II OSK 2300/23Interes prawny sasiadow w sprawach budowlanych
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A.J. i M.K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), które umorzyło postępowanie zażaleniowe. Powodem umorzenia było uznanie, że skarżący nie posiadają interesu prawnego w sprawie dotyczącej budynku przemysłowego, ponieważ ich działka nie graniczy bezpośrednio z działką inwestora. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów KPA i KC, wskazując na potencjalne immisje i naruszenie ich prawa własności. WSA, mimo uznania naruszenia art. 28 KPA przez organ odwoławczy, utrzymał w mocy postanowienie, argumentując, że skarżący nie wykazali interesu prawnego, a brak bezpośredniego sąsiedztwa był decydujący. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną A.J. i M.K., uchylił wyrok WSA. Sąd podkreślił, że interes prawny w postępowaniu administracyjnym, w tym w sprawach samowoli budowlanej, może wynikać z przepisów prawa cywilnego (art. 140, 144 k.c.) i nie jest uzależniony od bezpośredniego sąsiedztwa nieruchomości. NSA uznał, że WSA błędnie zignorował możliwość oddziaływania inwestycji na nieruchomości skarżących, ograniczając się do braku bezpośredniego sąsiedztwa, zamiast zbadać rzeczywisty charakter i przeznaczenie inwestycji oraz jej potencjalne oddziaływania. NSA oddalił natomiast skargę kasacyjną M. S.A., która kwestionowała możliwość przyznania statusu strony skarżącym w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie kręgu stron w postępowaniach dotyczących samowoli budowlanej, zwłaszcza w kontekście interesu prawnego sąsiadów i potencjalnych immisji, nawet przy braku bezpośredniego sąsiedztwa.
Orzeczenie dotyczy specyfiki uproszczonego postępowania legalizacyjnego, ale zasady dotyczące interesu prawnego i immisji mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy właściciel nieruchomości, która nie graniczy bezpośrednio z nieruchomością, na której znajduje się samowolnie wybudowany obiekt budowlany, posiada interes prawny do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym legalizacji tego obiektu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak bezpośredniego sąsiedztwa nie wyklucza posiadania interesu prawnego, który może wynikać z przepisów prawa cywilnego (art. 140, 144 k.c.) i dotyczyć potencjalnych immisji.
Uzasadnienie
Interes prawny w postępowaniu administracyjnym może wynikać z przepisów prawa cywilnego, takich jak art. 140 i 144 k.c., które regulują prawo własności i zakaz immisji. Ocena interesu prawnego powinna uwzględniać rzeczywisty charakter i przeznaczenie inwestycji oraz jej potencjalne oddziaływania na sąsiednie nieruchomości, a nie opierać się wyłącznie na braku bezpośredniego sąsiedztwa.
Czy w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym dotyczącym samowoli budowlanej organ może badać interes prawny stron wynikający z potencjalnych immisji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ustalenie kręgu stron postępowania w każdym postępowaniu legalizacyjnym (w tym uproszczonym) wymaga oceny, czy samowolnie wykonane roboty budowlane mogą oddziaływać na sąsiednie nieruchomości, niezależnie od zakresu kompetencji organu w dalszym etapie postępowania.
Uzasadnienie
Organ nadzoru budowlanego, ustalając krąg stron postępowania, ocenia samą okoliczność potencjalnego oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie, a nie to, czy oddziaływanie to jest ponadnormatywne. Zakres kompetencji organu w postępowaniu legalizacyjnym nie wpływa na ustalenie kręgu stron, a jedynie na treść ostatecznego rozstrzygnięcia.
Czy w postępowaniu dotyczącym jednego obiektu budowlanego można oceniać oddziaływanie całego kompleksu budynków należących do inwestora?
Odpowiedź sądu
Nie, w postępowaniu dotyczącym konkretnego obiektu budowlanego należy oceniać jego oddziaływanie indywidualnie. Interes prawny skarżących musi być ustalany odrębnie dla każdego postępowania dotyczącego poszczególnych obiektów.
Uzasadnienie
Postępowanie dotyczy konkretnego obiektu budowlanego. W stosunku do pozostałych obiektów należących do inwestora prowadzone są odrębne postępowania, w których interes prawny skarżących musi być ustalany indywidualnie.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (37)
Główne
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny musi wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego, być osobisty, własny, indywidualny, realny i rzeczywisty.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Właściciel może korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego. Stanowi podstawę interesu prawnego w zakresie ochrony przed immisjami.
k.c. art. 144
Kodeks cywilny
Właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które zakłócałyby korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Stanowi podstawę interesu prawnego w zakresie ochrony przed immisjami.
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 140
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 144
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.b. art. 49f
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 49g
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 49h
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 49i
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.b. art. 49f
Ustawa Prawo budowlane
p.b. art. 49g
Ustawa Prawo budowlane
p.b. art. 49h
Ustawa Prawo budowlane
p.b. art. 49i
Ustawa Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interes prawny sąsiadów w postępowaniu legalizacyjnym może wynikać z przepisów prawa cywilnego (art. 140, 144 k.c.) i nie jest ograniczony do nieruchomości graniczących bezpośrednio. • Ocena interesu prawnego powinna uwzględniać rzeczywisty charakter i przeznaczenie inwestycji oraz jej potencjalne oddziaływania, a nie tylko brak bezpośredniego sąsiedztwa.
Odrzucone argumenty
Argumentacja M. S.A. o braku możliwości badania interesu stron w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym. • Argumentacja WSA o braku interesu prawnego skarżących z uwagi na brak bezpośredniego sąsiedztwa. • Argumentacja WSA o konieczności indywidualnej oceny wpływu każdego budynku z osobna, bez uwzględniania całego kompleksu.
Godne uwagi sformułowania
Interes prawny musi wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego. • Sąsiednia nieruchomość to nie tylko nieruchomość granicząca fizycznie z nieruchomością, na której znajduje się źródło zakłóceń, ale każda nieruchomość narażona na szkodliwe wpływy. • Ustalając krąg stron postępowania organ ocenia jedynie samą okoliczność oddziaływania na nieruchomość sąsiednią, a nie czy oddziaływanie to ma miejsce w sposób ponadnormatywny.
Skład orzekający
Jerzy Stankowski
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Miron
członek
Piotr Broda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach dotyczących samowoli budowlanej, zwłaszcza w kontekście interesu prawnego sąsiadów i potencjalnych immisji, nawet przy braku bezpośredniego sąsiedztwa."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki uproszczonego postępowania legalizacyjnego, ale zasady dotyczące interesu prawnego i immisji mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa porusza ważny problem ustalania kręgu stron w postępowaniach budowlanych i prawa sąsiadów do ochrony przed negatywnymi oddziaływaniami, nawet jeśli ich działka nie graniczy bezpośrednio z inwestycją. Jest to istotne dla wielu właścicieli nieruchomości.
“Czy Twój sąsiad może blokować legalizację samowoli budowlanej, nawet jeśli nie graniczy z Tobą bezpośrednio?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.