II OSK 2091/24Uchylenie planu zagospodarowania naruszenie prawa własności 5
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę spółki na uchwałę Rady Miasta Krakowa dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Piasek". Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 15 ust. 2 pkt 1, art. 15 ust. 2 pkt 9, art. 20 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 4, art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z Konstytucją RP i Kodeksem cywilnym, a także art. 17 pkt 5 u.p.z.p. oraz naruszenie prawa procesowego, w tym art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 151 p.p.s.a. Główne zarzuty dotyczyły wadliwego wyznaczenia stref zieleni i uzupełnienia zabudowy, zakazu garaży podziemnych, cofnięcia linii zabudowy, wadliwej prognozy skutków finansowych oraz braku uzasadnienia projektu planu. NSA uznał część zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego i materialnego w zakresie ingerencji w prawo własności (art. 140 K.c.) oraz zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) za zasadne. Wskazał na potrzebę wyjaśnienia kwestii związanych z przeznaczeniem nieruchomości, miejscami parkingowymi, strefami zieleni i uzupełnienia zabudowy, a także przyczyn zakazu garaży podziemnych. Sąd uznał, że wyrok WSA wymaga uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA, ponieważ nie wszystkie kwestie zostały należycie wyjaśnione, a potencjalne naruszenia procedury uchwalania planu mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, zwłaszcza w kontekście ograniczeń prawa własności, stref zieleni, garaży podziemnych oraz procedury uchwalania planów.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z planem miejscowym w Krakowie, ale jego argumentacja może być stosowana w podobnych sprawach dotyczących planowania przestrzennego i ochrony prawa własności.
Zagadnienia prawne (5)
Czy wyznaczenie stref zieleni w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, kolidujących z przeznaczeniem działki i nie wydzielonych liniami rozgraniczającymi, stanowi naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z § 7 pkt 7 rozporządzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Częściowo tak, NSA uznał potrzebę wyjaśnienia tej kwestii w kontekście naruszenia prawa własności i zasady proporcjonalności.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że choć plan miejscowy może ustalać szczególne warunki zagospodarowania terenu, w tym strefy zieleni, to ich wyznaczenie musi być uzasadnione i nie może nadmiernie ograniczać prawa własności. W przypadku nieruchomości skarżącej, jedna ze stref zieleni budziła wątpliwości co do jej uzasadnienia.
Czy ustalenie stref uzupełnienia zabudowy w planie miejscowym, bez określenia konkretnego miejsca lokalizacji zabudowy na działce, stanowi naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 9 u.p.z.p.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Częściowo tak, NSA uznał potrzebę wyjaśnienia tej kwestii w kontekście naruszenia prawa własności.
Uzasadnienie
NSA zauważył, że strefy uzupełnienia zabudowy mogą być narzędziem planistycznym, ale ich ustalenie nie może pozbawiać właściciela swobody w decydowaniu o lokalizacji zabudowy na swojej nieruchomości, chyba że istnieją ku temu szczególne uzasadnienia.
Czy zakaz lokalizacji garaży podziemnych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, mimo dopuszczenia kondygnacji podziemnych o funkcji usługowej, stanowi naruszenie art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z art. 64 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 140 K.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, NSA uznał, że przyczyny zakazu nie zostały jasno wyjaśnione i może to stanowić naruszenie prawa własności.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że nie wyjaśniono jednoznacznie przyczyn zakazu garaży podziemnych, zwłaszcza w kontekście dopuszczenia kondygnacji usługowych, które mogą mieć podobny wpływ na wody gruntowe. Brak obiektywnych podstaw do takiego ograniczenia może naruszać prawo własności.
Czy uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z wadliwą prognozą skutków finansowych stanowi istotne naruszenie trybu sporządzania planu?
Odpowiedź sądu
Nie, NSA uznał, że sama wadliwość prognozy nie przesądza o istotnym naruszeniu trybu, jeśli nie wykazano wpływu tej wady na treść uchwalonego planu.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że prognoza skutków finansowych ma charakter informacyjny i nie musi zawierać szczegółowych wyliczeń odszkodowań. Kluczowe jest wykazanie, że wadliwa prognoza doprowadziła do uchwalenia planu w określonej treści, co nie zostało udowodnione.
Czy brak uzasadnienia projektu planu miejscowego na etapie wyłożenia do publicznego wglądu stanowi istotne naruszenie zasad i trybu sporządzania planu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Potencjalnie tak, ale NSA uznał, że ocena istotności naruszenia wymaga ponownego rozpoznania sprawy przez WSA.
Uzasadnienie
NSA stwierdził naruszenie art. 15 ust. 1 u.p.z.p. z powodu późnego przedłożenia uzasadnienia, jednak ocena, czy naruszenie to jest istotne, wymaga dalszej analizy przez sąd pierwszej instancji, uwzględniając całokształt materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (21)
Główne
u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dopuszczalne jest wyznaczenie stref zieleni, o ile nie kolidują one z przeznaczeniem działki i są wydzielone liniami rozgraniczającymi.
u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 9
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Strefy uzupełnienia zabudowy są narzędziem planistycznym, ale nie mogą pozbawiać właściciela swobody lokalizacji zabudowy na działce.
u.p.z.p. art. 6 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Uchwalenie planu miejscowego nie może naruszać prawa własności w sposób nieproporcjonalny i bezpodstawny.
K.c. art. 140
Kodeks cywilny
W granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może korzystać z rzeczy, stosownie do przepisów ustawy, a w powyższym zakresie może rozporządzać rzeczą.
u.p.z.p. art. 17 § pkt 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Prognoza skutków finansowych uchwalenia planu ma charakter informacyjny i nie musi zawierać szczegółowych wyliczeń odszkodowań.
u.p.z.p. art. 15 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Uzasadnienie projektu planu miejscowego powinno być przedłożone przed podjęciem uchwały.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.p.z.p. art. 28 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 17 § pkt 9-14
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 19 § ust. 1 i 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 18 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 9
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 65 § ust. 1 i 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.g.n. art. 134 § ust. 4
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 7 § pkt 7
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 102 § pkt 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 72 § ust. 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie prawa procesowego i materialnego w zakresie ingerencji w prawo własności (art. 140 K.c.) z uwzględnieniem zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). • Potencjalne naruszenie prawa własności poprzez wyznaczenie stref zieleni i zakaz garaży podziemnych bez wystarczającego uzasadnienia. • Naruszenie art. 15 ust. 1 u.p.z.p. z powodu późnego przedłożenia uzasadnienia projektu planu.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące wadliwej prognozy skutków finansowych. • Zarzuty dotyczące naruszenia ustaleń Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. • Zarzuty dotyczące braku podstaw do stwierdzenia nieważności planu z powodu wadliwej prognozy skutków finansowych.
Godne uwagi sformułowania
NSA orzekający w niniejszej sprawie za zasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa procesowego i materialnego jeśli chodzi o wskazywaną problematykę dotyczącą ingerencji w prawo własności art. 140 K.c.) z uwzględnieniem konstytucyjnej zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). • Nie wyjaśniono także czy istnieją opracowania planistyczne, z których wynikałaby niedopuszczalność lokalizacji podziemnego garażu na nieruchomości skarżącej Spółki z uwagi na wody gruntowe. • Prognoza skutków finansowych to nie operat szacunkowy.
Skład orzekający
Paweł Miładowski
przewodniczący sprawozdawca
Tomasz Bąkowski
sędzia
Grzegorz Rząsa
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, zwłaszcza w kontekście ograniczeń prawa własności, stref zieleni, garaży podziemnych oraz procedury uchwalania planów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z planem miejscowym w Krakowie, ale jego argumentacja może być stosowana w podobnych sprawach dotyczących planowania przestrzennego i ochrony prawa własności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a władztwem planistycznym gminy, co jest częstym problemem w praktyce. Wyjaśnia, jak sądy oceniają ograniczenia wprowadzane przez plany miejscowe.
“Plan miejscowy ograniczył prawo własności? NSA wyjaśnia, gdzie leży granica władztwa gminy.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.