II OSK 252/18Zobowiązanie do powrotu praca bez pozwolenia 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D. V. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i orzeczeniu zakazu ponownego wjazdu na terytorium RP. Podstawą decyzji było stwierdzenie, że D. V. w okresie od 4 do 10 grudnia 2015 r. wykonywał pracę na rzecz firmy [...] bez wymaganego zezwolenia na pracę lub zarejestrowanego oświadczenia pracodawcy. Sąd pierwszej instancji oraz organy administracji uznały, że przepis art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, który stanowi podstawę do wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu, ma charakter obligatoryjny i nie zależy od winy cudzoziemca. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że prawo administracyjne nie pozwala na stosowanie zasad współżycia społecznego w celu odstąpienia od stosowania przepisów prawa materialnego. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw, a przepisy dotyczące zobowiązania do powrotu nie naruszają zasady proporcjonalności, zwłaszcza że istnieje możliwość cofnięcia zakazu wjazdu na podstawie art. 320 ustawy. Sąd nie znalazł również podstaw do skierowania wniosku do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach z Konstytucją RP.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie obligatoryjnego charakteru art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach i braku wpływu winy cudzoziemca na zastosowanie sankcji, a także interpretacja zasad prawa administracyjnego w kontekście zasad współżycia społecznego.
Dotyczy specyficznej sytuacji wykonywania pracy przez cudzoziemca bez wymaganych dokumentów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wykonywanie pracy przez cudzoziemca bez wymaganego zezwolenia na pracę lub zarejestrowanego oświadczenia pracodawcy stanowi obligatoryjną podstawę do wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu, niezależnie od winy cudzoziemca?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach ma charakter obligatoryjny i nie pozostawia organom administracji swobody w jego stosowaniu, a brak winy cudzoziemca nie ma wpływu na zasadność wydania decyzji.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił obligatoryjny charakter przepisu art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, który nakazuje wydanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu w przypadku stwierdzenia wykonywania pracy bez wymaganego zezwolenia lub oświadczenia. Brak winy cudzoziemca, jego dobra opinia czy wsparcie społeczne nie mogą stanowić podstawy do odstąpienia od zastosowania tego przepisu w prawie administracyjnym.
Czy przepisy dotyczące zobowiązania cudzoziemca do powrotu i zakazu wjazdu naruszają zasadę proporcjonalności lub inne zasady konstytucyjne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie naruszają zasady proporcjonalności, a także nie są sprzeczne z art. 65 ust. 5 w zw. z art. 37 ust. 1 Konstytucji RP, ponieważ prawo wymaga od cudzoziemców przestrzegania przepisów dotyczących zatrudnienia, a możliwość cofnięcia zakazu wjazdu na podstawie art. 320 ustawy zapewnia pewną liberalizację.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo wymaga od cudzoziemców przestrzegania przepisów dotyczących zatrudnienia, a sankcja w postaci opuszczenia kraju w razie złamania tych zasad nie oznacza, że władze nie prowadzą polityki zmierzającej do produktywnego zatrudnienia. Istnienie możliwości cofnięcia zakazu wjazdu na podstawie art. 320 ustawy potwierdza, że ustawodawca nie naruszył zasady proporcjonalności.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (16)
Główne
u.c. art. 302 § 1 pkt 4
Ustawa o cudzoziemcach
Stwierdzenie wykonywania przez cudzoziemca pracy bez wymaganego zezwolenia lub zarejestrowanego oświadczenia pracodawcy obliguje organ do wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Decyzja ta ma charakter obligatoryjny.
u.c. art. 315 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Określenie terminu dobrowolnego powrotu (od 15 do 30 dni).
u.c. art. 318 § 1 i 2 pkt 2
Ustawa o cudzoziemcach
Orzeczenie o zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen oraz określenie okresu tego zakazu.
u.c. art. 319 § 2
Ustawa o cudzoziemcach
Określenie okresu zakazu ponownego wjazdu.
Pomocnicze
u.c. art. 302 § 4
Ustawa o cudzoziemcach
Okoliczności wyłączające zastosowanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu.
u.c. art. 320
Ustawa o cudzoziemcach
Możliwość cofnięcia zakazu ponownego wjazdu na wniosek cudzoziemca.
u.p.z.i.r.p. art. 120 § 1
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Podstawa prawna wyroku nakazowego Sądu Rejonowego dotyczącego powierzenia pracy cudzoziemcowi bez uprawnień.
u.c. art. 108 § 1 pkt 2
Ustawa o cudzoziemcach
Kwestia legalności pobytu cudzoziemca w związku ze złożeniem wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę.
k.p.a. art. 302 § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy uchylił decyzję w części dotyczącej terminu dobrowolnego powrotu i zakazu ponownego wjazdu.
k.p.a. art. 127 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach.
Konstytucja RP art. 65 § 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Władze publiczne prowadzą politykę zmierzającą do pełnego, produktywnego zatrudnienia.
Konstytucja RP art. 37 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona prawna życia.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 302 ust. 1 pkt 4, art. 315 ust. 1, art. 318 ust. 1 i 2, art. 319 pkt 2 u.c.) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwą interpretację, podczas gdy skarżący nie ponosi winy za brak rejestracji oświadczenia przez pracodawcę. • Naruszenie art. 348 pkt 1 lit. a u.c. w zw. z art. 2-7 Konwencji o ochronie praw człowieka poprzez niezastosowanie lub błędną interpretację, w konsekwencji nieudzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych. • Naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 7, art. 8, art. 58 k.p.a.) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwą interpretację. • Naruszenie art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę dowodów. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przepisów o postępowaniu administracyjnym. • Wniosek o zwrócenie się do TK o zbadanie zgodności art. 302 ust. 1 pkt 4 u.c. z Konstytucją RP.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja wydana na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach ma charakter obligatoryjny i nie jest zależna od woli organu orzekającego w sprawie. • Dla zastosowania ww. regulacji nie ma znaczenia to, czy skarżący miał świadomość konieczności posiadania zezwolenia czy braku rejestracji oświadczenia przez pracodawcę. • Prawo administracyjne, w przeciwieństwie do Kodeksu cywilnego, nie pozwala na zastosowanie zasad współżycia społecznego, które, w niektórych sytuacjach, nie pozwalają czynić użytku z jednobrzmiącego przepisu prawa.
Skład orzekający
Arkadiusz Despot-Mładanowicz
Przewodniczący
Małgorzata Miron
sprawozdawca
Małgorzata Jarecka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obligatoryjnego charakteru art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach i braku wpływu winy cudzoziemca na zastosowanie sankcji, a także interpretacja zasad prawa administracyjnego w kontekście zasad współżycia społecznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wykonywania pracy przez cudzoziemca bez wymaganych dokumentów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak rygorystyczne mogą być przepisy dotyczące legalności zatrudnienia cudzoziemców i jak prawo administracyjne odróżnia się od prawa cywilnego w kwestii stosowania zasad słuszności. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie imigracyjnym i administracyjnym.
“Praca bez pozwolenia to deportacja – nawet jeśli to wina pracodawcy?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.