Orzeczenie · 2025-12-03

II OSK 171/25Uchylenie wyroku i oddalenie skargi kasacyjnej w sprawie o pobyt

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-12-03

NSAAdministracyjneWysokansa

cudzoziemcypobyt czasowybezczynność organuspecustawa ukraińskaprawo do sąduNSAWSAskarga kasacyjnaustawa o cudzoziemcachKarta Praw Podstawowych

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Śląskiego od wyroku WSA w Gliwicach, który stwierdził bezczynność Wojewody w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy dla obywatela Republiki Indii. WSA w Gliwicach uznał, że Wojewoda dopuścił się bezczynności, naruszając przepisy polskiej ustawy o cudzoziemcach oraz prawo UE (Karta Praw Podstawowych, dyrektywa 2011/98/UE), które jego zdaniem zostały błędnie zaimplementowane. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA w części dotyczącej stwierdzenia bezczynności i oddalenia skargi. Sąd kasacyjny oparł swoje rozstrzygnięcie na utrwalonym orzecznictwie NSA, zgodnie z którym przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (specustawa ukraińska) mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, a nie tylko obywateli Ukrainy. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że ograniczenia w zakresie prawa do sądu wynikające z tych przepisów, uzasadnione nadzwyczajną sytuacją kryzysową, straciły podstawę po 30 czerwca 2024 r. W ocenie NSA, przedłużenie obowiązywania art. 100d specustawy ukraińskiej po tej dacie naruszało zasadę proporcjonalności. Ponadto, do dnia wydania wyroku przez WSA (21 sierpnia 2024 r.), nie upłynął jeszcze podstawowy termin do załatwienia sprawy przez organ, co wykluczało stwierdzenie bezczynności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów specustawy ukraińskiej dotyczących ograniczenia prawa do sądu w sprawach cudzoziemców oraz ocena bezczynności organów po ustaniu nadzwyczajnych okoliczności.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego okresu po 30 czerwca 2024 r. i może wymagać ponownej oceny w przypadku zmiany okoliczności faktycznych lub prawnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, ograniczające możliwość skarżenia bezczynności organu, mają zastosowanie do cudzoziemców innych niż obywatele Ukrainy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich obywatelstwa.

Uzasadnienie

NSA oparł się na utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym przepisy te stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców.

Czy ograniczenie prawa do sądu wynikające z art. 100d specustawy ukraińskiej jest proporcjonalne i uzasadnione po 30 czerwca 2024 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przedłużenie obowiązywania art. 100d specustawy ukraińskiej po 30 czerwca 2024 r. narusza zasadę proporcjonalności i nie znajduje uzasadnienia w konstytucyjnych, traktatowych ani konwencyjnych przesłankach.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że nadzwyczajne okoliczności uzasadniające ograniczenie prawa do sądu ustały, a władze publiczne miały wystarczający czas na dostosowanie potencjału kadrowego i organizacyjnego. Przedłużenie przepisów po tej dacie było nieproporcjonalne.

Czy Wojewoda dopuścił się bezczynności w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy obywatelowi Indii, biorąc pod uwagę przepisy specustawy ukraińskiej i ustawy o cudzoziemcach?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, do dnia wyrokowania przez WSA w Gliwicach nie upłynął jeszcze podstawowy termin do załatwienia sprawy, co wyklucza stwierdzenie bezczynności.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że w okresie od 1 lipca 2024 r. do dnia wyrokowania przez WSA nie upłynął jeszcze 60-dniowy termin na załatwienie sprawy, a tym bardziej 4-miesięczny termin z dyrektywy UE.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Zaskarżony wyrok WSA w Gliwicach został uchylony w punktach 1, 2 i 4, a skarga w tym zakresie została oddalona.

