II OSK 1738/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Stowarzyszenia [...] z siedzibą w P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, które odrzuciło skargę Stowarzyszenia na uchwałę Rady Miasta Konina w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej. Sąd I instancji uznał, że Stowarzyszenie nie wykazało naruszenia własnego interesu prawnego, a jedynie powoływało się na swój statutowy cel działania. NSA podzielił to stanowisko, wskazując, że skarga na uchwałę organu gminy w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wymaga wykazania naruszenia indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia, a nie może być wnoszona w ogólnym interesie publicznym, nawet jeśli dotyczy kwestii objętych zakresem działalności statutowej organizacji. Sąd podkreślił, że Stowarzyszenie nie wskazało konkretnego przepisu prawa materialnego, którego naruszenie negatywnie wpłynęłoby na jego sytuację prawną. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw, potwierdzając utrwaloną linię orzeczniczą w tej kwestii.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska NSA w kwestii legitymacji procesowej organizacji społecznych do zaskarżania uchwał organów gminnych w oparciu o art. 101 ust. 1 u.s.g.
Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy organizacja powołuje się na interes publiczny lub statutowy, a nie na naruszenie własnego, indywidualnego interesu prawnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organizacja społeczna (stowarzyszenie) posiada legitymację procesową do zaskarżenia uchwały organu gminy w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, powołując się wyłącznie na swój cel statutowy i interes publiczny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organizacja społeczna nie posiada legitymacji procesowej do zaskarżenia uchwały organu gminy w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., jeśli nie wykaże naruszenia własnego, indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia. Działanie w ogólnym interesie publicznym lub statutowym nie jest wystarczającą przesłanką.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny wymaga wykazania związku materialno-prawnego między uchwałą a sytuacją prawną skarżącego, co oznacza naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego wpływającego negatywnie na jego sytuację. Argumentacja oparta na celach statutowych lub udziale w postępowaniu nie stanowi podstawy do zaskarżenia uchwały w tym trybie.
Czy naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego (art. 58 § 1 pkt 5a, art. 134 § 1, art. 133 § 1, art. 166, art. 141 § 4 p.p.s.a.) miało istotny wpływ na wynik sprawy, skutkując odrzuceniem skargi?
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia wskazanych przepisów postępowania, a jego rozstrzygnięcie, mimo ewentualnych wadliwości uzasadnienia, odpowiadało prawu.
Uzasadnienie
Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g., odrzucając skargę z powodu braku legitymacji procesowej skarżącego. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 134 § 1, 133 § 1, 166 i 141 § 4 p.p.s.a. uznano za niezasadne, gdyż Sąd odniósł się do kwestii interesu prawnego i prawidłowo uzasadnił swoje stanowisko.
Przepisy (10)
Główne
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Przepis ten określa legitymację do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę lub zarządzenie organu gminy. Uprawnionym jest jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Nie legitymuje sprzeczność z prawem ani stan zagrożenia naruszenia.
p.p.s.a. art. 58 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego (np. art. 101 ust. 1 u.s.g.).
Pomocnicze
u.s.g. art. 101 § 2a
Ustawa o samorządzie gminnym
Przepis ten stanowi, że skargę można wnieść w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy wyrazili na to pisemną zgodę. W niniejszej sprawie nie miał zastosowania, gdyż stowarzyszenie nie działało w imieniu mieszkańców.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej orzeczenia z przytoczeniem przepisów prawa. Zarzut naruszenia tego przepisu nie może być skutecznie wykorzystany do podważenia trafności orzeczenia.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 166
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 50 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten dotyczy możliwości udziału w postępowaniu na zasadzie interesu faktycznego lub prawnego, co jest odmienne od legitymacji do zaskarżenia uchwały w trybie art. 101 u.s.g.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak indywidualnego interesu prawnego stowarzyszenia do zaskarżenia uchwały organu gminy w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. • Skarga wniesiona w oparciu o cel statutowy lub interes publiczny nie spełnia wymogów legitymacji procesowej. • Sąd I instancji prawidłowo zastosował przepisy proceduralne, odrzucając skargę z powodu braku legitymacji.
Odrzucone argumenty
Stowarzyszenie posiadało interes prawny do zaskarżenia uchwały ze względu na swój cel statutowy i obowiązek działania w sprawach dotyczących kształtowania przestrzeni. • Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania (art. 58 § 1 pkt 5a, art. 134 § 1, art. 133 § 1, art. 166, art. 141 § 4 p.p.s.a.) poprzez brak merytorycznego rozpoznania zarzutów i wadliwe uzasadnienie.
Godne uwagi sformułowania
nie jest to wówczas działanie z uwagi na naruszenie własnego interesu prawnego, ale w obronie interesu publicznego, a ten nie może stanowić wyłącznej przesłanki zaskarżenia uchwały organu gminy • skarga do sądu administracyjnego wnoszona w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis • nie występuje aktualnie taki stan prawny, który uprawniłby do przyjęcia odmiennego poglądu orzeczniczego niż dotychczasowy
Skład orzekający
Andrzej Wawrzyniak
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii legitymacji procesowej organizacji społecznych do zaskarżania uchwał organów gminnych w oparciu o art. 101 ust. 1 u.s.g."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy organizacja powołuje się na interes publiczny lub statutowy, a nie na naruszenie własnego, indywidualnego interesu prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii legitymacji procesowej organizacji pozarządowych w sprawach dotyczących zagospodarowania przestrzennego, co jest istotne dla wielu stowarzyszeń i ich członków.
“Czy stowarzyszenie może zaskarżyć uchwałę gminy? NSA wyjaśnia, kiedy organizacja ma interes prawny.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.