Orzeczenie · 2019-03-29

II OSK 3210/18Odmowa wydania zaświadczenia wpis do wykazu cudzoziemców niepożądanych

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2019-03-29

NSAAdministracyjneWysokansa

cudzoziemcybezpieczeństwo państwaSIS IIwykaz cudzoziemcówprawo do obronyprawo do życia prywatnegoprawo rodzinneinformacje niejawnepostępowanie administracyjneskarga kasacyjna

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną G. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę skarżącego na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Sprawa dotyczyła odmowy wydania zaświadczenia o braku danych G. D. w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, oraz w Systemie Informacyjnym Schengen (SIS II). Głównym zarzutem skarżącego było to, że wpis do SIS II, będący konsekwencją wpisu do wykazu, został dokonany bez wydania odrębnej decyzji administracyjnej, co miało naruszać przepisy prawa Unii Europejskiej (art. 24 ust. 1 rozporządzenia 1987/2006). Ponadto, skarżący podnosił, że całkowite pozbawienie go możliwości zapoznania się z podstawą faktyczną wpisu narusza jego prawo do obrony (art. 47 Karty Praw Podstawowych UE) oraz prawo do życia prywatnego i rodzinnego (art. 8 EKPC). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że pojęcie "decyzja" w art. 24 ust. 1 rozporządzenia 1987/2006 należy interpretować szeroko i nie musi ono oznaczać odrębnej decyzji administracyjnej w rozumieniu polskiego Kodeksu postępowania administracyjnego. Wpis do wykazu i SIS II może nastąpić na podstawie indywidualnej oceny organu, nawet jeśli nie przybiera ona formy zmaterializowanego rozstrzygnięcia, zwłaszcza gdy podstawą wpisu są przesłanki bezpieczeństwa państwa (art. 435 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach). Sąd podkreślił, że ograniczenie dostępu do informacji o podstawie faktycznej wpisu, wynikające z art. 444 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, jest uzasadnione ochroną informacji niejawnych i bezpieczeństwem państwa. Choć takie ograniczenie może utrudniać obronę, nie pozbawia strony prawa do skutecznej ochrony sądowej, zwłaszcza gdy sąd ma dostęp do materiałów niejawnych. Sąd uznał, że podanie podstawy prawnej wpisu (zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa) stanowi wystarczającą informację dla skarżącego, który jako cudzoziemiec wpisany do wykazu, z pewnością posiada wiedzę o okolicznościach uzasadniających taki wpis. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia prawa do życia rodzinnego, wskazując, że ochrona bezpieczeństwa państwa ma priorytet, a ingerencja w życie rodzinne była konieczna i proporcjonalna w kontekście zagrożenia dla bezpieczeństwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia "decyzja" w kontekście wpisów do SIS II, dopuszczalność ograniczenia dostępu do informacji niejawnych ze względu na bezpieczeństwo państwa, relacja między prawem krajowym a unijnym w sprawach cudzoziemców i bezpieczeństwa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu do wykazu cudzoziemców niepożądanych na podstawie zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa, gdzie informacje są niejawne.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wpis do Systemu Informacyjnego Schengen (SIS II) na podstawie art. 24 ust. 1 rozporządzenia 1987/2006 wymaga wydania odrębnej decyzji administracyjnej w formie pisemnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pojęcie "decyzja" w art. 24 ust. 1 rozporządzenia 1987/2006 należy interpretować szeroko i nie musi ono oznaczać odrębnej decyzji administracyjnej w rozumieniu polskiego Kodeksu postępowania administracyjnego. Wpis może nastąpić na podstawie indywidualnej oceny organu, nawet jeśli nie przybiera ona formy zmaterializowanego rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

Ustawodawca unijny nakazał indywidualną ocenę okoliczności przed wpisem, a niekoniecznie wydanie odrębnej decyzji administracyjnej. Przepisy prawa krajowego odsyłają do zasad proceduralnych, a polskie prawo przewiduje wpisy oparte na ocenie materiału dowodowego, nawet bez odrębnego rozstrzygnięcia.

