II OSK 1910/25Oddalenie skargi kasacyjnej rozbiórka samowola budowlana 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki umocnienia prawego brzegu potoku, wykonanego przez skarżącego w warunkach samowoli budowlanej. Skarżący wystąpił o uchylenie decyzji w trybie nadzwyczajnym, argumentując, że rozbiórka stworzy zagrożenie dla życia i zdrowia, ponieważ budowla chroni jego dom przed zalaniem. Sąd I instancji oraz organy administracji uznały, że nie zachodzą przesłanki z art. 161 § 1 Kpa, wskazując, że to samowolna ingerencja skarżącego zaburza procesy hydromorfologiczne i nie gwarantuje stabilności skarpy. NSA w pełni podzielił to stanowisko. Sąd podkreślił, że art. 161 Kpa ma charakter wyjątkowy i musi być interpretowany ścieśniająco. Zagrożenie dla życia lub zdrowia musi być realne i obiektywnie udowodnione, a tryb ten nie służy do omijania prawomocnych nakazów rozbiórki wydanych w związku z samowolą budowlaną. NSA uznał zarzuty skargi kasacyjnej za chybione, stwierdzając, że skarżący błędnie interpretuje zakres postępowania w trybie nadzwyczajnym i próbuje zalegalizować samowolę budowlaną. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 161 Kpa, zasady stosowania trybów nadzwyczajnych, dopuszczalność legalizacji samowoli budowlanej.
Dotyczy specyficznej sytuacji próby uchylenia nakazu rozbiórki w trybie nadzwyczajnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w przypadku samowolnie wykonanego umocnienia brzegu potoku, które skarżący uważa za niezbędne do ochrony swojej nieruchomości przed zalaniem, można uchylić ostateczną decyzję o nakazie rozbiórki w trybie nadzwyczajnym na podstawie art. 161 § 1 Kpa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku samowolnie wykonanego umocnienia brzegu potoku, które skarżący uważa za niezbędne do ochrony swojej nieruchomości przed zalaniem, nie można uchylić ostatecznej decyzji o nakazie rozbiórki w trybie nadzwyczajnym na podstawie art. 161 § 1 Kpa.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że art. 161 Kpa ma charakter wyjątkowy i musi być interpretowany ścieśniająco. Zagrożenie dla życia lub zdrowia musi być realne i obiektywnie udowodnione, a tryb ten nie służy do omijania prawomocnych nakazów rozbiórki wydanych w związku z samowolą budowlaną. Samowolna ingerencja skarżącego w brzeg potoku zaburzyła naturalne procesy, a jej usunięcie ma na celu eliminację zagrożenia, a nie jego stworzenie.
Czy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 80, 107 § 3 Kpa) poprzez pominięcie okoliczności, że spełnione są przesłanki z art. 161 § 1 Kpa, może stanowić podstawę do uchylenia decyzji w postępowaniu kasacyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty procesowe dotyczące naruszenia przepisów Kpa poprzez pominięcie przesłanek z art. 161 Kpa są chybione, ponieważ postępowanie w trybie art. 161 Kpa nie służy ponownej weryfikacji stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją ostateczną.
Uzasadnienie
NSA uznał zarzuty procesowe za niezasadne, wskazując, że skarżący błędnie zakłada, iż w trybie art. 161 Kpa organ ma obowiązek prowadzić szerokie postępowanie dowodowe. Postępowanie to nie służy ponownej weryfikacji stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją ostateczną, a organ wyczerpująco zbadał sprawę w granicach wyznaczonych przez art. 161 Kpa.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (9)
Główne
Kpa art. 161 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Tryb nadzwyczajny uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej wymaga stanu nagłej konieczności administracyjnej, a przesłanki muszą podlegać wykładni ścieśniającej. Zagrożenie musi być realne, obiektywnie udowodnione i wynikać z treści decyzji lub okoliczności jej wydania. Nie służy do omijania prawomocnych nakazów rozbiórki.
Ppsa art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada ograniczonej kognicji NSA w postępowaniu kasacyjnym.
Ppsa art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy kasacyjne.
Ppsa art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie NSA o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
Kpa art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Ppsa art. 182 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa w zw. z art. 161 § 1 Kpa) poprzez błędne przyjęcie, że nie zachodzi potrzeba ochrony dóbr wymienionych w tym przepisie, podczas gdy wykonanie ostatecznej decyzji o nakazie rozbiórki będzie stanowiło realne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7, 77, 80 i art. 107 § 3 Kpa) poprzez pominięcie istotnej okoliczności, że spełnione są przesłanki z art. 161 § 1 Kpa oraz, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy koniecznością wykonania ostatecznej decyzji o nakazie rozbiórki a realnym i obiektywnym wpływem na zagrożenie zdrowia i życia ludzkiego.
Godne uwagi sformułowania
Instytucja ta w żadnym wypadku nie służy do omijania prawomocnych nakazów rozbiórki wydanych w związku z samowolą budowlaną. • Próba wykorzystania art. 161 Kpa jako narzędzia do zalegalizowania samowoli budowlanej uderza w racjonalność całego systemu prawa. • Takie działanie to nic innego jak instrumentalne traktowanie nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji, co z punktu widzenia ekonomiki postępowań i efektywności prawa jest całkowicie niedopuszczalne. • Skarżący błędnie zakłada, że w trybie art. 161 Kpa organ ma obowiązek prowadzić szerokie, pierwotne postępowanie dowodowe, aby zbadać, czy nakaz rozbiórki był słuszny.
Skład orzekający
Mirosław Gdesz
przewodniczący sprawozdawca
Marzenna Linska-Wawrzon
sędzia
Andrzej Jurkiewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 161 Kpa, zasady stosowania trybów nadzwyczajnych, dopuszczalność legalizacji samowoli budowlanej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji próby uchylenia nakazu rozbiórki w trybie nadzwyczajnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt między prawem własności a obowiązkiem przestrzegania prawa budowlanego, a także precyzyjne granice stosowania trybów nadzwyczajnych w administracji.
“Czy samowola budowlana chroni przed rozbiórką? NSA wyjaśnia granice prawa.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.