II OSK 1225/23Oddalenie skargi kasacyjnej nadzor budowlany
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T.R. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę na postanowienie WWINB utrzymujące w mocy odmowę wszczęcia postępowania w sprawie legalizacji obiektu budowlanego. Podstawą odmowy była wcześniejsza, prawomocna decyzja nakazująca rozbiórkę tego obiektu. Skarżący kasacyjnie podnosił zarzuty naruszenia art. 61a § 1 KPA (przez uznanie, że wniosek o legalizację nie może być wszczęty z "innych uzasadnionych przyczyn", jaką jest decyzja o rozbiórce), art. 171 PPSA (przez przyjęcie powagi rzeczy osądzonej), art. 49f ust. 1 Prawa budowlanego (przez niewszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego) oraz art. 151 PPSA. NSA, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że prawomocny nakaz rozbiórki stanowi "inną uzasadnioną przyczynę" uniemożliwiającą wszczęcie postępowania legalizacyjnego zgodnie z art. 61a § 1 KPA, a kwestia legalności obiektu została już prawomocnie przesądzona. Ponadto, NSA wskazał, że przepisy o uproszczonej legalizacji (art. 49f ust. 1 Prawa budowlanego) nie mają zastosowania w sprawach, gdzie przed dniem wejścia w życie nowelizacji (19 września 2020 r.) wydano decyzję o nakazie rozbiórki, zgodnie z art. 32 ustawy nowelizującej. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako nieopartą na uzasadnionych podstawach.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że prawomocny nakaz rozbiórki definitywnie zamyka drogę do legalizacji obiektu budowlanego, nawet w ramach uproszczonych procedur wprowadzonych nowelizacją Prawa budowlanego.
Dotyczy sytuacji, gdy decyzja o nakazie rozbiórki została wydana przed wejściem w życie przepisów o uproszczonej legalizacji (przed 19 września 2020 r.).
Zagadnienia prawne (3)
Czy prawomocna decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego stanowi "inną uzasadnioną przyczynę" uniemożliwiającą wszczęcie postępowania w sprawie legalizacji tego obiektu na podstawie art. 61a § 1 KPA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawomocna decyzja nakazująca rozbiórkę stanowi "inną uzasadnioną przyczynę" uniemożliwiającą wszczęcie postępowania legalizacyjnego, ponieważ kwestia legalności obiektu została już prawomocnie przesądzona.
Uzasadnienie
NSA uznał, że prawomocny nakaz rozbiórki oznacza, iż obiekt został uznany za samowolę budowlaną, której nie można zalegalizować. Wszczęcie postępowania legalizacyjnego w takiej sytuacji podważałoby trwałość ostatecznych decyzji administracyjnych i powagę rzeczy osądzonej.
Czy można wszcząć uproszczone postępowanie legalizacyjne (art. 49f ust. 1 Prawa budowlanego) w stosunku do obiektu budowlanego, dla którego przed dniem wejścia w życie nowelizacji Prawa budowlanego (19 września 2020 r.) wydano decyzję o nakazie rozbiórki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, jeśli przed 19 września 2020 r. wydano decyzję o nakazie rozbiórki, zgodnie z art. 32 ustawy nowelizującej Prawo budowlane.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że art. 32 ustawy nowelizującej stanowi lex specialis, który wyłącza możliwość stosowania uproszczonej legalizacji w przypadkach, gdy istnieje prawomocny nakaz rozbiórki wydany przed wejściem w życie przepisów o uproszczonej legalizacji. Zastosowanie art. 49f ust. 1 Prawa budowlanego w takiej sytuacji byłoby rażącym naruszeniem prawa.
Czy wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej w kontekście późniejszego wniosku o legalizację obiektu, co do którego wydano nakaz rozbiórki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej co do tego, co stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, w tym kwestię legalności obiektu budowlanego.
Uzasadnienie
NSA powołał się na art. 171 PPSA, stwierdzając, że skoro kwestia legalności spornego obiektu została już prawomocnie przesądzona decyzją o nakazie rozbiórki, która została utrzymana wyrokami sądów administracyjnych, to nie można jej ponownie badać.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego
Jego zastosowanie i uznanie, że żądanie wnioskodawcy o legalizację obiektu budowlanego nie może być wszczęte z "innych uzasadnionych przyczyn", jaką jest w niniejszej sprawie przesłanka wydania wcześniejszej prawomocnej i ostatecznej decyzji o rozbiórce przedmiotowego obiektu budowlanego.
p.p.s.a. art. 171
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przez przyjęcie, że w niniejszej sprawie zachodzi powaga rzeczy osądzonej, gdyż kwestia legalności była już badana przez organy nadzoru budowlanego, które orzekły nakaz rozbiórki, chociaż skarżący wnosi o legalizację samowoli.
p.b. art. 49f § ust. 1
Ustawa – Prawo budowlane
Przez niewszczęcie na wniosek skarżącego uproszczonego postępowania legalizacyjnego.
ustawa nowelizująca art. 32
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
Stanowi lex specialis, który wprost wyłącza możliwość stosowania art. 49f ust. 1 p.b. w określonych stanach faktycznych, w tym gdy przed dniem wejścia w życie ustawy wydano decyzję o nakazie rozbiórki.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 173 § § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 177 § § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Polegające na oddaleniu skargi strony pomimo naruszenia przez organy administracji obu instancji przepisów prawa w sposób wyżej opisany.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 16
Ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 170
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocna decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania legalizacyjnego. • Przepisy o uproszczonej legalizacji nie mają zastosowania, gdy przed ich wejściem w życie wydano decyzję o nakazie rozbiórki.
Odrzucone argumenty
Wniosek o legalizację stanowi nową sprawę administracyjną, niezależną od zakończonego postępowania w przedmiocie samowoli budowlanej. • Możliwość skorzystania z uproszczonej procedury legalizacyjnej pomimo istnienia nakazu rozbiórki.
Godne uwagi sformułowania
Próba wszczęcia nowego postępowania legalizacyjnego, w sytuacji gdy obowiązek rozbiórki jest prawomocny i wymagalny, stanowiłaby niedopuszczalne podważanie trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych oraz powagi rzeczy osądzonej. • Ustawodawca, wprowadzając instytucję uproszczonej legalizacji, świadomie ograniczył jej zakres, wykluczając z niej sprawy już zakończone prawomocnym nakazem rozbiórki.
Skład orzekający
Andrzej Wawrzyniak
przewodniczący
Jerzy Stankowski
sprawozdawca
Anna Klotz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że prawomocny nakaz rozbiórki definitywnie zamyka drogę do legalizacji obiektu budowlanego, nawet w ramach uproszczonych procedur wprowadzonych nowelizacją Prawa budowlanego."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy decyzja o nakazie rozbiórki została wydana przed wejściem w życie przepisów o uproszczonej legalizacji (przed 19 września 2020 r.).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie kolejności postępowań i jak prawomocne decyzje (tutaj: nakaz rozbiórki) mogą definitywnie zamykać inne drogi prawne, nawet te nowo wprowadzane.
“Nakaz rozbiórki zamyka drogę do legalizacji – NSA wyjaśnia granice uproszczonej procedury.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.