II OSK 1346/21Umorzenie postępowania o pobyt czasowy po odmowie ochrony
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D. Y. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Sprawa wywodziła się z wniosku D. Y. o zezwolenie na pobyt czasowy, który Wojewoda umorzył, uznając, że wniosek złożono w czasie ubiegania się o ochronę międzynarodową (art. 99 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach). Szef Urzędu utrzymał decyzję w mocy, ale na innej podstawie prawnej – stwierdził, że wniosek złożono w terminie, gdy cudzoziemka była zobowiązana do opuszczenia terytorium RP (art. 99 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach), ponieważ decyzja odmawiająca ochrony międzynarodowej stała się ostateczna 1 listopada 2018 r., a wniosek o pobyt czasowy złożono 15 listopada 2018 r. WSA oddalił skargę, uznając, że choć organ pierwszej instancji popełnił błąd, umorzenie było uzasadnione. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. i ustawy o cudzoziemcach nie są zasadne. Sąd podkreślił, że wniosek złożono w okresie, gdy cudzoziemka miała obowiązek opuścić Polskę, co uzasadniało odmowę wszczęcia postępowania lub jego umorzenie. NSA zwrócił uwagę na możliwość ubiegania się o pobyt ze względów humanitarnych, wskazując na długoletni pobyt cudzoziemki w Polsce, urodzenie się i zamieszkiwanie tu przez większość życia, a także sytuację jej matki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących obowiązku opuszczenia terytorium RP po odmowie ochrony międzynarodowej oraz zasady dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji cudzoziemca, który złożył wniosek o pobyt czasowy po odmowie ochrony międzynarodowej, ale przed upływem terminu do opuszczenia kraju.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy złożony po ostatecznej decyzji odmawiającej ochrony międzynarodowej, ale w terminie 30 dni od tej decyzji, uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania lub jego umorzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, złożenie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy w terminie, w którym cudzoziemiec jest zobowiązany do opuszczenia terytorium RP (30 dni od dnia, w którym decyzja odmawiająca ochrony międzynarodowej stała się ostateczna), stanowi podstawę do odmowy wszczęcia postępowania lub jego umorzenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 99 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach, w związku z art. 299 ust. 6 pkt 1 lit. b, nakazuje opuszczenie terytorium RP w terminie 30 dni od dnia uostatecznienia się decyzji odmawiającej ochrony. Wniosek złożony w tym okresie jest niedopuszczalny, a postępowanie powinno zostać umorzone.
Czy organ odwoławczy narusza zasadę dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.) i przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, mimo że stwierdził jej wadliwość co do podstawy prawnej, ale uznał rozstrzygnięcie za prawidłowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie narusza tych przepisów, jeśli utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nawet jeśli zmienia podstawę prawną rozstrzygnięcia, o ile samo rozstrzygnięcie (osnowa) jest prawidłowe i nie zmienia sytuacji prawnej strony.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na doktrynę i orzecznictwo, zgodnie z którymi utrzymanie w mocy decyzji oznacza utrzymanie jej rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy może zmienić podstawę prawną, jeśli prowadzi to do tego samego rozstrzygnięcia (np. umorzenia postępowania), nie naruszając tym samym zasady dwuinstancyjności.
Czy cudzoziemiec, który nie uzyskał ochrony międzynarodowej, może skutecznie ubiegać się o pobyt ze względów humanitarnych, mimo że postępowanie w tej sprawie zazwyczaj wszczyna się z urzędu?
Odpowiedź sądu
Tak, cudzoziemiec może skutecznie żądać wszczęcia postępowania o udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych, a organ ma obowiązek takie postępowanie wszcząć, co zapewnia kontrolę sądową.
Uzasadnienie
Sąd, powołując się na orzecznictwo NSA i przepisy UE (dyrektywa 2013/32/UE), stwierdził, że art. 356 ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach powinien być wykładany w sposób umożliwiający cudzoziemcowi zainicjowanie postępowania o pobyt ze względów humanitarnych, co gwarantuje ochronę jego praw.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (13)
Główne
ustawa o cudzoziemcach art. 99 § ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Cudzoziemcowi odmawia się wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, gdy w dniu złożenia wniosku ubiega się o udzielenie ochrony międzynarodowej.
ustawa o cudzoziemcach art. 99 § ust. 1 pkt 9
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Cudzoziemcowi odmawia się wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, gdy w dniu złożenia wniosku jest obowiązany opuścić terytorium RP w przypadkach z art. 299 ust. 6.
ustawa o cudzoziemcach art. 299 § ust. 6 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Obowiązek opuszczenia terytorium RP w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o odmowie udzielenia ochrony międzynarodowej stała się ostateczna.
Pomocnicze
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 156 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji.
k.p.a. art. 138 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzygnięcia organu odwoławczego.
k.p.a. art. 127 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozpatrzenie odwołania.
ustawa o cudzoziemcach art. 299 § ust. 9
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Okoliczności wyłączające stosowanie art. 299 ust. 6.
ustawa o cudzoziemcach art. 108 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Kwestia legalności pobytu.
ustawa o cudzoziemcach art. 348 § pkt 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie przez NSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy złożony po ostatecznej decyzji odmawiającej ochrony międzynarodowej, ale w terminie 30 dni od tej decyzji, uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania lub jego umorzenie. • Organ odwoławczy, zmieniając podstawę prawną, ale utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, nie narusza zasady dwuinstancyjności ani art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 15 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu odwoławczego wydanej na innej podstawie prawnej. • Zarzuty naruszenia art. 299 ust. 9 w zw. z art. 108 ust. 1 i art. 299 ust. 6 pkt 1 lit. b w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach poprzez błędne uznanie, że skarżąca była zobowiązana do opuszczenia terytorium RP w dniu złożenia wniosku.
Godne uwagi sformułowania
Wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy został złożony w czasie, gdy strona ubiegała się o udzielenie ochrony międzynarodowej. • Cudzoziemka nie opuściła Polski w powyższym terminie, zaś przedmiotowy wniosek złożyła podczas biegu ww. terminu. • Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji oznacza w szczególności utrzymanie w mocy jej rozstrzygnięcia. • Omawiany przepis odmiennie jednak określa termin opuszczenia kraju. • Niewątpliwie pozwalają stwierdzić, że spełnione są warunki do udzielenia jej stosownej ochrony w Polsce.
Skład orzekający
Zdzisław Kostka
przewodniczący
Małgorzata Miron
sprawozdawca
Mirosław Gdesz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku opuszczenia terytorium RP po odmowie ochrony międzynarodowej oraz zasady dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji cudzoziemca, który złożył wniosek o pobyt czasowy po odmowie ochrony międzynarodowej, ale przed upływem terminu do opuszczenia kraju.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem imigracyjnym ze względu na interpretację przepisów dotyczących pobytu cudzoziemców i procedur administracyjnych. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca.
“Kiedy wniosek o pobyt czasowy staje się nieważny? NSA wyjaśnia zasady po odmowie ochrony międzynarodowej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.