Orzeczenie · 2026-05-20

II OSK 1752/25Oddalenie skargi kasacyjnej ochrona międzynarodową 4

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-20
NSAAdministracyjneWysokansa
ochrona międzynarodowauchodźcaskarga kasacyjnaNSAnowe dowodywiarygodnośćRepublika Tadżykistanuprocedura azylowaniedopuszczalność wniosku

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. M., obywatela Republiki Tadżykistanu, od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców. Decyzją tą uznano wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny, ponieważ skarżący nie przedstawił nowych dowodów lub okoliczności znacząco zwiększających prawdopodobieństwo jej udzielenia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji mimo niepełnego zebrania materiału dowodowego i dowolnej oceny dowodów, a także naruszenie zasady czynnego udziału strony. Podniósł również zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym art. 38 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie, poprzez błędną wykładnię pojęcia "nowych dowodów" i art. 38 ust. 4 tej ustawy, kwestionując możliwość merytorycznej oceny wiarygodności nowych dowodów na etapie wstępnego rozpoznania wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że instytucja ponownego wniosku ma na celu zapobieganie nadużywaniu procedur azylowych i racjonalne wykorzystanie zasobów służb azylowych. Wskazał, że ocena dopuszczalności ponownego wniosku wymaga, aby przedstawione dowody lub okoliczności znacząco zwiększały prawdopodobieństwo udzielenia ochrony, a nie budziły wątpliwości co do ich autentyczności lub wiarygodności. Sąd uznał, że skarżący nie przedstawił przekonujących argumentów na rzecz wiarygodności przedstawionych dokumentów (wezwania na przesłuchanie, listu gończego), zwłaszcza w kontekście jego wcześniejszych działań (podawanie się za obywatela Afganistanu, nielegalne przekroczenie granicy). Bezzasadne okazały się również zarzuty dotyczące naruszenia zasady czynnego udziału strony, gdyż raport, na który powołał się organ, był dostępny dla skarżącego i WSA, a jego brak w aktach administracyjnych nie miał istotnego wpływu na rozstrzygnięcie. Sąd oddalił również wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej, wskazując, że właściwy do orzekania w tej sprawie jest sąd pierwszej instancji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności ponownego wniosku o ochronę międzynarodową, oceny wiarygodności nowych dowodów oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ponownymi wnioskami o ochronę międzynarodową i może wymagać uwzględnienia kontekstu faktycznego każdej sprawy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w ramach procedury oceny dopuszczalności ponownego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej organ może dokonywać merytorycznej oceny wiarygodności przedstawionych nowych dowodów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ może oceniać wiarygodność nowych dowodów, ponieważ warunek znaczącego zwiększenia prawdopodobieństwa udzielenia ochrony międzynarodowej implikuje, że dowody te nie mogą budzić istotnych wątpliwości co do ich autentyczności lub wiarygodności.

Uzasadnienie

Instytucja ponownego wniosku ma na celu zapobieganie nadużyciom i racjonalne wykorzystanie zasobów. Wymóg znaczącego zwiększenia prawdopodobieństwa udzielenia ochrony oznacza, że nowe dowody muszą być wiarygodne i nie budzić wątpliwości.

Czy wezwanie na przesłuchanie i list gończy, przedstawione jako kopie, mogą stanowić nowe dowody znacząco zwiększające prawdopodobieństwo udzielenia ochrony międzynarodowej, jeśli ich autentyczność budzi wątpliwości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli organy kwestionują wiarygodność tych dokumentów, a skarżący nie przedstawia przekonujących argumentów na rzecz ich autentyczności lub braku możliwości przedłożenia oryginałów, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych wątpliwości co do wiarygodności skarżącego.

Uzasadnienie

Skarżący powołał się na te same okoliczności co w pierwszym wniosku, a nowe dokumenty (wezwanie, list gończy) budziły wątpliwości co do wiarygodności, zwłaszcza że skarżący nie przedstawił oryginałów i miał już wcześniej problemy z wiarygodnością.

Czy brak wydruku raportu Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia w aktach administracyjnych, przy jednoczesnym udostępnieniu linku do niego i możliwości zapoznania się z nim przed rozprawą sądową, stanowi naruszenie zasady czynnego udziału strony?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli brak wydruku nie miał istotnego wpływu na rozstrzygnięcie, a strona miała możliwość zapoznania się z treścią raportu.

Uzasadnienie

Raport był dostępny dla skarżącego i WSA, a jego brak w wersji papierowej w aktach administracyjnych nie wpłynął na rozstrzygnięcie sprawy, która nie sprowadzała się do ogólnej sytuacji bezpieczeństwa w kraju pochodzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (25)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1) lit. c

Postępowanie sądowoadministracyjne

Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1) lit. a

Postępowanie sądowoadministracyjne

Naruszenie prawa materialnego.

ustawa o ochronie art. 38 § ust. 2 pkt 3

Ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

Uznanie wniosku o ochronę międzynarodową za niedopuszczalny, gdy jest kolejnym wnioskiem i nie przedstawiono nowych dowodów lub okoliczności znacząco zwiększających prawdopodobieństwo udzielenia ochrony.

ustawa o ochronie art. 38 § ust. 4

Ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

Ocena dopuszczalności kolejnego wniosku.

p.p.s.a. art. 184

Postępowanie sądowoadministracyjne

Podstawa orzekania przez NSA.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 10 § § 1

Postępowanie sądowoadministracyjne

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

p.p.s.a. art. 81

Postępowanie sądowoadministracyjne

Obowiązek organu do zebrania i rozpatrzenia dowodów.

p.p.s.a. art. 77 § § 1

Postępowanie sądowoadministracyjne

Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

p.p.s.a. art. 80

Postępowanie sądowoadministracyjne

Zasada swobodnej oceny dowodów.

p.p.s.a. art. 75 § § 1

Postępowanie sądowoadministracyjne

Dopuszczalność dowodów.

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony.

k.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do zebrania i rozpatrzenia dowodów.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dopuszczalność dowodów.

k.p.a. art. 16

Kodeks postępowania administracyjnego

Ostateczność decyzji administracyjnych.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Postępowanie sądowoadministracyjne

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Postępowanie sądowoadministracyjne

Przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.

p.p.s.a. art. 193

Postępowanie sądowoadministracyjne

Zakres uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.

p.p.s.a. art. 170

Postępowanie sądowoadministracyjne

Ograniczenia kwestionowania ocen prawnych w prawomocnych wyrokach.

p.p.s.a. art. 171

Postępowanie sądowoadministracyjne

Ograniczenia kwestionowania ocen prawnych w prawomocnych wyrokach.

p.p.s.a. art. 254 § § 1

Postępowanie sądowoadministracyjne

Właściwość sądu do orzekania o kosztach pomocy prawnej.

ustawa o ochronie art. 13

Ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

Przesłanki udzielenia ochrony międzynarodowej.

ustawa o ochronie art. 15

Ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

Przesłanki udzielenia ochrony międzynarodowej.

ustawa o ochronie art. 41 § pkt 1 i 2

Ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

Ocena wiarygodności wnioskodawcy.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy organ nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, dokonując dowolnej, a nie swobodnej oceny przedstawionych przez skarżącego nowych dowodów. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a., poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji pomimo naruszenia przez organ zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji pomimo naruszenia przez organ regulacji dotyczącej swobody środków dowodowych, polegającego na automatycznym odrzuceniu kopii dokumentów przedstawionych przez skarżącego. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 38 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie, poprzez błędną wykładnię pojęcia "nowych dowodów ani okoliczności faktycznych lub prawnych, znacząco zwiększających prawdopodobieństwo udzielenia ochrony międzynarodowej". • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 38 ust. 4 ustawy o ochronie, poprzez błędną wykładnię przepisu prowadzącą do uznania, że w ramach procedury rozpatrywania dopuszczalności kolejnego wniosku organ może dokonywać merytorycznej oceny wiarygodności przedstawionych nowych dowodów.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja ponownego wniosku ma na celu ograniczenie procederu nadużywania instytucji ochrony międzynarodowej, w tym poprzez strategię ciągłego ubiegania się o taką ochronę przez te same osoby. • Kolejny wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej nie może być traktowany jako próba podważenia ustaleń i ocen wyrażonych w poprzednich ostatecznych decyzjach administracyjnych. • Dla przyjęcia niedopuszczalności kolejnego wniosku nie jest konieczne powtórzenie przez wnioskodawcę dokładnie tych samych okoliczności. Kluczowe jest, czy chodzi tu zasadniczo o te same zdarzenia. • Wnioski składane po raz pierwszy nie powinny nadmiernie oczekiwać na rozpoznanie z powodu wpływu spraw, które już uprzednio zakończyły się ostatecznym rozstrzygnięciem stwierdzającym bezzasadność podania o udzielenie ochrony międzynarodowej. • Wnioski takie nie wynika ani z brzmienia, ani z celu przywołanych przepisów prawa krajowego oraz Dyrektywy proceduralnej. • Skoro prawodawca formułuje warunek, aby te nowe dowody lub okoliczności znacząco zwiększały prawdopodobieństwo udzielenia ochrony międzynarodowej, to w świetle zasad logiki oczywiste jest, że może tu chodzić tylko o dowody lub okoliczności, które nie nasuwają istotnych wątpliwości co do ich autentyczności lub wiarygodności.

Skład orzekający

Jacek Chlebny

przewodniczący

Grzegorz Czerwiński

członek

Grzegorz Rząsa

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności ponownego wniosku o ochronę międzynarodową, oceny wiarygodności nowych dowodów oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ponownymi wnioskami o ochronę międzynarodową i może wymagać uwzględnienia kontekstu faktycznego każdej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w kontekście ochrony międzynarodowej, pokazując, jak sądy interpretują kryteria dopuszczalności ponownych wniosków i ocenę dowodów.

“Czy nowe dowody w sprawie o ochronę międzynarodową zawsze muszą być uwzględnione? NSA wyjaśnia granice dopuszczalności ponownych wniosków.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst