II OSK 195/23Oddalenie skargi kasacyjnej przewlekłość postępowania cudzoziemcy 3
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Dolnośląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę dla N.K., nałożył na organ sumę pieniężną w kwocie 2100 zł oraz zasądził koszty postępowania. Wojewoda zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 149 § 1 pkt 3 i 1a p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 13 ust. 3 ustawy zmieniającej, poprzez pominięcie stanu sprawy wynikłego z przepisów nowelizujących ustawę o cudzoziemcach, co miało skutkować bezpodstawnym ustaleniem przewlekłości. Kwestionował również przyznanie sumy pieniężnej, zarzucając naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a. oraz art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 100c ust. 3 pkt 2 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, wskazując na wyłączenie możliwości zasądzenia sumy pieniężnej w określonym okresie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za nieopartą na usprawiedliwionych podstawach. Sąd podkreślił, że ocena przewlekłości postępowania powinna uwzględniać okres poprzedzający wejście w życie nowelizacji ustawy o cudzoziemcach, a wydanie decyzji po tej dacie nie wpływa na ocenę wcześniejszej zwłoki. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego sumy pieniężnej, NSA stwierdził, że przepis art. 100c ust. 3 pkt 2 ustawy o pomocy nie zwalnia organów z odpowiedzialności za naruszenia prawa, które miały miejsce przed jego wejściem w życie. Sąd uznał również, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające, a przyznana suma pieniężna była adekwatna do stwierdzonej przewlekłości i jej skutków, pełniąc funkcję dyscyplinującą i kompensacyjną. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przewlekłości postępowania administracyjnego w sprawach cudzoziemców, zwłaszcza w kontekście zmian legislacyjnych i przepisów wprowadzonych w związku z konfliktem na Ukrainie. Uzasadnienie przyznawania sum pieniężnych za przewlekłość.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i zmianami w ustawie o cudzoziemcach, ale jego ogólne zasady dotyczące oceny przewlekłości i odpowiedzialności organów są szeroko stosowalne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nowelizacja ustawy o cudzoziemcach, wprowadzająca nowe terminy załatwiania spraw, może wyłączyć odpowiedzialność organu za przewlekłość postępowania, która miała miejsce przed wejściem w życie tych przepisów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nowelizacja ustawy o cudzoziemcach nie wyłącza odpowiedzialności organu za przewlekłość postępowania, która miała miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów. Ocena przewlekłości powinna uwzględniać okres poprzedzający nowelizację.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zgodnie z zasadą prawa czasowego, skutki zdarzeń prawnych należy oceniać według stanu prawnego obowiązującego w momencie ich zaistnienia. Nowe przepisy nie mogą wyłączać bezprawności zachowań organu, które już zaistniały według wcześniejszego stanu prawnego.
Czy przepis ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, ograniczający możliwość zasądzenia sumy pieniężnej od organu w określonym okresie, wyłącza możliwość zasądzenia takiej sumy za przewlekłość postępowania, która miała miejsce przed wejściem w życie tego przepisu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie zwalnia organów z odpowiedzialności prawnej z tytułu naruszenia prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie, które miało miejsce przed wejściem w życie tego przepisu. Stronie przysługuje pełna ochrona sądowa.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że skoro zdarzenia prawne w postaci bezczynności lub przewlekłości zaistniały przed datą wejścia w życie przepisu ograniczającego, to do oceny skutków tych zdarzeń nie mogą mieć zastosowania przepisy, które wówczas nie obowiązywały, chyba że istnieje szczególna norma prawna to usprawiedliwiająca.
Czy uzasadnienie wyroku WSA w zakresie przyznania sumy pieniężnej za przewlekłość postępowania jest wystarczające i czy sąd nie przekroczył granic uznania sędziowskiego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uzasadnienie wyroku WSA jest wystarczające, a sąd nie przekroczył granic uznania sędziowskiego, przyznając sumę pieniężną w kwocie 2100 zł.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uzasadnienie wyroku zawiera wszystkie niezbędne elementy i daje odpowiedź na zasadnicze powody uwzględnienia skargi, wskazując indywidualne okoliczności stanowiące podstawę do przyznania sumy pieniężnej. Przyznana kwota jest adekwatna do stwierdzonej przewlekłości, czasu nieuzasadnionego oczekiwania oraz pełni funkcję dyscyplinującą i kompensacyjną.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (21)
Główne
u.c. art. 112a
Ustawa o cudzoziemcach
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.c. art. 109 § ust. 1
Ustawa o cudzoziemcach
ustawa zmieniająca art. 13 § ust. 2 i 3
Ustawa o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw
ustawa zmieniająca
Ustawa o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw
k.p.a. art. 35
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3 i 1a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o pomocy art. 100c § ust. 3 pkt 2
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
ustawa o pomocy
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 154 § § 6
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 47
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.c. art. 108 § ust. 1
Ustawa o cudzoziemcach
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ocena przewlekłości postępowania powinna uwzględniać okres sprzed wejścia w życie nowelizacji ustawy o cudzoziemcach. • Przepis ograniczający możliwość zasądzenia sumy pieniężnej nie wyłącza odpowiedzialności za stan sprzed jego wejścia w życie. • Uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające, a przyznana suma pieniężna była adekwatna i uzasadniona.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 3 i 1a p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 13 ust. 3 ustawy zmieniającej poprzez pominięcie stanu sprawy wynikłego z tych przepisów, co skutkowało bezpodstawnym ustaleniem zaistnienia przewlekłości w sprawie. • Zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a. poprzez przyznanie skarżącej od Wojewody sumy pieniężnej w kwocie 2100 zł w sytuacji braku szczegółowego wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku, z jakich powodów i przyczyn Sąd zdecydował się na zastosowanie tego rodzaju środka. • Zarzut naruszenia art. 149 § 2 p.p.s.a w zw. z art. 100c ust. 3 pkt 2 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy poprzez nałożenie na organ obowiązku uiszczenia sumy pieniężnej w okresie, gdy uprawnienie sądu zostało wykluczone przez przepis prawa.
Godne uwagi sformułowania
Okres zwłoki liczony od 19 listopada 2019 r. do 29 stycznia 2022 r. wynosił 26 miesięcy. • Jest to przewlekłość, która wystąpiła w sprawie przed dniem 29 stycznia 2022 r. i musi być uwzględniona przez Sąd przy ocenie sprawności postępowania organu w postępowaniu administracyjnym. • Na rażące naruszenie prawa w okolicznościach sprawy wskazuje zasadniczo statyczny charakter przewlekłości i długość postępowania (przewlekłość wynosząca 21 miesięcy). • W ocenie Sądu zasądzona kwota z jednej strony zadośćuczyni stronie za opieszałość organów administracji w załatwieniu jej sprawy, z drugiej będzie stanowiła sankcję dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania. • Zgodnie z podstawową zasadą prawa czasowego – tempus regit actum, skutki określonych zdarzeń prawnych należy oceniać według stanu prawnego obowiązującego w momencie zaistnienia tych zdarzeń. • W odniesieniu do takich stanów faktycznych stronie przysługuje pełna ochrona sądowa z tytułu naruszenia tego prawa, gwarantowana m.in. w art. 45 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 2 w zw. z art. 184 Konstytucji RP w zw. z art. 149 p.p.s.a. • W tym kontekście jest oczywiste, że przedłużanie się tego rodzaju postępowania powoduje po stronie cudzoziemca poważne uciążliwości, przede wszystkim związane z niepewnością co do miejsca stałego pobytu w okresie najbliższych kilku lat. • Choć w orzecznictwie sądowym, jak i piśmiennictwie podkreśla się przede wszystkim funkcję kompensacyjną sumy pieniężnej, o jakiej mowa w art. […]
Skład orzekający
Małgorzata Miron
przewodniczący-sprawozdawca
Andrzej Jurkiewicz
członek
Anna Szymańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przewlekłości postępowania administracyjnego w sprawach cudzoziemców, zwłaszcza w kontekście zmian legislacyjnych i przepisów wprowadzonych w związku z konfliktem na Ukrainie. Uzasadnienie przyznawania sum pieniężnych za przewlekłość."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i zmianami w ustawie o cudzoziemcach, ale jego ogólne zasady dotyczące oceny przewlekłości i odpowiedzialności organów są szeroko stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przewlekłości postępowań administracyjnych w sprawach cudzoziemców, co ma znaczenie praktyczne dla wielu osób i organów. Wyrok NSA precyzuje zasady oceny takich spraw w kontekście zmian prawnych.
“Dwa lata czekania na zezwolenie na pobyt. NSA wyjaśnia, kiedy organ zawinił i jak go ukarać.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.