Orzeczenie · 2026-07-09

II OSK 2041/25Zmiana sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na poradnię

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-07-09
NSABudowlaneŚredniansa
prawo budowlanezmiana sposobu użytkowanialokal mieszkalnyporadnia psychoterapeutycznasamowola budowlanapostępowanie administracyjneczynny udział stronydoręczeniaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.S. i M.S.1 od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności brak czynnego udziału w postępowaniu wyjaśniającym, wadliwe doręczanie korespondencji oraz błędne ustalenie stanu faktycznego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że choć początkowe postępowanie obarczone było wadą w postaci kierowania korespondencji na niewłaściwy adres, to przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ prawidłowo doręczył skarżącym niezbędne dokumenty, umożliwiając im czynny udział w postępowaniu. Sąd uznał, że przekształcenie lokalu mieszkalnego w poradnię psychoterapeutyczną stanowi zmianę sposobu użytkowania w rozumieniu art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego, wpływającą na warunki bezpieczeństwa, zdrowotne i higieniczno-sanitarne, co uzasadniało wydanie decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zmiany sposobu użytkowania lokalu, znaczenie czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, zasada dwuinstancyjności.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego przypadku zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na działalność leczniczą/terapeutyczną.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zmiana sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na poradnię psychoterapeutyczną stanowi samowolną zmianę sposobu użytkowania w rozumieniu Prawa budowlanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi.

Uzasadnienie

Przekształcenie lokalu mieszkalnego w lokal przeznaczony na poradnię psychologiczną oznacza zmianę jego podstawowej funkcji z mieszkalnej na usługową. Takie przekształcenie wpływa na warunki użytkowania lokalu, powodując stałą obecność osób trzecich, zwiększoną intensywność użytkowania oraz zmianę warunków pracy i higieniczno-sanitarnych, co prowadzi do zmiany sposobu użytkowania lokalu.

Czy postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokalu było prowadzone z naruszeniem zasady czynnego udziału strony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, mimo początkowych wadliwości doręczeń, skarżącym umożliwiono czynny udział w postępowaniu.

Uzasadnienie

Choć początkowo korespondencja była kierowana na niewłaściwy adres, przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ prawidłowo doręczył skarżącym dokumenty, umożliwiając im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz wykonanie nałożonych obowiązków. Skarżący mieli również możliwość wglądu do akt sprawy i przedstawienia swojego stanowiska.

Czy naruszono zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie.

Uzasadnienie

Organy wydały dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcia, oceniając dowody i analizując argumenty, co oznacza zachowanie zasady dwuinstancyjności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję WINB nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania lokalu.

Przepisy (17)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 71

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 71a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 83 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 183 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 71a ust. 1, 2 i 4 Prawa budowlanego przez niepoinformowanie przed wydaniem postanowienia. • Naruszenie art. 81 k.p.a. przez oparcie postanowienia na rzekomo udowodnionych okolicznościach bez możliwości wypowiedzenia się stron. • Naruszenie art. 79 § 1 i 2 k.p.a. przez niepowiadomienie o oględzinach. • Naruszenie art. 80 k.p.a. w zw. z art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego przez stwierdzenie zmiany sposobu użytkowania bez oparcia o fakty lub dowody. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. przez dowolną ocenę materiału dowodowego. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 80 oraz z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. przez oparcie decyzji na stwierdzeniu zmiany warunków bezpieczeństwa pracy, mimo braku pracowników. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. przez brak dostatecznego uzasadnienia prawnego decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Przekształcenie lokalu mieszkalnego w lokal przeznaczony na poradnię psychologiczną oznacza zmianę jego podstawowej funkcji z mieszkalnej na usługową. • Takie przekształcenie wpływa na warunki użytkowania lokalu, powodując stałą obecność osób trzecich, zwiększoną intensywność użytkowania oraz zmianę warunków pracy i higieniczno-sanitarnych. • Ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne.

Skład orzekający

Małgorzata Miron

przewodniczący-sprawozdawca

Wojciech Mazur

sędzia

Anna Szymańska

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zmiany sposobu użytkowania lokalu, znaczenie czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, zasada dwuinstancyjności."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego przypadku zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na działalność leczniczą/terapeutyczną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane ze zmianą przeznaczenia lokali i interpretacją przepisów Prawa budowlanego, a także znaczenie prawidłowego prowadzenia postępowania administracyjnego.

“Czy lokal mieszkalny można dowolnie przekształcić w gabinet psychoterapii? NSA wyjaśnia.”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst