając dane z księgi wieczystej, nawet jeśli późniejsze orzeczenie o zasiedzeniu stwierdza nabycie własności z wcześniejszą datą.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że Sąd I instancji prawidłowo ustalił stan własności na dzień uchwalenia planu, opierając się na treści księgi wieczystej. Zasiedzenie wywołuje rozbieżność między stanem faktycznym a księgą, a orzeczenie o zasiedzeniu ma charakter deklaratoryjny i dopiero umożliwia wpis do księgi.
Czy naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. następuje, gdy uzasadnienie wyroku WSA nie zawiera stanowiska odnośnie stanu faktycznego lub jest sporządzone w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną?
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie to następuje w takich przypadkach.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. ma miejsce, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego lub jest niekontrolowalne. W niniejszej sprawie uzasadnienie WSA spełniało wymogi, umożliwiając kontrolę instancyjną.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (19)
Główne
u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 7
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Niewłaściwe zastosowanie w zw. z art. 28 u.p.z.p., art. 140 k.c. i art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 i 3 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji przez przeznaczenie nieruchomości prywatnej pod inwestycje celu publicznego.
u.p.z.p. art. 6 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Niewłaściwe zastosowanie w zw. z art. 28 u.p.z.p., art. 140 k.c. i art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 i 3 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji przez przeznaczenie nieruchomości prywatnej pod inwestycje celu publicznego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Niezastosowanie i nieuzasadniona odmowa uznania wiążącej mocy postanowienia o zasiedzeniu.
k.c. art. 172 § § 3
Kodeks cywilny
Błędna wykładnia i uznanie, że nabycie własności przez zasiedzenie następuje z chwilą wydania orzeczenia, a nie z upływem okresu posiadania.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Naruszenie istoty prawa własności przez przeznaczenie nieruchomości pod inwestycje celu publicznego.
Konstytucja RP art. 21 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie prawa własności.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie prawa własności.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie prawa własności.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie ograniczeń prawa własności.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie poprzez zaniechanie uzasadnienia prawnego wyroku i bezkrytyczne przedstawienie stanowiska organu.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie poprzez zaniechanie dokonania kontroli działalności organu administracji.
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie poprzez zaniechanie oceny zarzutów skargi.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Naruszenie zasad ustroju sądów administracyjnych.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Naruszenie zasad ustroju sądów administracyjnych.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie zasady zaufania do organów państwa.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie prawa do równego traktowania.
p.p.s.a. art. 170
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie poprzez zaniechanie wyjaśnienia przyczyn odstąpienia od wcześniejszego stanowiska sądu.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie poprzez wadliwe przedstawienie stanu sprawy.
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Podstawa zaskarżenia uchwały przez podmiot prywatny.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 365 § 1 KPC i art. 172 § 3 KC przez niezastosowanie wiążącej mocy postanowienia o zasiedzeniu. • Naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 7 i art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z art. 140 KC i art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 i 3 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji przez przeznaczenie nieruchomości prywatnej pod inwestycje celu publicznego. • Naruszenie art. 141 § 4, art. 134 § 1 i art. 147 § 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie kontroli, oceny zarzutów i uzasadnienia wyroku. • Naruszenie art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 170 p.p.s.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia przyczyn odstąpienia od wcześniejszego stanowiska sądu. • Naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe przedstawienie stanu sprawy.
Godne uwagi sformułowania
przedmiotowy teren w dniu uchwalania planu (tj. 18 czerwca 2009 r.) nie był własnością skarżących • zasiedzenie wywołuje rozbieżność między rzeczywistym stanem a treścią księgi wieczystej • Nabycie własności przez zasiedzenie nie korzysta ze wzmocnionej ochrony, w przeciwieństwie do wiarygodności ksiąg wieczystych • prawidłowo organ planistyczny oraz Sąd I instancji przyznały prymat treści ksiąg wieczystych na dzień podjęcia uchwały • Błędne byłyby bowiem ustalenia sprzeczne z ówczesną treścią księgi wieczystej, konstruowane w oparciu o hipotetyczny, przyszły stan prawny • Prawo własności naruszone mogłoby być tylko wówczas, gdyby proces planistyczny ograniczył prawa właściciela co do swej istoty • Przeznaczenie gruntów na tereny usług nauki nie powoduje wyzbycia właściciela z istoty prawa własności
Skład orzekający
Jacek Chlebny
przewodniczący
Zofia Flasińska
sędzia
Marta Laskowska-Pietrzak
sędzia / sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie pierwszeństwa danych z księgi wieczystej nad prawem nabytym przez zasiedzenie (ale jeszcze nieujawnionym) przy ocenie legalności planu miejscowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy prawo własności ujawnia się w księdze wieczystej po uchwaleniu planu, a poprzednim właścicielem był podmiot publiczny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności prywatnej a interesem publicznym w kontekście planowania przestrzennego, z interesującym aspektem zasiedzenia i pierwszeństwa danych z księgi wieczystej.
“Księga wieczysta czy zasiedzenie? NSA rozstrzyga o pierwszeństwie przy planowaniu przestrzennym.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.