Przepisy (23)

Główne

ustawa o pomocy art. 100d § 1

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Przepisy dotyczące ograniczenia prawa do sądu w sprawach bezczynności lub przewlekłości mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, nie tylko obywateli Ukrainy. Ograniczenie to straciło uzasadnienie po 30 czerwca 2024 r. z uwagi na naruszenie zasady proporcjonalności.

u.o.c. art. 112a § 1

Ustawa o cudzoziemcach

Podstawowy termin do załatwienia sprawy wynosi 60 dni.

p.p.s.a. art. 188

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Pomocnicze

specustawa ukraińska art. 100c

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

specustawa ukraińska art. 2 § 1

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

ustawa o pomocy art. 1 § 1

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

ustawa o pomocy art. 1 § 2

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

ustawa o pomocy art. 100d § 4

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

specustawa ukraińska art. 1 § 3

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Dotyczy nowelizacji z maja 2024 r.

ustawa o cudzoziemcach art. 112a § 2

Ustawa o cudzoziemcach

ustawa o cudzoziemcach art. 112a § 3

Ustawa o cudzoziemcach

u.o.c. art. 109 § 1

Ustawa o cudzoziemcach

ustawa o cudzoziemcach art. 12 § 1

Ustawa o cudzoziemcach

k.p.a. art. 35

Kodeks postępowania administracyjnego

Ogólny termin do załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 37 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy bezczynności organu.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 183 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki nieważności postępowania.

p.p.s.a. art. 207 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 149 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy uwzględnienia skargi na bezczynność.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Definicja bezczynności organu.

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada proporcjonalności przy ograniczaniu praw.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy art. 100c i 100d specustawy ukraińskiej mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców. • Ograniczenie prawa do sądu wynikające z art. 100d specustawy ukraińskiej straciło uzasadnienie po 30 czerwca 2024 r. z uwagi na naruszenie zasady proporcjonalności. • Do dnia wyrokowania przez WSA nie upłynął jeszcze termin do załatwienia sprawy przez organ, co wyklucza stwierdzenie bezczynności.

Odrzucone argumenty

WSA błędnie zinterpretował przepisy specustawy ukraińskiej, uznając je za niedotyczące cudzoziemców innych niż obywatele Ukrainy. • WSA błędnie stwierdził bezczynność organu, nie uwzględniając przepisów specustawy ukraińskiej i ustawy o cudzoziemcach.

Godne uwagi sformułowania

przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców – niezależnie od ich obywatelstwa • rozwiązania legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą być uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy trwają te okoliczności • przedłużenie obowiązywania art. 100d na okres po 30 czerwca 2024 r., nie miało już uzasadnienia w konstytucyjnej, traktatowej oraz konwencyjnej przesłance konieczności ograniczenia prawa do sądu

Skład orzekający

Robert Sawuła

przewodniczący

Paweł Miładowski

członek

Grzegorz Rząsa

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów specustawy ukraińskiej dotyczących ograniczenia prawa do sądu w sprawach cudzoziemców oraz ocena bezczynności organów po ustaniu nadzwyczajnych okoliczności."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego okresu po 30 czerwca 2024 r. i może wymagać ponownej oceny w przypadku zmiany okoliczności faktycznych lub prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z prawem do sądu i jego ograniczeniami w kontekście specustawy ukraińskiej, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem migracyjnym.

“Koniec z bezczynnością urzędów? NSA rozstrzyga o prawie do sądu po wygaśnięciu specustawy ukraińskiej.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

p.p.s.a. art. 151 p.p.s.a. art. 188 u.o.c. art. 112a konstytucja art. 31 konstytucja art. 45 k.p.a. art. 35 k.p.a. art. 37 p.p.s.a. art. 149 p.p.s.a. art. 183 p.p.s.a. art. 207 p.p.s.a. art. 3

Powiązane tematy

cudzoziemcy pobyt czasowy bezczynność organu specustawa ukraińska prawo do sądu NSA WSA skarga kasacyjna ustawa o cudzoziemcach Karta Praw Podstawowych

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst