II OSK 1154/25Wstrzymanie budowy rozszerzenie adresatów postanowienia
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który uchylił postanowienie inspektora uchylające postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Suchej Beskidzkiej o wstrzymaniu budowy budynku gospodarczo-garażowego. WSA uznał, że organ odwoławczy nie miał podstaw do wydania postanowienia kasacyjnego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia reformacyjnego. Skarżący organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. NSA, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, oddalił ją. Sąd uznał, że uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi formalne. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stanowisko NSA, że rozszerzenie kręgu adresatów postanowienia o wstrzymaniu budowy o drugiego współwłaściciela (M. P.) nie stanowi naruszenia zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.) ani zakazu reformationis in peius (art. 139 k.p.a.). Sąd podkreślił, że tożsamość podmiotowa sprawy nie została naruszona, a M. P. była stroną postępowania i otrzymała informację o możliwości legalizacji. Ponadto, postanowienie o wstrzymaniu budowy ma charakter formalny i nie pogarsza sytuacji prawnej stron. NSA oddalił również wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z uwagi na złożenie odpowiedzi na skargę kasacyjną po terminie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasad dwuinstancyjności i zakazu reformationis in peius w kontekście rozszerzenia kręgu adresatów postanowień administracyjnych, zwłaszcza w sprawach budowlanych.
Dotyczy specyfiki postępowań wpadkowych (wstrzymanie budowy) i stosowania art. 138 § 2 k.p.a. w kontekście Prawa budowlanego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy w postępowaniu administracyjnym może wydać postanowienie reformacyjne, rozszerzając krąg adresatów postanowienia organu pierwszej instancji, bez naruszenia zasady dwuinstancyjności i zakazu reformationis in peius?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy może wydać postanowienie reformacyjne, rozszerzając krąg adresatów, o ile zachowana jest tożsamość podmiotowa sprawy i nie pogarsza to sytuacji prawnej stron.
Uzasadnienie
Rozszerzenie kręgu adresatów postanowienia o wstrzymaniu budowy o drugiego współwłaściciela nie narusza zasady dwuinstancyjności, gdyż tożsamość podmiotowa sprawy (krąg stron) nie ulega zmianie. Nie stanowi to również naruszenia zakazu reformationis in peius, ponieważ postanowienie o wstrzymaniu budowy ma charakter formalny i nie pogarsza sytuacji prawnej stron, a wręcz informuje o możliwości legalizacji.
Czy uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego spełnia wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a., jeśli zawiera wszystkie niezbędne elementy i pozwala na kontrolę instancyjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli uzasadnienie zawiera zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawę prawną i jej wyjaśnienie, a także pozwala na odtworzenie stanowiska sądu co do wad postępowania organu odwoławczego i podstaw wydania postanowienia kasacyjnego.
Uzasadnienie
Uzasadnienie wyroku WSA w sposób wystarczający przedstawiło stanowisko sądu odnośnie wad postępowania organu odwoławczego, podstaw uchylenia postanowienia kasacyjnego oraz możliwości zakończenia postępowania odwoławczego orzeczeniem reformacyjnym, co pozwoliło na kontrolę instancyjną.
Czy organ odwoławczy ma podstawy do wydania postanowienia kasacyjnego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., jeśli materiał dowodowy jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia reformacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli materiał dowodowy jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia reformacyjnego, a organ odwoławczy nie stwierdza konieczności uzupełnienia materiału dowodowego, nie ma podstaw do wydania postanowienia kasacyjnego.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji tylko wtedy, gdy postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie i nie dało się tej luki usunąć przez organ odwoławczy. Jeśli materiał jest wystarczający, a organ jedynie wskazuje na inną ocenę, powinien wydać rozstrzygnięcie reformacyjne.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (21)
Główne
P.b. art. 48 § 1
Ustawa Prawo budowlane
P.b. art. 48 § 3
Ustawa Prawo budowlane
P.b. art. 52
Ustawa Prawo budowlane
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 139
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.b. art. 48 § 1
Ustawa Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy postanowienie to zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
k.p.a. art. 139
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.
Pomocnicze
P.b. art. 48a § 1
Ustawa Prawo budowlane
P.b. art. 49e
Ustawa Prawo budowlane
k.p.a. art. 136 § 2
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136 § 3
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 189
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 73 § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozszerzenie kręgu adresatów postanowienia o wstrzymaniu budowy o drugiego współwłaściciela nie narusza zasady dwuinstancyjności ani zakazu reformationis in peius. • Organ odwoławczy nie miał podstaw do wydania postanowienia kasacyjnego, gdy materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia reformacyjnego. • Uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi formalne i pozwala na kontrolę instancyjną.
Odrzucone argumenty
Wyrok WSA narusza art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez niezasadne uchylenie postanowienia organu odwoławczego, gdyż wydanie rozstrzygnięcia reformacyjnego naruszałoby zasadę dwuinstancyjności i zakaz reformationis in peius. • Wyrok WSA narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia motywów i przesłanek wydania orzeczenia.
Godne uwagi sformułowania
tożsamość podmiotowa sprawy rozumiana poprzez odniesienie do kręgu stron postępowania, nie uległa w postępowaniu administracyjnym zmianie pomiędzy pierwszą i drugą instancją. • nie ma przeszkód do podmiotowej zmiany w wyniku rozstrzygnięcia reformatoryjnego w zakresie adresatów postanowienia, o ile zachowana została tożsamość podmiotowa sprawy rozumianej jako odniesienie do określonych stron postępowania. • postanowienie o wstrzymaniu budowy ma charakter wstępny i poza obowiązkami związanymi ze wstrzymaniem budowy, nie nakłada na adresata żadnych obowiązków, bo legalizacja jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem strony.
Skład orzekający
Jacek Chlebny
przewodniczący
Magdalena Dobek-Rak
sprawozdawca
Mirosław Gdesz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad dwuinstancyjności i zakazu reformationis in peius w kontekście rozszerzenia kręgu adresatów postanowień administracyjnych, zwłaszcza w sprawach budowlanych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań wpadkowych (wstrzymanie budowy) i stosowania art. 138 § 2 k.p.a. w kontekście Prawa budowlanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych zasad postępowania administracyjnego (dwuinstancyjność, zakaz reformationis in peius) w kontekście budowlanym, co jest istotne dla praktyków. Rozstrzygnięcie dotyczące rozszerzenia kręgu adresatów postanowienia jest praktyczne.
“Czy organ odwoławczy może 'dodać' adresata do postanowienia? NSA wyjaśnia granice dwuinstancyjności w sprawach budowlanych.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.