II OSK 3018/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który stwierdził bezczynność Wojewody w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy obywatelowi Gruzji. Sąd pierwszej instancji uznał, że przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy nie mają zastosowania do obywatela Gruzji, a terminy do załatwienia sprawy zostały naruszone. Wojewoda w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, kwestionując m.in. wykładnię przepisów dotyczących cudzoziemców oraz sposób liczenia terminów. NSA uznał za usprawiedliwione zarzuty naruszenia prawa materialnego, przyznając rację Wojewodzie, że przepisy art. 100c i 100d ustawy o cudzoziemcach (u.o.p.) mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, a nie tylko obywateli Ukrainy. Niemniej jednak, NSA stwierdził, że mimo błędnego uzasadnienia WSA, ostateczny wynik sprawy jest prawidłowy. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że po 30 czerwca 2024 r. przepisy blokujące biegi terminów na załatwienie spraw dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy straciły uzasadnienie w świetle zasady proporcjonalności. W związku z tym, termin 60 dni na wydanie decyzji upłynął 29 sierpnia 2024 r., co oznaczało, że Wojewoda pozostawał w bezczynności w dacie orzekania przez WSA. Skarga kasacyjna została oddalona na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania zasady proporcjonalności przy ograniczaniu prawa do sądu w sytuacjach nadzwyczajnych, które ustały. Interpretacja przepisów blokujących biegi terminów w sprawach cudzoziemców po wygaśnięciu stanu nadzwyczajnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej nowelizacjami, a także okresu po ustaniu nadzwyczajnych okoliczności.
Zagadnienia prawne (4)
Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (u.o.p.) mają zastosowanie wyłącznie do wysiedleńców z Ukrainy, czy do wszystkich cudzoziemców?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy te mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich obywatelstwa i daty przybycia na teren RP.
Uzasadnienie
NSA powołuje się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym pojęcie cudzoziemca w rozumieniu art. 100c i 100d u.o.p. obejmuje wszystkich cudzoziemców w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach (u.o.c.).
Czy art. 112a ust. 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach (u.o.c.) zostały prawidłowo zaimplementowane do polskiego porządku prawnego w zakresie określania początku biegu terminu do załatwienia sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Choć WSA błędnie zinterpretował początek biegu terminu, ostatecznie Wojewoda pozostawał w bezczynności od 1 lipca 2024 r.
Uzasadnienie
NSA rozróżnił datę wszczęcia postępowania (dzień doręczenia żądania organowi) od daty rozpoczęcia biegu terminu do załatwienia sprawy (po usunięciu braków wniosku). Kluczowe jest jednak to, że po 30 czerwca 2024 r. przepisy blokujące biegi terminów straciły uzasadnienie, co skutkowało bezczynnością organu.
Czy przedłużenie obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (u.o.p.) na okres po 30 czerwca 2024 r. jest zgodne z zasadą proporcjonalności i prawem do sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przedłużenie to nastąpiło z naruszeniem zasady proporcjonalności.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że legislacyjne rozwiązania uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą być proporcjonalne tylko wówczas, gdy te okoliczności trwają. Przedłużenie blokady terminów po 30 czerwca 2024 r. nie miało już uzasadnienia w konstytucyjnej i konwencyjnej przesłance konieczności ograniczenia prawa do sądu.
Czy Wojewoda pozostawał w bezczynności w dacie orzekania przez WSA w Gliwicach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Wojewoda pozostawał w bezczynności.
Uzasadnienie
Wniosek wpłynął 30 czerwca 2023 r., uzupełniony 31 lipca 2023 r. Terminy nie biegły do 30 czerwca 2024 r. Od 1 lipca 2024 r. termin 60 dni na wydanie decyzji upłynął 29 sierpnia 2024 r., co oznaczało bezczynność organu w dniu 3 września 2024 r.
Przepisy (12)
Główne
u.o.p. art. 100d § 1
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2024 r., blokował bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy. Po tej dacie jego stosowanie narusza zasadę proporcjonalności.
u.o.c. art. 112a § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Określa termin 60 dni na wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy.
Pomocnicze
u.o.c. art. 112a § 2
Ustawa o cudzoziemcach
Określa zdarzenia, od których biegnie termin do załatwienia sprawy.
u.o.p. art. 100c § 1
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Podobnie jak art. 100d, blokował bieg terminów.
u.o.p. art. 100a § 1
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Wykładnia pojęcia cudzoziemca na potrzeby art. 100c i 100d u.o.p. nie powinna być zawężana do definicji z tego przepisu.
k.p.a. art. 61 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Data wszczęcia postępowania na żądanie strony to dzień doręczenia żądania organowi.
k.p.a. art. 35 § 1-3, 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Ogólne terminy załatwiania spraw administracyjnych.
k.p.a. art. 37 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja bezczynności organu.
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia bezczynności organu.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi na bezczynność.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy art. 100c i 100d u.o.p. mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, nie tylko obywateli Ukrainy. • Przedłużenie blokady terminów na załatwienie spraw po 30 czerwca 2024 r. narusza zasadę proporcjonalności i prawo do sądu. • Wojewoda pozostawał w bezczynności od 1 lipca 2024 r.
Odrzucone argumenty
Wojewoda twierdził, że wniosek o pobyt czasowy był dotknięty brakami formalnymi, co miało wpływać na datę wszczęcia postępowania. • Wojewoda argumentował, że czas trwania postępowania był usprawiedliwiony stanem epidemii, wojną na Ukrainie, niedoborami kadrowymi i skomplikowanym charakterem sprawy.
Godne uwagi sformułowania
przedłużenie obowiązywania art. 100d u.o.p. na okres po 30 czerwca 2024 r., nie miało już uzasadnienia w konstytucyjnej, traktatowej oraz konwencyjnej przesłance konieczności ograniczenia prawa do sądu • rozwiązania legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą być bowiem uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy okoliczności te trwają • Wymóg niezbędności ograniczeń stanowi zaś, obok przesłanek przydatności i proporcjonalności sensu stricto, nieodzowny element testu proporcjonalności • przedłużenie na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z 15 maja 2024 r. ... nastąpiło z oczywistym naruszeniem zasady proporcjonalności
Skład orzekający
Anna Żak
przewodniczący
Andrzej Wawrzyniak
sędzia
Anna Szymańska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania zasady proporcjonalności przy ograniczaniu prawa do sądu w sytuacjach nadzwyczajnych, które ustały. Interpretacja przepisów blokujących biegi terminów w sprawach cudzoziemców po wygaśnięciu stanu nadzwyczajnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej nowelizacjami, a także okresu po ustaniu nadzwyczajnych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawem do sądu i proporcjonalnością ograniczeń wprowadzanych w sytuacjach nadzwyczajnych. Pokazuje, jak zmieniające się okoliczności wpływają na ocenę legalności działań administracji i sądów.
“Prawo do sądu kontra nadzwyczajne okoliczności: Kiedy blokada terminów staje się nielegalna?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.