Orzeczenie · 2026-05-05

II OSK 228/24Opata planistyczna wzrost wartości nieruchomości skarga kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-05
NSANieruchomościŚredniansa
nieruchomościplanowanie przestrzenneopłata planistycznawzrost wartościuchwała rady gminyoperat szacunkowyskarżącyNSAWSASKO

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy o ustaleniu jednorazowej opłaty planistycznej w wysokości 106 901,40 zł. Opłata została naliczona z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po zmianie ich przeznaczenia z rolnych na zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, zgodnie z uchwałą Rady Gminy. Sąd I instancji uznał, że wystąpiły przesłanki do naliczenia opłaty, a operat szacunkowy był dowodem wystarczającym. Trudna sytuacja finansowa skarżącej została uznana za irrelewantną dla wymiaru opłaty, wskazując na możliwość ubiegania się o ulgi w odrębnym postępowaniu. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów Kpa (art. 7, 77 § 1, 80, 8 § 1, 9) poprzez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego i uwzględnienia jej interesu, a także naruszenie art. 36 ust. 4 i art. 37 ust. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędne ustalenie wysokości opłaty. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że kluczowym dowodem jest operat szacunkowy, który został sporządzony prawidłowo. Podkreślono, że sytuacja majątkowa strony nie ma wpływu na obowiązek naliczenia opłaty planistycznej, który ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Wszelkie ulgi mogą być przedmiotem odrębnego postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie, że sytuacja majątkowa strony nie wpływa na obowiązek naliczenia opłaty planistycznej i że operat szacunkowy jest kluczowym dowodem w takich sprawach.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnego stanu faktycznego związanego ze zmianą przeznaczenia gruntów i ich zbyciem w określonym terminie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy trudna sytuacja finansowa i życiowa skarżącej może stanowić podstawę do nieuwzględnienia obowiązku naliczenia opłaty planistycznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, trudna sytuacja finansowa i życiowa skarżącej jest irrelewantna dla przedmiotu postępowania w sprawie ustalenia opłaty planistycznej.

Uzasadnienie

Obowiązek ustalenia opłaty planistycznej ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wynika z obiektywnego wzrostu wartości nieruchomości na skutek uchwalenia planu miejscowego. Uwarunkowania osobiste strony pozostają poza hipotezą normy prawnej.

Czy operat szacunkowy stanowi wystarczający dowód do ustalenia wysokości opłaty planistycznej, nawet jeśli skarżąca kwestionuje jego wartość?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli operat szacunkowy jest rzetelny, spójny logicznie i kompletny, a skarżąca nie przedłożyła skutecznych przeciwdowodów, stanowi on podstawę do ustalenia opłaty.

Uzasadnienie

Organy administracji prawidłowo zweryfikowały operat szacunkowy. Skarżąca, poprzestając na subiektywnej polemice i nie przedstawiając przeciwdowodu, nie zakwestionowała skutecznie jego wartości dowodowej.

Czy naruszenie przepisów Kpa (art. 7, 77 § 1, 80) nastąpiło poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i uwzględnienia słusznego interesu skarżącej?

Odpowiedź sądu

Nie, organy administracji prawidłowo wyjaśniły stan faktyczny, opierając się na rzetelnym operacie szacunkowym, a interes skarżącej nie może wpływać na bezwzględnie obowiązujący obowiązek naliczenia opłaty.

Uzasadnienie

Ustalenia faktyczne dotyczące obiektywnego wzrostu wartości nieruchomości zostały poczynione prawidłowo. Sytuacja majątkowa strony nie jest podstawą do odstąpienia od naliczenia opłaty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną A.K. od wyroku WSA w Lublinie z dnia 21 września 2023 r. sygn. akt II SA/Lu 362/23.

Przepisy (9)

Główne

upzp art. 36 § ust. 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określa obowiązek ustalenia jednorazowej opłaty w przypadku wzrostu wartości nieruchomości na skutek uchwalenia planu miejscowego, gdy właściciel zbywa ją przed upływem 5 lat od wejścia w życie planu.

Pomocnicze

upzp art. 37 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

upzp art. 37 § ust. 6

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ppsa art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kpa art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów Kpa (art. 7, 77 § 1, 80) poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i uwzględnienia słusznego interesu skarżącej. • Naruszenie przepisów Kpa (art. 8 § 1, 9) poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do władzy publicznej i zaniechanie należytego informowania stron. • Naruszenie art. 36 ust. 4 w zw. z art. 37 ust. 6 upzp poprzez błędne zastosowanie skutkujące ustaleniem opłaty planistycznej za rażąco zawyżoną kwotę, z nieuwzględnieniem sytuacji majątkowej skarżącej.

Godne uwagi sformułowania

Trudną sytuację finansową i życiową skarżącej uznano za irrelewantną dla przedmiotu niniejszego postępowania. • Ewentualna ulga w spłacie opłaty planistycznej, w tym jej umorzenie, może być przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego w trybie ustawy o finansach publicznych. • Należy przyjąć jako kwestię podstawową, że w sprawach z zakresu renty planistycznej kluczowym i nadrzędnym dowodem jest operat szacunkowy. • Należy odróżnić obiektywny mechanizm ustalenia i wymiaru opłaty planistycznej, od sytuacji majątkowej zobowiązanego. • Przepis art. 36 ust. 4 upzp ma charakter bezwzględnie obowiązujący.

Skład orzekający

Arkadiusz Despot - Mładanowicz

przewodniczący

Mirosław Gdesz

sprawozdawca

Piotr Broda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że sytuacja majątkowa strony nie wpływa na obowiązek naliczenia opłaty planistycznej i że operat szacunkowy jest kluczowym dowodem w takich sprawach."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego związanego ze zmianą przeznaczenia gruntów i ich zbyciem w określonym terminie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia opłaty planistycznej, które może mieć znaczenie dla wielu właścicieli nieruchomości, a także pokazuje, jak sądy podchodzą do argumentów dotyczących trudnej sytuacji finansowej w kontekście obowiązków publicznoprawnych.

“Czy Twoja trudna sytuacja finansowa zwolni Cię z opłaty planistycznej? NSA odpowiada: niekoniecznie.”

Dane finansowe

WPS: 106 901,4 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst