Orzeczenie · 2012-12-12

II OSK 1471/11Oddalenie skargi kasacyjnej grzywna przymusowa rozbiórka 15

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2012-12-12
NSABudowlaneŚredniansa
egzekucja administracyjnagrzywna w celu przymuszeniarozbiórkaprawo budowlanepostępowanie egzekucyjnekontrola sądowaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładające na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 44 259,10 zł. Grzywna została nałożona z powodu uchylania się od wykonania obowiązku nakazującego rozbiórkę garażu, wynikającego z decyzji PINB w P. z dnia [...] stycznia 2009 r. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 139 kpa (zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej) oraz art. 138 § 2 kpa (możliwość uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania). WSA oddalił skargę, uznając, że nałożenie grzywny było zasadne, a organ odwoławczy nie naruszył zakazu orzekania na niekorzyść strony, ponieważ grzywna została nałożona w tej samej wysokości. WSA podkreślił, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Skarga kasacyjna podtrzymywała zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (brak właściwego wskazania podstawy prawnej w uzasadnieniu) oraz zarzuty dotyczące sposobu naliczenia grzywny i braku zbadania, czy nie jest ona zbyt uciążliwa. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za niezasadne. Sąd podkreślił, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające do kontroli kasacyjnej. Odnosząc się do zarzutów dotyczących grzywny, NSA wskazał, że zgodnie z art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, grzywna w celu przymuszenia jest właściwym środkiem egzekucyjnym dla obowiązków niepieniężnych, których nie można wykonać zastępczo. Sąd stwierdził, że skarżący nie kwestionował sposobu obliczenia grzywny przed organami administracji ani przed WSA, a zarzut ten pojawił się dopiero w skardze kasacyjnej. NSA potwierdził, że wysokość grzywny została obliczona zgodnie z art. 121 § 5 ustawy, a organ odwoławczy prawidłowo uchylił postanowienie organu I instancji i orzekł merytorycznie, nie naruszając zakazu orzekania na niekorzyść strony. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących grzywny w celu przymuszenia w egzekucji administracyjnej obowiązków niepieniężnych, w szczególności rozbiórki, oraz zasady kontroli sądowej nad tymi środkami.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji niewykonania obowiązku rozbiórki i zastosowania grzywny w celu przymuszenia.

Zagadnienia prawne (4)

Czy organ odwoławczy naruszył zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej się, uchylając postanowienie organu I instancji i nakładając grzywnę w celu przymuszenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie naruszył zakazu orzekania na niekorzyść strony, ponieważ grzywna została nałożona w tej samej wysokości co przez organ I instancji, a jedynie nastąpiło skorygowanie podstawy prawnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nie nastąpiło pogorszenie sytuacji skarżącego, a jedynie skorygowanie podstawy prawnej przez organ odwoławczy, co nie stanowi naruszenia zakazu orzekania na niekorzyść strony.

Czy Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zasadność nałożenia grzywny w celu przymuszenia jako środka egzekucyjnego za niewykonanie obowiązku rozbiórki?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że grzywna w celu przymuszenia była właściwym i najmniej uciążliwym środkiem egzekucyjnym w tej sytuacji.

Uzasadnienie

Grzywna w celu przymuszenia jest odpowiednim środkiem egzekucyjnym dla obowiązków niepieniężnych, których nie można wykonać zastępczo. Jej celem jest przymuszenie do wykonania obowiązku, a w przypadku jego wykonania, grzywna podlega umorzeniu lub zwrotowi. Wykonanie zastępcze mogłoby być bardziej uciążliwe.

Czy uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające i zawierało właściwe wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające i nie naruszało art. 141 § 4 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, dlaczego uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne z prawem, wskazując na prawidłowe zastosowanie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i brak naruszeń przepisów proceduralnych.

Czy organ egzekucyjny jest zobowiązany badać zasadność i wymagalność obowiązku objętego tytułem wykonawczym przy nakładaniu grzywny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny nie bada zasadności samego obowiązku, a jedynie egzekwuje tytuł wykonawczy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną W. N. od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (28)

Główne

u.p.e.a. art. 119 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego.

u.p.e.a. art. 121 § § 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wysokość grzywny w przypadku nakazu przymusowej rozbiórki stanowi iloczyn powierzchni zabudowy i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa GUS.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 121 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 122 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 1 § ust. 1 pkt 10

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Definicja egzekucji administracyjnej obowiązków niepieniężnych.

u.p.e.a. art. 15

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wszczęcie egzekucji administracyjnej po upływie terminu i wezwaniu do wykonania.

u.p.e.a. art. 26 § ust. 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wydanie tytułu wykonawczego.

u.p.e.a. art. 6 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Obowiązek podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku.

u.p.e.a. art. 1a § pkt 12 lit. b

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Środki egzekucyjne w postępowaniu dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym.

u.p.e.a. art. 119 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.

u.p.e.a. art. 125 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Umorzenie grzywny w razie wykonania obowiązku.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki nieważności postępowania.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi uzasadnienia wyroku.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada budowania zaufania do organów państwa.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie NSA.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.

k.p.a. art. 139

Kodeks postępowania administracyjnego

Zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej się.

k.p.a. art. 124 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji.

u.p.e.a. art. 30

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § pkt 8

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 7 § § 1 i § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Stosowanie środków egzekucyjnych najmniej uciążliwych dla zobowiązanego.

u.p.e.a. art. 29 § ust. 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny nie bada zasadności i wymagalności obowiązku.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak właściwego wskazania w uzasadnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia. • Naruszenie art. 7, 8, 124 § 2 i 126 w zw. z art. 107 § 3 oraz art. 138 kpa poprzez błędne zastosowanie przepisów, brak wyjaśnienia pozwalającego na weryfikację instancyjną wysokości grzywny. • Naruszenie art. 30, 33 pkt 8 i art. 119 § 1 i 2 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, że organ egzekucyjny nie musi badać okoliczności zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, a także poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji ustaleń co do zasadności grzywny zamiast wykonania zastępczego bez jakichkolwiek przesłanek.

Godne uwagi sformułowania

organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym • zasadniczo grzywna w celu przymuszenia jest jedynym środkiem przymuszającym w systemie środków egzekucyjnych • środek egzekucyjny odpowiadający zasadzie najłagodniejszego środka egzekucyjnego

Skład orzekający

Arkadiusz Despot-Mładanowicz

przewodniczący

Jerzy Bujko

członek

Wanda Zielińska-Baran

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących grzywny w celu przymuszenia w egzekucji administracyjnej obowiązków niepieniężnych, w szczególności rozbiórki, oraz zasady kontroli sądowej nad tymi środkami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niewykonania obowiązku rozbiórki i zastosowania grzywny w celu przymuszenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy egzekucji administracyjnej i nałożenia grzywny, co jest istotne dla prawników procesowych i administracyjnych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

“Grzywna za rozbiórkę: Kiedy przymus staje się kosztowny?”

Dane finansowe

WPS: 44 259,1 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst