II OSK 2437/15Nielegalne zatrudnienie cudzoziemca decyzja o powrocie
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Q. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu. Sprawa dotyczyła legalności zatrudnienia Q. C., który posiadał zezwolenie na pracę i umowę z firmą "W." Sp. z o.o., ale faktycznie wykonywał pracę jako sprzedawca-kasjer w sklepie należącym do firmy "A." Sp. z o.o. Organy administracji uznały, że takie działanie stanowiło nielegalne wykonywanie pracy, ponieważ zezwolenie na pracę było wydane wyłącznie dla "W." Sp. z o.o., a praca na rzecz innego podmiotu wymagałaby nowego zezwolenia. W skardze kasacyjnej podnoszono zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych, w tym art. 7, 77, 78 § 2 i 69 § 2 K.p.a., dotyczące błędnego ustalenia stanu faktycznego, nieuwzględnienia wniosków dowodowych oraz przyjęcia wyjaśnień cudzoziemca złożonych w języku polskim bez tłumacza. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo, a ocena dowodów nie nosiła cech dowolności. Sąd podkreślił, że cudzoziemiec przebywał w Polsce od prawie 4 lat, uczył się języka polskiego i wykonywał pracę kasjera, co sugeruje wystarczającą znajomość języka do złożenia oświadczenia. Oświadczenie złożone podczas kontroli, że pracuje dla "A." Sp. z o.o., zostało uznane za wiarygodne, a późniejsze twierdzenia o nieodpłatnej pomocy lub pracy na prośbę wuja uznano za próbę uniknięcia konsekwencji. NSA stwierdził, że praca na rzecz innego podmiotu niż wskazany w zezwoleniu na pracę stanowiła nielegalne wykonywanie pracy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, co uzasadniało decyzję o zobowiązaniu do powrotu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących legalności zatrudnienia cudzoziemców, w szczególności pracy na rzecz podmiotu innego niż wskazany w zezwoleniu, oraz ocena dowodów złożonych przez cudzoziemców.
Dotyczy specyficznej sytuacji cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pracę dla jednego podmiotu, a wykonującego pracę dla innego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy praca wykonywana przez cudzoziemca na rzecz podmiotu innego niż wskazany w posiadanym zezwoleniu na pracę stanowi nielegalne wykonywanie pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, praca wykonywana na rzecz innego podmiotu niż wskazany w zezwoleniu na pracę jest nielegalna, nawet jeśli jest wykonywana w miejscu wskazanym przez pierwotnego pracodawcę.
Uzasadnienie
Zezwolenie na pracę określa podmiot, na rzecz którego cudzoziemiec może wykonywać pracę. Praca na rzecz innego podmiotu podważa sens reglamentacji rynku pracy dla cudzoziemców i jest traktowana jako praca nielegalna.
Czy wyjaśnienia cudzoziemca złożone w języku polskim bez udziału tłumacza, przy ograniczonej znajomości języka, mogą stanowić podstawę ustaleń faktycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli cudzoziemiec posiada wystarczającą znajomość języka polskiego do złożenia prostych wyjaśnień, a jego późniejsze zeznania potwierdzają tę znajomość, wyjaśnienia te mogą być dowodem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że długotrwały pobyt cudzoziemca w Polsce, nauka języka i wykonywana praca kasjera wskazują na wystarczającą znajomość języka do złożenia oświadczenia. Prostota treści oświadczenia również przemawia za jego dopuszczalnością jako dowodu.
Czy sąd lub organ administracji ma obowiązek uwzględnić wszystkie wnioski dowodowe strony, nawet jeśli istniejące dowody wydają się wystarczające?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji może odmówić uwzględnienia wniosku dowodowego, jeśli okoliczności, na które dowód ma być przeprowadzony, zostały już wystarczająco wyjaśnione innymi dowodami, lub gdy przeprowadzenie dowodu byłoby niecelowe i przedłużałoby postępowanie.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że obowiązek przeprowadzania dowodów istnieje tylko wtedy, gdy istnieje konieczność wyjaśnienia wątpliwości. W tej sprawie, po ocenie dowodów, uznano, że dalsze postępowanie dowodowe byłoby niecelowe i nie podważyłoby już poczynionych ustaleń.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (26)
Główne
u.p.z.i.r.p. art. 2 § ust. 1 pkt 14
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Definicja nielegalnego wykonywania pracy przez cudzoziemca, w tym wykonywanie pracy na innych warunkach lub na innym stanowisku niż określone w zezwoleniu na pracę.
u.o.c. art. 302 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o cudzoziemcach
Podstawa do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu w przypadku wykonywania pracy bez wymaganego zezwolenia.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 69 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące protokołu przesłuchania osoby składającej zeznanie w języku obcym, w tym obowiązek zapewnienia tłumacza i polskiego przekładu.
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dopuszczalności wszelkich dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 78 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek uwzględnienia żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.
Pomocnicze
u.o.c. art. 315 § ust. 1
Ustawa o cudzoziemcach
Określenie terminu dobrowolnego powrotu.
u.o.c. art. 318 § ust. 1
Ustawa o cudzoziemcach
Orzekanie o zakazie ponownego wjazdu.
u.o.c. art. 319 § pkt 2
Ustawa o cudzoziemcach
Okres zakazu ponownego wjazdu.
u.o.s.g. art. 10d § ust. 1
Ustawa o Straży Granicznej
Podstawa prawna prowadzenia kontroli legalności zatrudnienia cudzoziemców przez Straż Graniczną.
u.o.s.g. art. 10d § ust. 14
Ustawa o Straży Granicznej
Obowiązek sporządzenia protokołu kontroli w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości.
u.o.s.g. art. 10d § ust. 17
Ustawa o Straży Granicznej
Prawo kontrolowanego do zgłoszenia zastrzeżeń do protokołu.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.
k.p.a. art. 78 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość nieuwzględnienia żądania dowodowego, jeżeli okoliczności zostały już wystarczająco stwierdzone innymi dowodami.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość uchylenia lub zmiany decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy.
k.p.c. art. 76 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Domniemanie zgodności z prawdą dokumentu urzędowego.
k.p. art. 29 § § 1 pkt 2
Kodeks pracy
Określenie miejsca wykonywania pracy w umowie o pracę.
k.p. art. 100 § § 1
Kodeks pracy
Obowiązek stosowania się do poleceń pracodawcy.
k.p. art. 111
Kodeks pracy
Prawo do poszanowania dóbr osobistych pracownika.
k.p. art. 14
Kodeks pracy
Prawo do wypoczynku.
k.p. art. 15
Kodeks pracy
Obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.
k.p. art. 16
Kodeks pracy
Zaspokajanie istotnych potrzeb pracowników.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Postępowanie przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Postępowanie przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca wykonywana na rzecz podmiotu innego niż wskazany w zezwoleniu na pracę jest nielegalna. • Oświadczenie cudzoziemca złożone w języku polskim, przy wystarczającej znajomości języka, może stanowić podstawę ustaleń faktycznych. • Organ nie ma obowiązku uwzględniania wszystkich wniosków dowodowych, jeśli istniejące dowody są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 69 § 2 K.p.a. poprzez przyjęcie wyjaśnień cudzoziemca bez tłumacza. • Naruszenie art. 7, 77, 78 § 2 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych i nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego. • Naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez bezpodstawne zastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
Praca cudzoziemców Polsce podlega reglamentacji m.in. co do podmiotu na rzecz którego ma być wykonywania. • Przyjęcie, że 'miejscem pracy' cudzoziemca może być każde miejsce wskazane przez pracodawcę, nawet miejsce pracy w innej firmie niż ta, która została wskazana w pozwoleniu na pracę, prowadziłoby do podważenia sensu funkcjonowania instytucji reglamentacji pracy cudzoziemców. • Nie każde naruszenie przepisów postępowania skutkuje uchyleniem decyzji administracyjnej, ale tylko takie, które realnie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Skład orzekający
Andrzej Wawrzyniak
przewodniczący
Grzegorz Czerwiński
sprawozdawca
Jakub Zieliński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących legalności zatrudnienia cudzoziemców, w szczególności pracy na rzecz podmiotu innego niż wskazany w zezwoleniu, oraz ocena dowodów złożonych przez cudzoziemców."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pracę dla jednego podmiotu, a wykonującego pracę dla innego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia legalności zatrudnienia cudzoziemców i potencjalnych pułapek prawnych, które mogą ich spotkać, nawet jeśli posiadają zezwolenie na pracę. Pokazuje, jak istotne jest ścisłe przestrzeganie warunków zezwolenia.
“Posiadasz zezwolenie na pracę? Uważaj, bo praca dla innej firmy może oznaczać deportację!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.