Czy całkowite pozbawienie cudzoziemca możliwości zapoznania się z podstawą faktyczną wpisu do wykazu i SIS II, ze względu na ochronę informacji niejawnych, narusza prawo do obrony i prawo do życia prywatnego i rodzinnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ograniczenie dostępu do informacji o podstawie faktycznej wpisu, uzasadnione ochroną informacji niejawnych i bezpieczeństwem państwa, nie narusza prawa do obrony ani prawa do życia prywatnego i rodzinnego, pod warunkiem, że sąd ma dostęp do tych informacji, a strona jest poinformowana o podstawie prawnej wpisu i może skorzystać ze środków odwoławczych.

Uzasadnienie

Ochrona bezpieczeństwa państwa jest priorytetem. Choć dostęp do informacji może być ograniczony, sąd ma dostęp do materiałów niejawnych, a strona jest informowana o podstawie prawnej wpisu. Prawo do życia rodzinnego nie jest absolutne i może podlegać ograniczeniom ze względu na bezpieczeństwo państwa. Podanie podstawy prawnej wpisu stanowi wystarczającą informację dla cudzoziemca.

Czy polskie przepisy dotyczące odmowy udostępnienia informacji o podstawie faktycznej wpisu do wykazu i SIS II ze względu na ochronę informacji niejawnych są zgodne z prawem UE i EKPC?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, polskie przepisy nie są sprzeczne z prawem UE i EKPC, ponieważ ochrona bezpieczeństwa państwa jest nadrzędna, a ograniczenia muszą być przewidziane w ustawie i szanować istotę praw.

Uzasadnienie

Ograniczenia w dostępie do informacji niejawnych są dopuszczalne ze względu na bezpieczeństwo państwa, zgodnie z orzecznictwem TSUE i ETPC. Sąd zapoznał się z materiałami niejawnymi, a strona została poinformowana o podstawie prawnej wpisu, co zapewnia wystarczające gwarancje procesowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną G. D. od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (20)

Główne

u.o.c. art. 444 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o cudzoziemcach

Przepis ten reguluje odmowę wydania zaświadczenia o wpisie do wykazu cudzoziemców niepożądanych, w tym odmowę udostępnienia informacji o podstawie faktycznej wpisu, jeżeli dane są umieszczone w wykazie lub SIS II na podstawie art. 435 ust. 1 pkt 4.

u.o.c. art. 435 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o cudzoziemcach

Określa przesłankę wpisu do wykazu cudzoziemców niepożądanych, gdy wjazd i pobyt cudzoziemca stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa.

u.o.c. art. 444 § ust. 2

Ustawa o cudzoziemcach

Szef Urzędu odmawia cudzoziemcowi udostępnienia informacji o podstawie faktycznej wpisu, jeżeli jego dane są umieszczone w wykazie lub SIS II na podstawie art. 435 ust. 1 pkt 4.

rozporządzenie 1987/2006 art. 24 § ust. 1

Rozporządzenie (WE) nr 1987/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady

Wprowadza wymóg, aby dane dotyczące obywateli państw trzecich, w odniesieniu do których dokonano wpisu w celu odmowy pozwolenia na wjazd lub pobyt, były wprowadzane na podstawie krajowego wpisu wynikającego z decyzji podjętej na podstawie indywidualnej oceny przez właściwe organy administracyjne lub sądy zgodnie z zasadami proceduralnymi określonymi w prawie krajowym.

Karta Praw Podstawowych UE art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do skutecznej ochrony sądowej i do sprawiedliwego procesu.

EKPC art. 8

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego.

Pomocnicze

rozporządzenie 1987/2006 art. 41 § ust. 5

Rozporządzenie (WE) nr 1987/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady

Dotyczy prawa do żądania poprawienia lub usunięcia danych niezgodnych ze stanem faktycznym lub zamieszczonych z naruszeniem prawa.

rozporządzenie 1987/2006 art. 42 § ust. 2 lit. c

Rozporządzenie (WE) nr 1987/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady

Określa przypadki, w których informacje o wpisie nie są przekazywane, w tym ze względu na ochronę bezpieczeństwa narodowego, obronność kraju, bezpieczeństwo publiczne lub w celu przeciwdziałania, wykrywania, ścigania i karania przestępstw.

k.p.a. art. 219