Orzeczenie · 2026-02-18

II OSK 1549/25Cofnięcie zezwolenia na pobyt stały fałszywe dokumenty

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-02-18
NSAAdministracyjneWysokansa
cudzoziemcypobyt stałycofnięcie zezwoleniaustawa o cudzoziemcachfałszywe dokumentyprzerobione dokumentyodpowiedzialność administracyjnaprawo UETSUEskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną obywatela Ukrainy od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o cofnięciu zezwolenia na pobyt stały. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) oraz prawa materialnego (art. 199 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o cudzoziemcach), argumentując, że organy nie ustaliły, czy jego matka świadomie posłużyła się przerobionym aktem urodzenia i dokumentami zawierającymi nieprawdziwe informacje o narodowości. Sąd kasacyjny oddalił skargę, wskazując, że art. 199 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach nie wymaga badania świadomości cudzoziemca co do nieprawdziwości dokumentów. Podkreślono, że odpowiedzialność administracyjna ma charakter zobiektywizowany, a celem przepisu jest zapewnienie integralności systemu kontroli migracji. Sąd odwołał się do orzecznictwa TSUE, które również dopuszcza surową odpowiedzialność cudzoziemca za podanie nieprawdziwych informacji, nawet bez świadomości. Dodatkowo, sąd odrzucił wniosek o odroczenie rozprawy, uznając urlop wypoczynkowy za niewystarczającą przesłankę. Wskazano również, że prawomocny wyrok sądu karnego warunkowo umarzający postępowanie w sprawie posłużenia się przerobionym dokumentem nie wiąże organu administracji ani sądu co do popełnienia przestępstwa, ale fakt posłużenia się takim dokumentem wynika z sentencji wyroku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących cofnięcia zezwolenia na pobyt stały w przypadku posłużenia się nieprawdziwymi lub przerobionymi dokumentami, a także kwestii proceduralnych związanych z odroczeniem rozprawy.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o cudzoziemcach i może wymagać uwzględnienia kontekstu faktycznego każdej sprawy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy ustawa o cudzoziemcach wymaga badania świadomości cudzoziemca co do nieprawdziwości przedłożonych dokumentów lub ich przerobienia jako podstawy do cofnięcia zezwolenia na pobyt stały?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ustawa o cudzoziemcach nie wymaga badania świadomości cudzoziemca. Odpowiedzialność administracyjna ma charakter zobiektywizowany i służy zapewnieniu integralności systemu kontroli migracji.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 199 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach nie zawiera wymogu świadomego działania cudzoziemca. Funkcja przepisu polega na zapewnieniu rzetelności systemu kontroli migracji, a odpowiedzialność administracyjna jest zobiektywizowana. Stanowisko to jest zgodne z orzecznictwem TSUE.

Czy prawomocny wyrok sądu karnego warunkowo umarzający postępowanie w sprawie posłużenia się przerobionym dokumentem wiąże organ administracji lub sąd administracyjny co do popełnienia przestępstwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne nie wiąże organu administracji ani sądu co do popełnienia przestępstwa, jednakże fakt posłużenia się przerobionym dokumentem wynika z sentencji takiego wyroku.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że wyrok oparty na art. 66 § 1 k.k. nie przesądza o popełnieniu przestępstwa, ale stwierdza winę i społeczną szkodliwość czynu. W kontekście art. 199 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o cudzoziemcach, fakt posłużenia się przerobionym dokumentem wynika wprost z sentencji wyroków sądów powszechnych.

Czy wniosek o odroczenie rozprawy z powodu zaplanowanego urlopu wypoczynkowego jest uzasadniony?

Odpowiedź sądu

Nie, zaplanowany urlop wypoczynkowy nie stanowi wystarczającej przesłanki do odroczenia rozprawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że urlop wypoczynkowy nie jest "nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć" w rozumieniu art. 109 p.p.s.a. Podkreślono, że zawodowy pełnomocnik ma obowiązek ustanowienia substytuta, a wola strony co do reprezentacji nie ma istotnego znaczenia dla wniosku o odroczenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (27)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Bezzasadne oddalenie skargi.

u.o.c. art. 199 § ust. 1 pkt 3 lit. a

Ustawa o cudzoziemcach

Cofnięcie zezwolenia na pobyt stały w przypadku przedłożenia dokumentów zawierających nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje.

u.o.c. art. 199 § ust. 1 pkt 3 lit. b

Ustawa o cudzoziemcach

Cofnięcie zezwolenia na pobyt stały w przypadku posłużenia się przez cudzoziemca podrobionym lub przerobionym dokumentem jako autentycznym.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Dowolna ocena materiału dowodowego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej, z urzędem brana pod uwagę nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.

p.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Elementy uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 193 § zdanie pierwsze

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Elementy uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 7

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada szybkości postępowania.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Karta Praw Podstawowych EU art. 47

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do wymiaru sprawiedliwości.

EKPCz art. 6

Europejska Konwencja Praw Człowieka

Prawo do rzetelnego procesu sądowego.

p.p.s.a. art. 109

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Odroczenie rozprawy.

Prawo o adwokaturze art. 25 § ust. 3

Ustawa Prawo o adwokaturze

Obowiązek ustanowienia substytuta przez adwokata.

p.p.s.a. art. 39 § pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość ustanowienia substytuta.

k.k. art. 270 § § 1

Kodeks karny

Fałszowanie dokumentów.

k.p.k. art. 66 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Warunkowe umorzenie postępowania.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.

Konstytucja RP art. 175

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wymiar sprawiedliwości sprawowany przez Sąd Najwyższy, sądy powszechne, wojskowe i administracyjne.

Konstytucja RP art. 177

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Niezawisłość sędziowska.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Związanie organów administracji orzeczeniami sądów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustawa o cudzoziemcach nie wymaga badania świadomości cudzoziemca co do nieprawdziwości dokumentów. • Odpowiedzialność administracyjna w sprawach migracyjnych ma charakter zobiektywizowany. • Posłużenie się przerobionym dokumentem lub dokumentem z fałszywymi danymi jest wystarczającą podstawą do cofnięcia zezwolenia na pobyt stały. • Urlop wypoczynkowy nie jest wystarczającą przesłanką do odroczenia rozprawy.

Odrzucone argumenty

Organy miały obowiązek ustalić, czy matka skarżącego świadomie posłużyła się fałszywymi dokumentami. • Niewłaściwa wykładnia art. 199 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach. • Bezzasadne oddalenie skargi przez WSA.

Godne uwagi sformułowania

Odpowiedzialność administracyjna ma z natury rzeczy charakter zobiektywizowany, związany z funkcją ochronną i prewencyjną tego prawa. • Funkcja powyższego przepisu polega na zapewnieniu integralności i rzetelności systemu kontroli migracji. • Podanie nieprawdziwych informacji lub posłużenie się sfałszowanymi dokumentami może uzasadniać odmowę zezwolenia na pobyt lub jego cofnięcie nawet wówczas, gdy zainteresowana strona nie miała świadomości nieprawdziwości informacji lub sfałszowania dokumentów. • Wola strony, co do bycia reprezentowaną przez substytuta, nie ma istotnego znaczenia z punktu widzenia wniosku o odroczenie rozprawy.

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący

Grzegorz Rząsa

sprawozdawca

Jerzy Stankowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących cofnięcia zezwolenia na pobyt stały w przypadku posłużenia się nieprawdziwymi lub przerobionymi dokumentami, a także kwestii proceduralnych związanych z odroczeniem rozprawy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o cudzoziemcach i może wymagać uwzględnienia kontekstu faktycznego każdej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z prawem migracyjnym i odpowiedzialnością administracyjną, a także procedurą sądową, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.

“Cofnięcie zezwolenia na pobyt stały – czy świadomość fałszerstwa jest kluczowa?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst